Η επιστημονική κοινότητα εξακολουθεί να αναρωτιέται πώς έγινε αυτό το πράγμα! Ο Harald Walach, ένας Γερμανός ερευνητής που υπερασπίζεται την ομοιοπαθητική και άλλες ψευδοεπιστήμες, κατάφερε τον περασμένο Ιούνιο να δημοσιεύσει δύο εργασίες που προκάλεσαν αίσθηση σε ιατρικά περιοδικά, στις οποίες αναφέρει ότι τα εμβόλια Covid-19 προκαλούν σχεδόν τόσους θανάτους όσους προλαμβάνουν, καθώς και ότι οι μάσκες προσώπου είναι επικίνδυνες για τα παιδιά.

 


Και τα δύο άρθρα βασίζονται σε πρόχειρους υπολογισμούς και τα συμπεράσματά τους είναι εντελώς λανθασμένα. Και τα δύο περιοδικά, Vaccines και JAMA Pediatrics, αναγκάστηκαν να αποκηρύξουν τα άρθρα σε λίγες ημέρες. Το Πανεπιστήμιο Ιατρικών Επιστημών του Πόζναν της Πολωνίας (PUMS), όπου εργαζόταν ο Walach, ανακοίνωσε στο Twitter ότι "η συνεργασία του Dr. Walach με το PUMS έχει πλέον τερματιστεί".

 

Ο Γερμανός γιατρός Edzard Ernst, που θεωρείται η νέμεση των ψευδοεπιστημών, έθεσε πρόσφατα στο ιστολόγιό του ένα ερώτημα που πολλοί άλλοι θέτουν στον εαυτό τους: "Είναι ο καθηγητής Harald Walach ανίκανος ή ανέντιμος;"

 

Ο Walach, ένας 64χρονος ψυχολόγος χωρίς καμία εκπαίδευση και εμπειρία σε ιούς ή εμβόλια, έχει κάνει όνομα με ανοησίες. Μια από τις τελευταίες έρευνές του, που βασίζεται σε ένα ερωτηματολόγιο σε 10 καθολικους θρησκευόμενους, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το κομποσκοίνι (το ροζάριο) σε συνδυασμό με προσευχή  «μπορεί να δημιουργήσει οφέλη για την υγεία». Παλαιότερες μελέτες του προσέδωσαν αξιοπιστία σε υποτιθέμενες περιπτώσεις θεραπείας εξ αποστάσεως, ενώ έχει επίσης διατυπώσει θεωρίες χρησιμοποιώντας ασαφείς έννοιες δανεισμένες από την κβαντική φυσική για να προσπαθήσει να εξηγήσει παραψυχολογικά φαινόμενα όπως η τηλεπάθεια. Το 2012, ο Walach ανακηρύχθηκε ψευδοεπιστήμονας της χρονιάς από την αυστριακή Εταιρεία Κριτικής Σκέψης.

 

Ο Walach, ένας 64χρονος ψυχολόγος χωρίς καμία εκπαίδευση και εμπειρία σε ιούς ή εμβόλια, έχει κάνει όνομα με ανοησίες. Μια από τις τελευταίες έρευνές του, που βασίζεται σε ένα ερωτηματολόγιο σε 10 καθολικους θρησκευόμενους, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το κομποσκοίνι (το ροζάριο) σε συνδυασμό με προσευχή  «μπορεί να δημιουργήσει οφέλη για την υγεία».

 

Harald Walach, ο κομπογιαννίτης δόκτωρ που διασπείρει fake news για τον Covid-19
Μια από τις δεκάδες συνεντεύξεις του, που διασπείρουν ανενόχλητα την παραπληροφόρηση μέσω του YouTube

 

Παρά αυτά τα κατορθώματα, στις 24 Ιουνίου του τρέχοντος έτους ο Walach κατάφερε να δημοσιεύσει μια «εργασία» του στο περιοδικό Vaccines, στην οποία αναφέρει ότι τα εμβόλια Covid-19 σκοτώνουν δύο ανθρώπους για κάθε τρεις που σώζουν. Αρκετά μέλη της συντακτικής επιτροπής, όπως ο Αυστριακός ιολόγος Florian Krammer και η Βρετανίδα ανοσολόγος Katie Ewer, ανακοίνωσαν την παραίτησή τους όταν έμαθαν για τη δημοσιευμένη εργασία, η οποία διαδόθηκε αμέσως από τα αντιεμβολιαστικά κινήματα και τους αρνητές της πανδημίας. Το περιοδικό απέσυρε τη «μελέτη» στις 2 Ιουλίου, αφού διαπίστωσε ότι ο Walach είχε βασίσει τους υπολογισμούς του σε μια βάση δεδομένων από την Ολλανδία, η οποία περιελάμβανε όλα τα προβλήματα υγείας που παρατηρήθηκαν σε ανθρώπους μετά τον εμβολιασμό τους, ακόμη και αν τα προβλήματα δεν είχαν καμία σχέση με τους εμβολιασμούς. Η Helen Petousis Harris, εμβολιολόγος από τη Νέα Ζηλανδία, η οποία παραιτήθηκε από τη συντακτική επιτροπή και επέστρεψε μετά την ανάκληση, το συνόψισε ως εξής: "Χρησιμοποιήθηκαν σκουπίδια, πασαλείφτηκαν με στατιστική και αυτό που βγήκε στο τέλος ήταν ανοησίες".


Ο Harald Walach υπερασπίζεται τον εαυτό του. "Δεν είμαι ακτιβιστής κατά των εμβολίων. Είμαι επιστήμονας", λέει, υποστηρίζοντας ότι ασχέτως αν το αντιεμβολιαστικό κίνημα  τον υποστηρίζει, αυτό δεν ακυρώνει τα αποτελέσματά του. Υποστηρίζει επίσης ότι είναι θύμα της "πολιτικής ορθότητας". Ο Walach επιμένει ότι οι υπολογισμοί του είναι σωστοί, παρά το γεγονός ότι έχουν χορηγηθεί 3,7 δισεκατομμύρια δόσεις παγκοσμίως και οι καταστροφικές προβλέψεις του δεν έχουν επαληθευτεί. Αντιθέτως, τα εμβόλια έχουν μειώσει δραστικά τους θανάτους.

 

Πώς είναι δυνατόν τέτοιες παραπλανητικές μελέτες να βρίσκουν το δρόμο τους σε αξιοσέβαστα επιστημονικά περιοδικά; Το Vaccines εκδίδεται από το MDPI, έναν επιχειρηματικό γίγαντα που ιδρύθηκε από τον Κινέζο χημικό Shu-Kun Lin και διαθέτει πάνω από 330 επιστημονικά περιοδικά με ελεύθερη πρόσβαση. Το 2018, 10 μέλη ενός αδελφού εντύπου, του Nutrients, παραιτήθηκαν ισχυριζόμενοι ότι το MDPI τους πίεζε να δημοσιεύσουν μελέτες χαμηλής ποιότητας. Οι συγγραφείς πρέπει να πληρώσουν αμοιβή για να δουν τη μελέτη τους δημοσιευμένη, περίπου 1.500 ευρώ στην περίπτωση του Nutrients, οπότε υπάρχει ισχυρό κίνητρο να δημοσιεύουν όσο το δυνατόν περισσότερα, γεγονός που συζητήθηκε τότε από το περιοδικό Science. Η MDPI, η οποία εδρεύει στη Βασιλεία της Ελβετίας, αρνήθηκε ότι συνέβη κάτι τέτοιο.

 

Η Eva Méndez, εμπειρογνώμονας σε θέματα ανοικτής επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Carlos III της Μαδρίτης, επισημαίνει τις ελλείψεις του σημερινού επιστημονικού συστήματος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και άλλοι διεθνείς οργανισμοί ενθαρρύνουν την ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών στα αποτελέσματα της επιστημονικής έρευνας, αλλά αυτή η ανοικτή για όλους επιστήμη "έχει δημιουργήσει δόλιες εκδοτικές πρακτικές και έχει γεννήσει κομπογιαννίτικα περιοδικά, καθώς και άλλα που κινούνται σε μια λεπτή γραμμή: δεν είναι ακριβώς κομπογιαννίτικα, αλλά έχουν αναπτύξει ακραίες κερδοσκοπικές μεθόδους, εκμεταλλευόμενα τη δίψα των ερευνητών να δημοσιεύσουν τα άρθρα τους", σημειώνει η ίδια. Η Méndez εξηγεί ότι το σημερινό επιστημονικό σύστημα βασίζεται στην "παράλογη και αναχρονιστική επιταγή δημοσίευσε ή πέθανε", καθώς η επιτυχία μιας ακαδημαϊκής καριέρας εξαρτάται από τον αριθμό των δημοσιευμένων μελετών. "Η ανοικτή επιστήμη συνεπάγεται την επιστροφή της επιστήμης στους ερευνητές και την εγκατάλειψη των εμπορικών συμφερόντων που παριστάνουν την ανοικτή επιστήμη".

 

Στις 30 Ιουνίου, ο Walach δημοσίευσε μια άλλη εργασία στο JAMA Pediatrics, υποστηρίζοντας ότι τα παιδιά με μάσκες προσώπου εκτίθενται σε επικίνδυνα επίπεδα CO₂, βάσει μιας μελέτης 45 παιδιών. Το περιοδικό, που εκδίδεται από τον Αμερικανικό Ιατρικό Σύλλογο, απέσυρε το άρθρο στις 16 Ιουλίου, αφού εξέφρασε αμφιβολίες για τη μέθοδο και τις συσκευές που χρησιμοποίησε ο Walach, ο οποίος επίσης δεν έχει κατάρτιση στον τομέα αυτό. Ο ψυχολόγος επιμένει ότι είναι οι άλλοι που κάνουν λάθος. Αλλά η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής συνέστησε στις 18 Ιουλίου μάσκες προσώπου για όλα τα παιδιά σχολικής ηλικίας άνω των δύο ετών.

 

Με στοιχεία από την El Pais