Το περιοδικό Time με άρθρο του αναφέρεται στην αλλαγή ώρας και εξηγεί γιατί η θερινή ώρα δεν έχει πλέον νόημα, στον σύγχρονο κόσμο.
Περίπου το 60% των χωρών ακολουθούν την τυπική ώρα όλο το χρόνο, όμως η πλειονότητα στη Δύση εξακολουθεί να αλλάζει ώρα δύο φορές τον χρόνο - παρότι πρόσφατα είχαν γίνει προσπάθειες αυτό να καταργηθεί και να υιοθετήσει κάθε χώρα το ωράριο που θέλει.
«Τέτοιες στιγμές θα ήθελα να ζούσα στη Χαβάη. Ή στην Αριζόνα. Ή την Αμερικανική Σαμόα, το Γκουάμ, τις Βόρειες Μαριάνες Νήσους, το Πουέρτο Ρίκο, τις Παρθένες Νήσους των ΗΠΑ ή στα δυτικά εδάφη του έθνους Ναβάχο. Αυτά είναι τα μέρη υπό τη δικαιοδοσία των ΗΠΑ που δεν τηρούν την έκδηλη ανοησία της θερινής ώρας και θα αφήσουν τα ρολόγια τους ακριβώς όπως είναι όταν εμείς οι υπόλοιποι μετακινήσουμε τους δείκτες των δικών μας ρολογιών μας μια ώρα μπροστά» γράφει ο δημοσιογράφος Jeffrey Kluger του Time.
Η θερινή ώρα στις ΗΠΑ είναι σε ισχύ από χθες, Κυριακή 9 Μαρτίου, ενώ στην Ελλάδα και στην Ευρώπη θα αλλάξει στις 30 / 3, την τελευταία Κυριακή του Μαρτίου».
Η αλλαγή στην ώρα (στις 3 τα ξημερώματα της Κυριακής τα ρολόγια θα ρυθμιστούν μία ώρα μπροστά) σημαίνει ότι ο ήλιος θα ανατέλλει μια ώρα αργότερα το πρωί, αφήνοντας τους πολύ πρωινούς τύπους να ξυπνούν στο σκοτάδι. Ο ήλιος θα δύει επίσης μια ώρα αργότερα το βράδυ, συμβάλλοντας σε ένα ασυνήθιστο ηλιοβασίλεμα στις 20:30. Σημειώνεται δε, πως το ηλιοβασίλεμα στην Αλάσκα στο θερινό ηλιοστάσιο της 21ης Ιουνίου θα συμβεί στις 23:44.
Η Αμερικανική Ακαδημία Ιατρικής Ύπνου (AASM) υποστηρίζει τη διατήρηση της κανονικής ώρας όλο το χρόνο, αναφέροντας τον αυξημένο κίνδυνο καρδιακών προσβολών, εγκεφαλικών επεισοδίων, κολπικής μαρμαρυγής, επισκέψεων στα επείγοντα και τροχαίων ατυχημάτων όταν τα ρολόγια μετακινούνται μία ώρα μπροστά.
«Το ανθρώπινο βιολογικό ρολόι ρυθμίζεται από τη χρονική στιγμή του φωτός και του σκότους, που στη συνέχεια υπαγορεύει τους ρυθμούς ύπνου και αφύπνισης», έγραψε η AASM σε τοποθέτησή της το 2023. «Στην καθημερινή ζωή, ο χρόνος έκθεσης στο φως συνδέεται γενικά με το κοινωνικό ρολόι. Όταν το ηλιακό ρολόι δεν ευθυγραμμίζεται σωστά με το κοινωνικό ρολόι, λαμβάνει χώρα αποσυγχρονισμός μεταξύ του εσωτερικού κιρκάδιου ρυθμού και του κοινωνικού ρολογιού… ο οποίος έχει συσχετιστεί με κινδύνους για τη σωματική και ψυχική υγεία και ασφάλεια».
Σύμφωνα με μια δημοσκόπηση της AASM σε 2.000 Αμερικανούς, το 63% υποστηρίζει την εξάλειψη της αλλαγής ώρας - αν και η δημοσκόπηση δεν έδειξε αν προτιμά τη θερινή ώρα ή την τυπική ώρα.
Η Αμερικανική Ιατρική Ένωση ζήτησε το 2022 την εξάλειψη της πρακτικής της αλλαγής ώρας την άνοιξη, γράφοντας: «Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι το ρολόι του σώματος δεν προσαρμόζεται στη θερινή ώρα ακόμη και μετά από μερικούς μήνες».
Μια μελέτη του 2020 στο PLOS Computational Biology διαπίστωσε ότι η θερινή ώρα επηρεάζει αρνητικά όχι μόνο το σώμα αλλά και το μυαλό. Όταν τα ρολόγια μετακινούνται προς τα εμπρός, αυξάνεται η συχνότητα των διαταραχών της διάθεσης, της κατάθλιψης, του άγχους και της κατάχρησης ουσιών.
Μελέτες δείχνουν ότι οι έφηβοι μπορεί να επηρεαστούν ιδιαίτερα από την αλλαγή του ρολογιού, παρουσιάζοντας έλλειμμα προσοχής και διαταραχές μάθησης και συμπεριφοράς. Στο σχολείο είναι συχνά πιο κοιμισμένοι και έχουν πιο αργούς χρόνους αντίδρασης.
Γιατί το κάνουμε αυτό στον εαυτό μας; Δεν ισχύει πια η αρχική αιτιολόγηση για τη θερινή ώρα. Ο Βενιαμίν Φραγκλίνος πιστώνεται ευρέως ότι δημιούργησε την ιδέα να γυρίσουν τα ρολόγια προς τα εμπρός σε μια προσπάθεια εξοικονόμησης δημοσίου χρήματος για τα κεριά που χρησιμοποιούνται κατά τη διάρκεια της νύχτας. Σε μια έκδοση του 1784 του Journal de Paris, έγραψε: «Ένα τεράστιο ποσό! Ότι η πόλη του Παρισιού θα μπορούσε να σώσει κάθε χρόνο με την οικονομία της χρήσης ηλιοφάνειας αντί για κεριά».
Αλλά ο Φραγκλίνος στην πραγματικότητα δεν ανέφερε την αλλαγή των ρολογιών. Απλώς πρότεινε ότι οι άνθρωποι πρέπει να συντονίζουν καλύτερα τα ωράρια ύπνου-αφύπνισης με την ανατολή και τη δύση του ηλίου. Επιπλέον, το δοκίμιό του ήταν εντελώς σατιρικό.
Μόλις το 1918 η θερινή ώρα θα υπογραφόταν σε νόμο από τον Αμερικανό πρόεδρο Γούντροου Γουίλσον, σε μια προσπάθεια εξοικονόμησης ενέργειας κατά τους τελευταίους μήνες του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Το κοινό δεν έβλεπε απαραίτητα τη μεγαλύτερη πατριωτική αποστολή του νόμου. «Το φως της ημέρας θα διαρκεί άλλη μια ώρα, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τένις ή άλλα αθλήματα», έγραψαν τότε οι Washington Times.
Άλλες εφημερίδες δεν ήταν καθόλου σίγουρες με το τι να κάνουν με την αλλαγή της ώρας. «Τι έγινε με εκείνη την ώρα που χάθηκε το πρωί της Κυριακής;» ρώτησε η Daily Gate City and Constitution-Democrat, μια εφημερίδα της Αϊόβα.
Είτε έτσι είτε αλλιώς, η ιστορία σημειώνει ότι ο πόλεμος που οδήγησε στην αλλαγή της ώρας τελείωσε πριν από 107 χρόνια και η υποτιθέμενη εξοικονόμηση ενέργειας απέχει πολύ από το να έχει αποδειχθεί.
Ίσως και το αντίστροφο να ισχύει. Το Εθνικό Γραφείο Οικονομικών Ερευνών διαπίστωσε ότι ενώ οι ενεργειακές απαιτήσεις για φωτισμό μειώνονται, αυτή η διαφορά αντισταθμίζεται από την αύξηση της θέρμανσης και της ψύξης. Το 2007, το Κογκρέσο παρέτεινε τη θερινή ώρα, που μέχρι τότε εφαρμοζόταν από τον Απρίλιο έως τον Οκτώβριο και τώρα ισχύει από τον Μάρτιο έως τον Νοέμβριο - και πάλι στο όνομα της εξοικονόμησης ενέργειας. Ορισμένα στοιχεία δείχνουν ότι φαίνεται να βοηθάει λίγο, μειώνοντας τη ζήτηση μόλις κατά 0,5% την ημέρα, σύμφωνα με το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ.
Με πληροφορίες από Time
