Στον ερυθρό παλλόμενο υπεργίγαντα Μπετελγκέζ, τον κολοσσιαίο αστέρα στον αστερισμό τού Ωρίωνα, σημειώθηκε τεράστια αστρική έκρηξη που όμοιά της δεν έχουν παρατηρήσει ποτέ ξανά οι αστρονόμοι.
Ο Μπετελγκέζ, ένας από τους μεγαλύτερους και λαμπρότερους αστέρες του ουρανού που τρεμοσβήνει σαν κοκκινωπό πετράδι στο επάνω και δεξιά μέρος του Ορίωνα, κατέγραψε στα τέλη του 2019 ένα αιφνίδιο σκοτείνιασμα. Ο υπεργίγαντας συνέχισε να χάνει τη λάμψη του και το 2020.
Κάποιοι επιστήμονες υπέθεσαν πως το άστρο θα εκρήγνυτο ως σουπερνόβα, επιχειρώντας έκτοτε να καταλάβουν τι ακριβώς συνέβη.
Οι αστρονόμοι ανέλυσαν τα δεδομένα από το Διαστημικό Τηλεσκόπιο Hubble και άλλα διεθνή παρατηρητήρια και πλέον θεωρούν πως το άστρο βίωσε μια τιτάνια έκρηξη της επιφανειακής μάζας του, με αποτέλεσμα να χάσει μέρος της ορατής επιφάνειάς του.
«Δεν έχουμε δει ποτέ ξανά τέτοια τεράστια έκρηξη επιφάνειας στο άστρο. Συνέβαινε κάτι που δεν μπορούσαμε να κατανοήσουμε απολύτως» εξηγεί η Άντρια Ντουπρί, αστροφυσικός στο Κέντρο Αστροφυσικής του Χάρβαρντ-Σμιθσόνιαν στο Κέιμπριτζ της Μασαχουσέτης.
«Είναι ένα εντελώς νέο φαινόμενο που μπορούμε να παρατηρήσουμε απ'ευθείας και εμβαθύνουμε τις λεπτομέρειες της επιφάνειας με το Hubble. Παρακολουθούμε την αστρική εξέλιξη σε πραγματικό χρόνο» ανέφερε σε ανακοίνωσή της.
Στον ήλιο καταγράφονται συχνά εκτινάξεις στεμματικής εκπομπής μάζας όπου το άστρο απελευθερώνει μέρη της εξωτερικής ατμόσφαιράς του. Αν οι ηλιακές εκλάμψεις, με την απελευθέρωση σε σύντομο χρονικό διάστημα τεράστιων ποσών ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας, πλήξουν τη Γη, αυτό μπορεί να έχει τεράστιες επιπτώσεις σε δορυφορικές επικοινωνίες και στα δίκτυα ενέργειας.
Ωστόσο, η εκτόξευση επιφανειακής μάζας που σημειώθηκε στον Μπετελγκέζ απελευθέρωσε πάνω από 400 δισεκατομμύρια φορές περισσότερη μάζα απο μια τυπική στεφανιαία μαζική εκτίναξη από τον ήλιο.
Σε ρυθμούς επαναφοράς το άστρο
Πλέον το πελώριο άστρο αργά ανακάμπτει από την ολέθρια αυτή ανατροπή.
Τα στοιχεία από το τηλεσκόπιο καταδεικνύουν πως το εξωτερικό στρώμα του άστρου έχει επιστρέψει σε ρυθμούς κανονικότητας, ωστόσο η επιφάνειά του παραμένει ελαστική καθώς αναδομείται η φωτόσφαιρα.
«Το Μπετελγκέζ εξακολουθεί να κάνει κάτι εντελώς ασυνήθιστα πράγματα αυτή τη στιγμή. Το εσωτερικό του κατά κάποιο τρόπο 'αναπηδά'» λέει η Ντουπρί.
Οι αστρονόμοι παραδέχονται πως δεν έχουν δει ξανά άστρο να χάνει τόση από την ορατή του επιφάνεια.
Όταν το γιγάντιο άστρο εκραγεί, θα είναι πιθανότατα η κοντινότερη στη Γη έκρηξη σουπερνόβα. Τα καλά νέα για τους απογόνους μας (εάν υπάρχουν) είναι ότι, αν και κοντινότερος με βάση τη νέα εκτίμηση, ο Μπετελγκέζ παραμένει αρκετά μακριά από τη Γη για να έχει η έκρηξή του κάποιες σημαντικές επιπτώσεις.
Με πληροφορίες από CNN
