Οι φωνές που καλούν τις ΗΠΑ να επιστρέψουν στη Σελήνη πριν το τέλος της δεκαετίας πληθαίνουν. Πολιτικοί από όλα τα κόμματα, επιστήμονες και φορείς διαστημικής έρευνας ζητούν μια νέα εποχή εξερεύνησης. Ωστόσο, πίσω από τον ενθουσιασμό, κρύβεται μια πρόκληση τεραστίων διαστάσεων.
Η NASA έχει επιλέξει να συνεργαστεί με τη SpaceX και να χρησιμοποιήσει το Starship, τον μεγαλύτερο πύραυλο που έχει κατασκευαστεί ποτέ, ως βασικό όχημα για την αποστολή Artemis III στη Σελήνη. Το Starship προορίζεται να μεταφέρει αστροναύτες στην επιφάνεια της Σελήνης έως το 2027. Όμως, το ερώτημα παραμένει: θα είναι έτοιμο εγκαίρως;
Ο Μπιλ Νάι, γνωστός ως «Science Guy» και επικεφαλής της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης The Planetary Society, προειδοποιεί: «Η Κίνα σχεδόν σίγουρα θα πατήσει στη Σελήνη μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια. Αυτό είναι σημείο καμπής στην ιστορία της διαστημικής εξερεύνησης».
Starship: Ένα τεχνολογικό θαύμα με αβέβαιο μέλλον
Το Starship βρίσκεται ακόμη στα αρχικά στάδια ανάπτυξης. Από τις δέκα δοκιμαστικές πτήσεις του, οι έξι απέτυχαν θεαματικά, ενώ ένα πρωτότυπο εξερράγη πρόσφατα κατά τη διάρκεια δοκιμών εδάφους. Η SpaceX προγραμματίζει τη δέκατη πρώτη πτήση δοκιμής από το Τέξας, ελπίζοντας να πετύχει τα επόμενα κρίσιμα ορόσημα. Ένα από τα μεγαλύτερα τεχνικά εμπόδια είναι η ανεφοδιαστική λειτουργία του Starship σε τροχιά γύρω από τη Γη, μια διαδικασία που δεν έχει ποτέ ξαναδοκιμαστεί. Μόνο έτσι το τεράστιο σκάφος θα μπορέσει να συγκεντρώσει επαρκή καύσιμα για το ταξίδι στη Σελήνη.
Οι εκτιμήσεις για τον αριθμό των ανεφοδιαστικών αποστολών ποικίλουν. Το 2024, ένας διευθυντής της SpaceX μίλησε για «περίπου δέκα» εκτοξεύσεις. Ωστόσο, μηχανικοί της NASA εκτιμούν ότι ίσως χρειαστούν πάνω από σαράντα αποστολές τάνκερ — γεγονός που αυξάνει δραματικά την πολυπλοκότητα της επιχείρησης.
Ο πρώην διοικητής της NASA, Τζιμ Μπράιντενσταϊν, χαρακτήρισε το σχέδιο «εξαιρετικά περίπλοκο» και παραδέχτηκε ότι κανείς διοικητής στο παρελθόν δεν θα το είχε επιλέξει εάν υπήρχε εναλλακτική λύση. Παρά τις ανησυχίες, η NASA παραμένει αισιόδοξη. Ο προσωρινός επικεφαλής της, Σον Ντάφι, απάντησε σε επικριτικές δηλώσεις λέγοντας: «Θα είμαι καταραμένος αν αυτή είναι η ιστορία που θα γραφτεί. Θα νικήσουμε τους Κινέζους στη Σελήνη».
Γιατί η NASA δεν επαναλαμβάνει το Apollo
Η αποστολή Artemis III διαφέρει ριζικά από το πρόγραμμα Apollo της δεκαετίας του ’60. Τότε, ένας μόνο πύραυλος Saturn V μετέφερε το πλήρωμα και το σκάφος προσεδάφισης σε μία αποστολή.
Σήμερα, κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό. Οι τεχνολογίες και τα εργοστάσια της εποχής του Apollo έχουν χαθεί. Επιπλέον, η NASA επιδιώκει έναν πιο φιλόδοξο στόχο: τη δημιουργία μόνιμης ανθρώπινης παρουσίας στη Σελήνη.
Ο πρώην διοικητής της NASA, Μπιλ Νέλσον, εξηγεί: «Για την έρευνα που θέλουμε να κάνουμε, ειδικά στον νότιο πόλο της Σελήνης, απαιτείται μεγαλύτερος και πιο ευέλικτος προσεδαφιστής». Η περιοχή αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς περιέχει παγωμένο νερό — θεμελιώδη πόρο για την επιβίωση και την παραγωγή καυσίμων.
Artemis III: Ένα περίπλοκο ταξίδι προς τη Σελήνη
Το σχέδιο της NASA περιλαμβάνει την εκτόξευση ενός Starship-ανεφοδιαστικού σταθμού, ο οποίος θα παραμείνει σε τροχιά. Ακολούθως, δεκάδες άλλα Starship-τάνκερ θα μεταφέρουν καύσιμα και θα το γεμίζουν σταδιακά.
Μόλις ολοκληρωθεί ο ανεφοδιασμός, θα εκτοξευθεί το Starship HLS (Human Landing System), που θα μεταφέρει αστροναύτες στη Σελήνη. Εκεί, θα συναντηθεί με το διαστημόπλοιο Orion της NASA, το οποίο θα μεταφέρει το πλήρωμα με τον πύραυλο SLS.
Δύο αστροναύτες θα μεταβούν με το Starship HLS στον νότιο πόλο της Σελήνης για περίπου μία εβδομάδα. Έπειτα θα επιστρέψουν σε τροχιά και θα επιστρέψουν στη Γη με το Orion, προσθαλασσώνοντας στον Ειρηνικό.
Αν η αποστολή πραγματοποιηθεί το 2027, η NASA θα έχει προηγηθεί της Κίνας, που στοχεύει σε επανδρωμένη αποστολή έως το 2030.
Το πολιτικό και τεχνολογικό στοίχημα του Starship
Παρά την αισιοδοξία, πολλοί ειδικοί αμφισβητούν αν το Starship θα είναι έτοιμο εγκαίρως. Ο πρώην αξιωματούχος της NASA, Νταγκ Λόβερο, δήλωσε: «Το σχέδιο είναι εξαιρετικά δύσκολο και μάλλον απέχουμε τουλάχιστον μια δεκαετία από την υλοποίησή του».
Η επιλογή της SpaceX έναντι της Blue Origin βασίστηκε σε τεχνικά και οικονομικά κριτήρια, καθώς η NASA δεν διέθετε αρκετούς πόρους για δύο εταιρείες. Η Blue Origin κατέθεσε προσφυγή, αλλά το δικαστήριο επικύρωσε την απόφαση υπέρ της SpaceX.
Παρά τις καθυστερήσεις, πολλοί αναγνωρίζουν τη μοναδική ικανότητα της SpaceX να επιτυγχάνει φαινομενικά αδύνατους στόχους. Όπως είπε το μέλος του Συμβουλίου Ασφάλειας της NASA, Πολ Χιλ: «Υπάρχει μια ιδιοφυΐα στη SpaceX που αυτοτροφοδοτείται. Κανείς δεν έχει αυτόν τον συνδυασμό ταλέντου και αποφασιστικότητας».
Το αν η NASA και η SpaceX θα καταφέρουν να φτάσουν πρώτοι στη Σελήνη πριν από την Κίνα παραμένει ανοιχτό ερώτημα. Όμως, ανεξάρτητα από το ποιος θα κερδίσει τη νέα διαστημική κούρσα, είναι σαφές ότι η ανθρώπινη επιστροφή στη Σελήνη δεν είναι πια θέμα φαντασίας, αλλά θέμα χρόνου.
Με πληροφορίες από CNN
