Το να είσαι κανείς γυμνασμένος είναι πολύ πιο σημαντικό για μια μακρά, υγιή ζωή από το να είναι αδύνατος.
Ή τουλάχιστον αυτό έδειξαν τα ευρήματα της μεγαλύτερης και πληρέστερης μελέτης που έχει γίνει ποτέ για τη σχέση ανάμεσα στον δείκτη μάζας σώματος (BMI) και την αερόβια φυσική κατάσταση ενός ατόμου με τη μακροζωία.
Σε μια ανάλυση πολλών προηγούμενων ερευνών πάνω στο θέμα, διαπιστώθηκε ότι το να είναι κανείς αγύμναστος διπλασιάζει ή τριπλασιάζει τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου, ανεξάρτητα από την ηλικία ή τον δείκτη μάζας σώματος του.
Από την άλλη πλευρά, αν κάποιος ήταν παχύσαρκος αλλά παράλληλα αερόβια γυμνασμένος, είχε περίπου τις μισές πιθανότητες να πεθάνει νέος σε σχέση με κάποιον που το βάρος του ήταν φυσιολογικό αλλά είχε κακή αερόβια φυσική κατάσταση.
«Αυτό μας λέει ότι είναι πολύ πιο σημαντικό, λαμβάνοντας τα πάντα υπόψιν, να επικεντρωθούμε στην πτυχή της φυσικής κατάστασης», της υγείας και της μακροζωίας και όχι «στην πτυχή του λίπους», δήλωσε ο Σιντάρθα Ανγκάντι, φυσιολόγος άσκησης στο Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια και κύριος συγγραφέας της μελέτης.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο στο British Journal of Sports Medicine, προστίθεται στον αυξανόμενο αριθμό ερευνών που δείχνουν ότι οι άνθρωποι μπορούν να ζήσουν μεγάλες, υγιείς ζωές ανεξαρτήτως του πόσο ζυγίζουν. Αρκεί, φυσικά, να γυμνάζονται και γενικότερα να παραμένουν δραστήριοι.
Αυτό το μήνυμα είναι ιδιαίτερα επίκαιρο αυτή την περίοδο, καθώς με την αρχή του νέου έτους πολλοί άνθρωποι θέτουν φιλόδοξους στόχους απώλειας βάρους. Ωστόσο, οι έρευνες δείχνουν ότι δεν υπάρχει λόγος να ακολουθεί κανείς μία αυστηρή δίαιτα για να είναι υγιής. Αντ' αυτού, η άσκηση, ακόμη και σε μικρές δώσεις, είναι πολύ πιο ωφέλιμη για τον ανθρώπινο οργανισμό.
Μπορεί κάποιος να έχει παραπάνω κιλά και να είναι υγιής;
Το παραπάνω ερώτημα απασχολεί τους επιστήμονες πολλά χρόνια τώρα, αλλά τα ευρήματα μέχρι στιγμής δεν δίνουν ξεκάθαρες απαντήσεις.
Συνολικά, τα άτομα με παχυσαρκία διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για άλλες σοβαρές παθήσεις, όπως ο διαβήτης, ο καρκίνος και οι καρδιακές παθήσεις, και γενικά είναι πιο πιθανό να πεθάνουν σε νεότερη ηλικία από τα άτομα των οποίων το βάρος είναι φυσιολογικό.
Αλλά οι πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι το να είναι κάποιος γυμνασμένος και δραστήριος αλλάζει τα δεδομένα, άσχετα με τον δείκτη μάζας σώματος του.
Το 2021, σε μια ανασκόπηση προηγούμενων ερευνών, οι ερευνητές, συμπεριλαμβανομένου του Ανγκάντι, συνέκριναν τον αντίκτυπο που είχε, από τη μία πλευρά η άσκηση και από την άλλη η δίαιτα, στη μακροζωία ανθρώπων με παχυσαρκία.
Η άσκηση μείωσε τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου κατά περίπου 30%, ακόμη και όταν τα άτομα δεν έχασαν καθόλου βάρος. Όσο για τα άτομα που έχασαν βάρος με δίαιτα, ο κίνδυνος πρόωρου θανάτου μειώθηκε μόνο 15%.
Όμως πολλές από αυτές τις προηγούμενες μελέτες έγιναν σε σχετικά μικρές ομάδες ανθρώπων, οι περισσότεροι εκ των οποίων ήταν Αμερικανοί άνδρες. Επιπλέον, ο ορισμός του όρου «φυσική κατάσταση» στην έρευνα βασίστηκε σε υποκειμενικά δεδομένα, όπως οι αναμνήσεις των ανθρώπων για το πόσο είχαν ασκηθεί πρόσφατα.
Έτσι, για τη νέα μελέτη, ο Angadi και οι συνάδελφοί του αποφάσισαν να διευρύνουν συγκεκριμένα τη σχέση ανάμεσα στον BMI, τη φυσική κατάσταση και τη μακροζωία.
«Θέλαμε να συμπεριλάβουμε περισσότερες γυναίκες και να έχουμε εκπροσώπηση από άλλα έθνη», δήλωσε στη Washington Post ο Ανγκάντι.
Έτσι, ξεκίνησαν μελετώντας ερευνητικές βάσεις δεδομένων, αναζητώντας όλες τις προηγούμενες μελέτες που διερευνούσαν τον BMI, τη φυσική κατάσταση και τη μακροζωία, οι οποίες περιλάμβαναν αντικειμενικές μετρήσεις της αερόβιας ικανότητας των ανθρώπων.
Κατέληξαν σε 20 μελέτες που αφορούσαν σχεδόν 400.000 μεσήλικες ή ηλικιωμένους από πολλά έθνη, εκ των οποίων περίπου το 30% ήταν γυναίκες.
Συγκεντρώνοντας αυτές τις μελέτες, χώρισαν τους συμμετέχοντες σε γυμνασμένους και αγύμναστους. Όλοι τους πέρασαν από τεστ φυσικής κατάστασης και όσοι είχαν επίδοση που κατατάχθηκε στο χαμηλότερο 20% των συμμετεχόντων θεωρήθηκαν αγύμναστοι. Όσοι κατατάσσονταν στο ανώτερο 80% των ατόμων της ηλικίας και του φύλου τους καταγράφηκαν ως γυμνασμένοι.
Ανέσυραν επίσης στοιχεία για το πόσοι συμμετέχοντες στη μελέτη είχαν πεθάνει κατά τη διάρκεια των περιόδων παρακολούθησης, η οποίες κάποιες φορές κράτησαν σχεδόν 20 χρόνια.
Οι γρήγοροι περίπατοι αρκούν για να ενισχύσουν τη φυσική κατάσταση
Η παχυσαρκία, όπως ήταν αναμενόμενο, συσχετίστηκε έντονα με τη θνησιμότητα. Οι άνδρες και οι γυναίκες με παχυσαρκία, αν ήταν επίσης αγύμναστοι, είχαν περίπου τρεις φορές περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν πρόωρα από ότι οι γυμνασμένοι άνθρωποι των οποίων ο BMI ήταν φυσιολογικός.
Αλλά η κακή φυσική κατάσταση είχε και τους δικούς της κινδύνους. Στην πραγματικότητα, οι άνθρωποι με φυσιολογικό βάρος που κατέληγαν στο κατώτερο 20% της φυσικής κατάστασης είχαν περίπου διπλάσιες πιθανότητες να πεθάνουν νέοι από ότι οι άνθρωποι με παχυσαρκία που χαρακτηρίζονταν ως γυμνασμένοι.
«Από στατιστική άποψη, η καλή φυσική κατάσταση εξάλειψε σε μεγάλο βαθμό τον κίνδυνο» πρόωρου θανάτου από παθήσεις που σχετίζονται με την παχυσαρκία, εξηγεί ο Ανγκάντι.
«Η μελέτη αυτή είναι σημαντική επειδή επιβεβαιώνει ότι η καρδιοαναπνευστική ικανότητα προστατεύει σε μεγάλο βαθμό από τη θνησιμότητα ανεξαρτήτως του BMI και ενισχύει τα στοιχεία που υποστηρίζουν ότι αυτό ισχύει τόσο για τις γυναίκες όσο και για τους άνδρες», δήλωσε ο Μπάρι Μπράουν, ο οποίος είναι διευθυντής του Human Performance Clinical Research Laboratory στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Κολοράντο, όπου μελετά την άσκηση και το σωματικό βάρος.
Κάποιος αγύμναστος μπορεί να γίνει γυμνασμένος με «ήπια άσκηση»
Η μελέτη υποδηλώνει επίσης ότι χρειάζεται λίγη προσπάθεια για να περάσει κάποιος αγύμναστος στην κατηγορία των γυμνασμένων.
Κάποιος που βρίσκεται στο κατώτερο 20% της φυσικής κατάστασης για την ηλικία του χρειάζεται απλώς να ασκηθεί αρκετά, όπως για παράδειγμα κάνοντας πολλούς «γρήγορους περιπάτους», για να περάσει στην κατηγορία των γυμνασμένων, δήλωσε ο Ανγκάντι.
Η ήπια άσκηση, που προσδιορίζεται ως άσκηση που είναι αρκετά έντονη ώστε να μπορεί κάποιος να μιλάει παράλληλα αλλά όχι να τραγουδάει, είναι ένας αξιόπιστος τρόπος για να βελτιώσει κανείς τη φυσική του κατάσταση.
Γενικότερα, είναι προτιμότερο να ψάχνουμε τρόπους για να ασκηθούμε από το να ανησυχούμε για το πως θα χάσουμε όσο περισσότερα κιλά, σύμφωνα με τον Τζον Τιφό, καθηγητή στο Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου του Κάνσας που μελετά την παχυσαρκία, την άσκηση και την υγεία.
Η επιστήμη δείχνει πλέον συντριπτικά ότι «η αερόβια φυσική κατάσταση είναι πιο σημαντική για τον κίνδυνο θνησιμότητας από ότι το σωματικό βάρος», είπε.
«Ναι, οι άνθρωποι μπορεί να θέλουν να χάσουν βάρος για διάφορους λόγους», συνέχισε. «Αλλά θα πρέπει να ξέρετε ότι μπορείτε να γίνετε πιο υγιείς με το σημερινό σωματικό σας βάρος απλά και μόνο με το να κινείστε περισσότερο».
Με πληροφορίες από Washington Post
