Η Apple έχασε τη δικαστική μάχη για τον «φορολογικό λογαριασμό» των 13 δισεκατομμυρίων ευρώ στην Ιρλανδία, ενισχύοντας την προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να καταπολεμήσει τις ειδικές συμφωνίες που προσφέρονται από τα κράτη σε μεγάλες εταιρείες.
Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Λουξεμβούργο υποστήριξε μια ιστορική απόφαση του 2016 που έκρινε ότι η Ιρλανδία παραβίασε τους νόμους περί κρατικών ενισχύσεων, παρέχοντας αθέμιτο πλεονέκτημα στην Apple.
Το δικαστήριο αποφάσισε την Τρίτη ότι η προηγούμενη νίκη της Apple σε κατώτερο δικαστήριο πρέπει να ανατραπεί, διότι οι δικαστές έκριναν λανθασμένα ότι οι ρυθμιστικές αρχές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είχαν κάνει λάθη στην αξιολόγησή τους. Η απόφαση αποτελεί νίκη για την Μαργκρέτε Βεστάγκερ, της οποίας η θητεία στις Βρυξέλλες πλησιάζει στο τέλος της.
Το 2016, η Βεστάγκερ προκάλεσε έντονες αντιδράσεις όταν επικεντρώθηκε στις φορολογικές ρυθμίσεις της Apple. Υποστήριξε ότι η Ιρλανδία παρείχε παράνομα φορολογικά οφέλη στην Apple, επιτρέποντάς της να πληρώνει σημαντικά λιγότερο φόρο από άλλες επιχειρήσεις στη χώρα για πολλά χρόνια.
Διέταξε την Ιρλανδία να ανακτήσει το ποσό των 13 δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί σε περίπου δύο τρίμηνα πωλήσεων Mac παγκοσμίως. Τα χρήματα παραμένουν σε λογαριασμό μεσεγγύησης εν αναμονή της τελικής απόφασης.
«Είμαστε απογοητευμένοι από τη σημερινή απόφαση, καθώς το Γενικό Δικαστήριο είχε προηγουμένως αναθεωρήσει τα γεγονότα και κατηγορηματικά ακύρωσε την υπόθεση», δήλωσε εκπρόσωπος της Apple.
Αν και είναι ένα αρνητικό αποτέλεσμα για την Ιρλανδία, η οποία ισχυρίστηκε ότι δεν είχε προσφέρει φορολογικά πλεονεκτήματα στην Apple ή σε άλλες τεχνολογικές εταιρείες για να εγκατασταθούν εκεί, λόγω της μεγάλης διάρκειας της υπόθεσης, είναι απίθανο να έχει σημαντικό αντίκτυπο στη χώρα, η οποία αποτελεί καθιερωμένο κόμβο για τα ευρωπαϊκά κεντρικά γραφεία μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Apple, Τιμ Κουκ, είχε χαρακτηρίσει προηγουμένως την κίνηση της ΕΕ ως «καθαρή πολιτική ανοησία». Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ επίσης εξέφρασε την άποψη ότι η ΕΕ προσπαθεί να γίνει μια «υπερεθνική φορολογική αρχή» που θα μπορούσε να απειλήσει τις προσπάθειες παγκόσμιας φορολογικής μεταρρύθμισης. Ο τότε πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η Βεστάγκερ «μισεί τις Ηνωμένες Πολιτείες» επειδή «μηνύει όλες τις εταιρείες μας».
Η απόφαση για την Apple ήταν μακράν η μεγαλύτερη στην δεκαετή εκστρατεία της Βεστάγκερ για φορολογική δικαιοσύνη, η οποία έχει επίσης στοχοποιήσει εταιρείες όπως η Amazon.com Inc. και η Stellantis NV (Fiat). Η Βεστάγκερ έχει υποστηρίξει ότι τα επιλεκτικά φορολογικά πλεονεκτήματα προς μεγάλες εταιρείες αποτελούν παράνομες κρατικές ενισχύσεις που απαγορεύονται στην ΕΕ.
Το ζήτημα στην υπόθεση της Τρίτης ήταν δύο φορολογικές συμφωνίες με την ιρλανδική κυβέρνηση το 1991 και το 2007, οι οποίες επέτρεπαν στην Apple να αποδίδει κέρδη σε μια «κεντρική διοίκηση» που «υπήρχε μόνο στα χαρτιά», σύμφωνα με την αξιολόγηση της ΕΕ. Αυτό οδήγησε σε τεράστια μείωση των φορολογικών λογαριασμών της εταιρείας. Η αντιμονοπωλιακή αρχή της ΕΕ υποστήριξε ότι η φορολογική απαλλαγή που έλαβε η Apple ήταν αντι-ανταγωνιστική και ισοδυναμούσε με παράνομη κρατική ενίσχυση.
Η υπόθεση έφτασε στο ανώτατο δικαστήριο της ΕΕ μετά την προσφυγή της Βεστάγκερ κατά της νίκης της Apple σε κατώτερο δικαστήριο το 2020. Από τότε, η Βεστάγκερ έχει υποστεί αρκετές ακόμα φορολογικές ήττες, αλλά αντλεί παρηγοριά από το γεγονός ότι οι δικαστές στήριξαν την προσέγγισή της να χρησιμοποιεί τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις για να επιτεθεί σε αθέμιτες συμφωνίες.
Η Apple ήταν από τις πρώτες αμερικανικές τεχνολογικές γίγαντες που εγκαταστάθηκαν στην Ιρλανδία, χάρη στον χαμηλό εταιρικό φορολογικό συντελεστή της χώρας τη δεκαετία του 1980 και του 1990, που σχεδιάστηκε για να προσελκύσει ξένες επενδύσεις. Η εταιρεία ίδρυσε την ευρωπαϊκή της έδρα έξω από την πόλη Κορκ το 1980 και σήμερα απασχολεί περίπου 6.000 άτομα στη χώρα.
Στα χρόνια που ακολούθησαν, πολλά φορολογικά κενά που υπήρχαν έχουν κλείσει και η Ιρλανδία το 2021 υπέγραψε τα μέτρα του ΟΟΣΑ που περιλαμβάνουν έναν παγκόσμιο ελάχιστο συντελεστή 15% για τις πολυεθνικές εταιρείες.
Με πληροφορίες από Bloomberg
