Το διαχρονικό και παγκόσμιο ερώτημα - μύθο για τη «γρίπη του άνδρα» που έχει να κάνει με τους άνδρες ασθενείς, επιχειρεί να απαντήσει όσο πιο επιστημονικά γίνεται η αμερικανική εφημερίδα The New York Times.
Βίντεο και memes που κοροϊδεύουν τους άντρες επειδή αντιδρούν υπερβολικά όταν κολλάνε μια «απλή και καθημερινή» ασθένεια, έχουμε δει όλοι στα social media. Σύμφωνα με το Λεξικό του Κέιμπριτζ, μάλιστα η «γρίπη του άνδρα» είναι «μια ασθένεια όπως το κρυολόγημα που δεν είναι σοβαρή, αλλά το άτομο που την υφίσταται την αντιμετωπίζει ως πιο σοβαρή, ενώ συνήθως αυτό το άτομο είναι άνδρας».
Σύμφωνα με το Urban Dictionary, η «γρίπη του άνδρα» είναι «πιο επώδυνη από τον τοκετό».
Φυσικά, η «γρίπη του άνδρα», η οποία παρωδείται στο Διαδίκτυο εδώ και χρόνια, δεν είναι μια ασθένεια που μπορεί να διαγνωστεί και είναι αυτονόητο ότι δεν γίνονται όλοι οι άντρες αβοήθητοι μοιρολάτρες όταν τρέχει η μύτη τους, ενώ σαφώς υπάρχουν και γυναίκες που το κάνουν.
Αλλά οι ειδικοί λένε ότι στο επίκεντρο της πλάκας βρίσκονται μερικές συναρπαστικές διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των φύλων στο ανοσοποιητικό σύστημα - και μάλιστα, όχι μόνο στους ανθρώπους, αλλά και σε ορισμένα άλλα είδη.
«Υπάρχει κάτι στην ιδέα ότι άνδρες και γυναίκες, άνδρες και γυναίκες, υποφέρουν από τα αποτελέσματα μιας ίωσης διαφορετικά», δήλωσε η Μαρλέν Ζουκ, καθηγήτρια οικολογίας, εξέλιξης και συμπεριφοράς στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα.
Οι άνδρες τείνουν να έχουν ασθενέστερο ανοσοποιητικό σύστημα. Υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι οι άνδρες είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν σοβαρές λοιμώξεις από τις γυναίκες όταν αρρωσταίνουν. Αυτό φάνηκε στις πρώτες μέρες της πανδημίας του Covid, όταν οι άνδρες είχαν υψηλότερα ποσοστά νοσηλείας και θανάτων. Το ίδιο ίσχυε και κατά την πανδημία της γρίπης του 1918, όταν πέθαναν πολλοί περισσότεροι άνδρες παρά γυναίκες.
Κάποια από αυτά τα ευρήματα θα μπορούσαν να εξηγηθούν από τη συμπεριφορά, είπε ο Δρ Μάθιου Μέμολι, κύριος ερευνητής στο Εθνικό Ινστιτούτο Αλλεργιών και Λοιμωδών Νοσημάτων. Η έρευνα διαπιστώνει ότι, γενικά, οι άνδρες λαμβάνουν λιγότερες προφυλάξεις για να μην αρρωστήσουν, όπως για παράδειγμα, να φορούν μάσκα ή να πλένουν σχολαστικά τα χέρια τους. Οι άνδρες τείνουν επίσης να υιοθετούν περισσότερο ανθυγιεινές συμπεριφορές, όπως το κάπνισμα ή η κατανάλωση αλκοόλ, και είναι πιο απρόθυμοι να αναζητήσουν ιατρική περίθαλψη - όλα αυτά μπορεί να οδηγήσουν σε χειρότερα αποτελέσματα όταν αρρωστήσουν.
Όμως, μελέτες σε ζώα και ανθρώπους δείχνουν ότι υπάρχουν βιολογικές διαφορές, επίσης, όταν πρόκειται για το ανοσοποιητικό σύστημα των ανδρών και των γυναικών.
«Οι γυναίκες συχνά παράγουν ή αναπτύσσουν μεγαλύτερες ανοσολογικές αποκρίσεις», ανεξάρτητα από το ποια είναι η ασθένεια, δήλωσε η Sabra Klein, καθηγήτρια μοριακής μικροβιολογίας και ανοσολογίας στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins.
Οι διαφορές μεταξύ των φύλων εμφανίζονται ακόμη και πριν επικρατήσει μια μόλυνση. Τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος των θηλυκών εντοπίζουν ταχύτερα ξένους εισβολείς, όπως ιούς ή βακτήρια. Όταν εντοπιστεί μια απειλή, το γυναικείο ανοσοποιητικό σύστημα απελευθερώνει περισσότερες φλεγμονώδεις πρωτεΐνες, που ονομάζονται κυτοκίνες. Παράγει επίσης περισσότερα αντισώματα ως απόκριση τόσο σε ιούς όσο και σε εμβόλια, τα οποία βοηθούν στην καταπολέμηση μιας λοίμωξης.
Φυσικά, υπάρχουν διαφορές από άνθρωπο σε άνθρωπο, αλλά οι γυναίκες «τείνουν να ξεκινούν αυτούς τους τύπους αποκρίσεων πολύ πιο γρήγορα και έχουμε μεγαλύτερη ενεργοποίηση και μεγαλύτερη παραγωγή» ανοσοποιητικών πρωτεϊνών, είπε ο Δρ Klein.
Τι εξηγεί αυτές τις διαφορές;
Η γενετική θεωρείται ότι παίζει σημαντικό ρόλο. Πολλά γονίδια που εμπλέκονται στο ανοσοποιητικό σύστημα βρίσκονται στο χρωμόσωμα Χ και όπως ίσως θυμάστε από τη βιολογία του γυμνασίου, τα θηλυκά έχουν δύο χρωμοσώματα Χ ενώ τα αρσενικά ένα. Ως αποτέλεσμα, η λειτουργία αυτών των γονιδίων, όπως η ανίχνευση ιών ή η παραγωγή κυτοκινών, ενισχύεται ελαφρώς στις γυναίκες κατά τη διάρκεια μιας λοίμωξης, δήλωσε ο Montserrat Anguera, αναπληρωτής καθηγητής βιοϊατρικών επιστημών στη Σχολή Κτηνιατρικής του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια, που ειδικεύεται στο θέμα.
Οι ορμόνες του φύλου πιθανότατα επηρεάζουν το ανοσοποιητικό, επίσης. Η τεστοστερόνη φαίνεται να μειώνει ορισμένες πτυχές της λειτουργίας του ανοσοποιητικού, όπως η παραγωγή αντισωμάτων, ενώ τα οιστρογόνα την ενισχύουν, αν και τα οιστρογόνα έχει επίσης αποδειχθεί ότι καταστέλλουν τη φλεγμονώδη απόκριση του ανοσοποιητικού συστήματος.
Προς το παρόν, λίγες είναι οι έρευνες που έχουν ασχοληθεί με το γιατί υπάρχει αυτό το χάσμα ανοσίας αρσενικού-θηλυκού, αλλά οι ειδικοί λένε ότι πιθανότατα οφείλεται στην εξέλιξη και την αναπαραγωγή. Η Δρ Ζουκ υποθέτει ότι αυτές οι διαφορές προέκυψαν ως ένα είδος αντιστάθμισης, όπου η ανδρική βιολογία δίνει προτεραιότητα στην τεκνοποίηση έναντι της μακροζωίας, ενώ για τις γυναίκες «είναι καλύτερα να αποκρούσουν απλώς τις ασθένειες και να είναι κοντά για να φροντίζουν τους απογόνους τους».
Αυτό σημαίνει λοιπόν ότι η «γρίπη του άνδρα» είναι αληθινή;
Όχι ακριβώς. Έρευνα των τελευταίων ετών διαπίστωσε ότι στην πραγματικότητα είναι οι γυναίκες που αναφέρουν τα χειρότερα συμπτώματα όταν έχουν μια ήπια λοίμωξη του αναπνευστικού. Σε μια μελέτη όπου οι επιστήμονες μόλυναν σκόπιμα υγιείς νέους με έναν ιό της γρίπης, οι γυναίκες είχαν μεγαλύτερο αριθμό συμπτωμάτων και ένιωθαν πιο σκληρές από τους άνδρες.
Αυτό συμβαίνει επειδή ένα ισχυρότερο ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να >δίνει περισσότερα και πιο σοβαρά συμπτώματα, είπε η Δρ Klein, τουλάχιστον κατά τη διάρκεια μιας ήπιας ασθένειας. Στην πραγματικότητα, πολλά από τα πράγματα που νιώθουμε όταν είμαστε άρρωστοι - πυρετός, κόπωση, συμφόρηση - προκαλούνται από την αντίδραση του σώματος στη μόλυνση.
«Θέλετε να έχετε ένα ισχυρό ανοσοποιητικό σύστημα γιατί σας προστατεύει από ασθένειες και βοηθά στην απομάκρυνση των ασθενειών», είπε ο Δρ Μεμόλι, ο οποίος ηγήθηκε της μελέτης για τη γρίπη. «Αλλά το ανοσοποιητικό σας σύστημα, αν είναι πολύ ενεργό, μπορεί πραγματικά να σας βλάψει».
Η βλάβη που προκαλείται από το ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί επίσης να οδηγήσει σε μεγαλύτερη διάρκεια των συμπτωμάτων. Στο πιο ακραίο παράδειγμα αυτού, οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν σύνδρομα μετά τη μόλυνση, όπως το σύνδρομο Long Covid, πιθανώς εν μέρει λόγω του υπερδραστήριου ανοσοποιητικού τους συστήματος.
Δεν έχει σημασία ποιος είσαι κι αν είσαι άνδρας ή γυναίκα, είναι χάλια να είσαι άρρωστος. Έτσι, εάν ένας άνδρας —ή γυναίκα— στη ζωή σας παραπονιέται για το πόσο άσχημα αισθάνεται, καταπολεμήστε την επιθυμία να γουρλώσετε τα μάτια σας. Αλλά σκεφθείτε να τους ενθαρρύνετε να πάνε να δουν έναν γιατρό.
Με πληροφορίες από New York Times
