Ο ιός του Δυτικού Νείλου στην Ιταλία, τσικουνγκούνια στην Κίνα, δάγκειος πυρετός στη Γαλλία. Το καλοκαίρι του 2025 συνοδεύεται από αυξημένα κρούσματα ιογενών ασθενειών που μεταδίδονται μέσω κουνουπιών, τα οποία ευνοούνται από την άνοδο της θερμοκρασίας και τις μεταβαλλόμενες κλιματολογικές συνθήκες.
Στην Ευρώπη, πέντε χώρες έχουν ήδη αναφέρει κρούσματα του ιού του Δυτικού Νείλου — ανάμεσά τους και η Ελλάδα — με την Ιταλία να καταγράφει 145 επιβεβαιωμένα περιστατικά και 12 θανάτους ως τις αρχές Αυγούστου. Αν και το 80% των περιπτώσεων είναι ασυμπτωματικές, σε σοβαρές περιπτώσεις ο ιός μπορεί να προκαλέσει νευρολογικές επιπλοκές ή και θάνατο. Ο ιός, που μεταδίδεται από το κοινό κουνούπι Culex pipiens, επεκτείνεται πλέον προς τον βορρά, φτάνοντας σε χώρες όπως η Γερμανία, η Πολωνία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Την ίδια ώρα, η Ευρώπη παρακολουθεί την αυξανόμενη παρουσία δύο ακόμη επικίνδυνων ιών: του δάγκειου πυρετού και του τσικουνγκούνια. Και οι δύο μεταδίδονται από το κουνούπι τίγρης (Aedes albopictus), ένα εισβολικό είδος που έχει εγκατασταθεί σε μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής ηπείρου. Τα δύο νοσήματα εμφανίζονται κυρίως κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και προκαλούν έντονα συμπτώματα όπως πυρετό, πονοκέφαλο, εξάνθημα και μυοσκελετικούς πόνους. Ο τσικουνγκούνια, μάλιστα, μπορεί να προκαλέσει χρόνιο πόνο στις αρθρώσεις.
Το 2025, η Γαλλία έχει ήδη αναφέρει 49 τοπικά κρούσματα τσικουνγκούνια, αριθμός ασυνήθιστα υψηλός σε σχέση με προηγούμενες χρονιές. Η αύξηση αυτή σχετίζεται με επιδημίες στα γαλλικά νησιά του Ινδικού Ωκεανού, όπως η Ρεϊνιόν και η Μαγιότ, από όπου επιστρέφουν πολλοί ταξιδιώτες. Παράλληλα, αυξάνονται και τα εισαγόμενα περιστατικά από περιοχές της Αφρικής και της Ασίας.
Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας έχει απευθύνει έκκληση για άμεση δράση, προειδοποιώντας πως περιοχές που είχαν πληγεί πριν από 20 χρόνια βλέπουν ξανά έντονα ξεσπάσματα των ίδιων ιών. Οι επιστήμονες ανησυχούν πως η Ευρώπη κινείται σταδιακά προς την ενδημική παρουσία των ασθενειών αυτών. Μελέτη που δημοσιεύτηκε φέτος στο περιοδικό The Lancet Planetary Health διαπιστώνει ότι τα ξεσπάσματα δάγκειου και τσικουνγκούνια έχουν αυξηθεί σημαντικά από το 2010, σε συνάρτηση με την άνοδο της θερμοκρασίας.
Αν συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις, η εξάπλωση αυτών των ασθενειών στην Ευρώπη θα μπορούσε να πενταπλασιαστεί έως το 2060, με τους ειδικούς να επισημαίνουν ότι τα τοπικά ξεσπάσματα θα αυξάνονται χρόνο με τον χρόνο. Αν και υπάρχουν ήδη εγκεκριμένα εμβόλια για τον δάγκειο πυρετό και τον τσικουνγκούνια στην ΕΕ, οι εμβολιασμοί δεν είναι ακόμη εκτεταμένοι, ενώ σε ορισμένα σκευάσματα υπάρχουν επιφυλάξεις σχετικά με την ασφάλεια.
Η εξάπλωση των νοσημάτων αυτών λειτουργεί ως ένδειξη ότι η κλιματική αλλαγή επηρεάζει ήδη τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη — και τα κουνούπια, ως απλοί φορείς, αναδεικνύονται σε σημαντικούς παράγοντες ρίσκου.
Με πληροφορίες από Politico
