Η NASA, στο επίσημο podcast της «NASA’s Curious Universe», στέκεται στη μη επανδρωμένη αποστολή του 2022 με τον πύραυλο Artemis I, και πώς συνέβαλε στην ανάπτυξη της Artemis II που θα στείλει πάλι τον άνθρωπο -γύρω- από τη Σελήνη.
Το 2022, η NASA εκτόξευσε το Artemis I, μια μη επανδρωμένη δοκιμαστική πτήση του πυραύλου και του διαστημοπλοίου που θα έστελνε τους ανθρώπους στη Σελήνη. Μηχανικοί της Εθνικής Διοίκησης Αεροναυτικής και Διαστήματος εξήγησαν τις εξαιρετικά περίπλοκες διαδικασίες, τις οποίες ανέπτυξαν μόνο και μόνο για να τροφοδοτήσουν σωστά τον πύραυλο.
«Αυτό είναι το δεύτερο επεισόδιο της σειράς Artemis II. Σε αυτό το επεισόδιο, επιστρέφουμε στο Artemis I. Θα ακούσουμε απευθείας από τους μηχανικούς που εκτόξευσαν για πρώτη φορά τον νέο σεληνιακό πύραυλο της NASA και πώς τα μαθήματα που έμαθαν τους προετοίμασαν για την επόμενη εκτόξευση - αυτή τη φορά με ανθρώπους επάνω» ανέφερε η παρουσιάστρια του podcast, περνώντας στη συνέχεια στην αποστολή.
Nasa: Ο πύραυλος και η αποστολή
Τον Νοέμβριο του 2022, η NASA ήταν έτοιμη να εκτοξεύσει το Artemis I, την πρώτη δοκιμαστική πτήση του πυραύλου που θα επιστρέψει ανθρώπους στη Σελήνη. Το διαστημόπλοιο θα ταξίδευε στο Διάστημα, θα έμπαινε σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη και θα προσγειωνόταν με ασφάλεια στον Ειρηνικό Ωκεανό.
Μέσα στο διαστημόπλοιο υπήρχε ένα ανδρείκελο που συνέλεγε δεδομένα για μελλοντικές αποστολές, γνωστό και ως «Moonikin», χωρίς να υπάρχει ανθρώπινη παρουσία. Ως προς το όνομα του πυραύλου, έφερε το SLS (Space Launch System) και ήταν, σύμφωνα με τους μηχανικούς, ένα «πραγματικό θηρίο».
Ο SLS έχει ύψος πάνω από 90 μέτρα και ήταν υψηλότερος από το Άγαλμα της Ελευθερίας. Στην εξέδρα εκτόξευσης στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι, δίπλα στον Ατλαντικό Ωκεανό, δέσποζε πάνω από τις ακτές της Φλόριντα, παρουσιάζουν οι μηχανικοί της NASA.
Ο πύραυλος έχει έναν πορτοκαλί κεντρικό κορμό (core stage) που περιέχει εκατοντάδες χιλιάδες γαλόνια καυσίμου. Στη βάση του υπάρχουν τέσσερις κινητήρες, ενώ δύο λευκοί στερεοί προωθητήρες στα πλάγια παρέχουν το μεγαλύτερο μέρος της ώθησης στην απογείωση. Στην κορυφή βρίσκεται το Orion, το διαστημόπλοιο που θα μεταφέρει ανθρώπους στο βαθύ Διάστημα.
NASA: Τα καύσιμα και το πρόβλημα
Η «καρδιά» κάθε εκτόξευσης Artemis είναι το Firing Room 1, μέσα στο Κέντρο Ελέγχου Εκτοξεύσεων. Περίπου 90 άτομα γεμίζουν την αίθουσα σε κάθε εκτόξευση. Σε υπερυψωμένη πλατφόρμα βρίσκεται ο διευθυντής εκτόξευσης. Γύρω του, μηχανικοί παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο δεδομένα από την εξέδρα.
Για το Artemis I, ο Joe Pavicic εργαζόταν στην ομάδα κρυογενικής πρόωσης. Περιέγραψε το δωμάτιο σαν μια «κυψέλη», καθώς οι μηχανικοί κινούνται συνεχώς, μιλώντας και ελέγχοντας δεδομένα. Αξίζει να τονιστεί ότι η NASA καταγράφει και αξιοποιεί μαθήματα από κάθε αποστολή, από το Apollo, στο Διαστημικό Λεωφορείο, και τώρα στο Artemis, τίποτα δεν χάνεται.
Η ασφάλεια είναι θεμελιώδης αρχή. Αν κάτι δεν φαίνεται σωστό, οποιοσδήποτε στη NASA μπορεί να πει «στοπ». Αυτό οδηγεί σε scrub, δηλαδή αναβολή της εκτόξευσης όπως είναι γνωστό σε παρόμοιους κύκλους.
Όσον αφορά τον πύραυλο SLS χρησιμοποιεί κρυογενικά καύσιμα, κοινώς υγρό οξυγόνο και υγρό υδρογόνο σε εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες (κάτω από -250°C). Το υδρογόνο είναι το μικρότερο μόριο στη φύση και διαρρέει εύκολα, γεγονός που καθιστά τη διαδικασία τροφοδοσίας εξαιρετικά ευαίσθητη.
Στις 29 Αυγούστου 2022, κατά την τροφοδοσία, ένας από τους τέσσερις κινητήρες δεν ψύχθηκε σωστά. Ο Joe Pavicic το εντόπισε και εισηγήθηκε no-go, με την αποστολή να αναβάλλεται. «Ήταν μια δύσκολη στιγμή. Χιλιάδες άνθρωποι περίμεναν την εκτόξευση. Όμως η απόφαση ήταν σωστή» αναφέρουν οι παρουσιαστές του podcast της NASA.
NASA: Το μάθημα και η επιτυχία
Μετά το scrub, ομάδες της NASA εργάστηκαν ασταμάτητα. Ανέπτυξαν μια νέα στρατηγική τροφοδοσίας, την αποκάλεσαν «chill and fill», πιο αργή, πιο ήπια, πιο ελεγχόμενη. Στις 16 Νοεμβρίου 2022, όλα λειτούργησαν τέλεια, η αντίστροφη μέτρηση έφτασε στο μηδέν και αποφασίστηκε το εξής: «Ανάφλεξη και απογείωση του Artemis I!»
Ο πύραυλος απογειώθηκε, φτάνοντας ταχύτητα άνω των 27.000 χλμ/ώρα, στέλνοντας το Orion προς τη Σελήνη. Ο Joe έκλαψε από χαρά. Η ομάδα είχε δικαιωθεί.
Κοιτάζοντας μπροστά: Artemis II
Το Artemis I χαρακτηρίστηκε «εξαιρετικά επιτυχημένο» και άνοιξε τον δρόμο για μια νέα εποχή εξερεύνησης, και πλέον, στο Artemis II, άνθρωποι θα είναι επάνω, στην πρώτη επανδρωμένη αποστολή στη Σελήνη μετά από 50 χρόνια.
Η διευθύντρια εκτόξευσης Charlie Blackwell-Thompson περιγράφει το συναίσθημα ως ευλογία. Από παιδί που κοιτούσε τη Σελήνη, τώρα βοηθά να επιστρέψει η ανθρωπότητα εκεί — και πέρα από αυτήν, μέχρι τον Άρη.
Με πληροφορίες από NASA
