Οι αρχαιολόγοι βρήκαν έναν αρχαίο τάφο λαξευμένο στο βράχο κάτω από μια ταπεινή αυλή στην Τουρκία.
Ανακαλύφθηκε στην αυλή ενός σπιτιού στην Έδεσσα της Μεσοποταμίας (σημερινή Σανλιούρφα στη νοτιοανατολική Τουρκία), ο τάφος ενός θαλάμου είναι διακοσμημένος με γλυπτά ανάγλυφα που παρέχουν νέες πληροφορίες για τις αρχαίες ταφικές πρακτικές. Ο κυβερνήτης της Şanlıurfa, Hasan Şıldak, ανακοίνωσε το εύρημα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αυτή την εβδομάδα.
Ένας από τους τοίχους του βραχώδους τάφου διαθέτει ένα ανάγλυφο γλυπτό ενός ξαπλωμένου άνδρα που στηρίζεται στον αγκώνα του. Ένα άλλο γλυπτό στους τοίχους του θαλάμου απεικονίζει δύο φτερωτές γυναίκες. Τέτοιες εικόνες «προσφέρουν στοιχεία για τις πεποιθήσεις και τον τρόπο ζωής της εποχής», γράφει ο Ογούζ Μπουγιουκγιλντιρίμ του Anatolian Archaeology.
Στο εσωτερικό της πόρτας του θαλάμου υπήρχε μια ζωγραφισμένη επιγραφή, η οποία όμως λόγω ζημιών έχει καταστεί δυσανάγνωστη. Ενώ οι ερευνητές δεν έχουν ακόμη χρονολογήσει τον τάφο, ο Σιλντάκ λέει ότι οι διακοσμήσεις του δεν μοιάζουν με άλλες που βρέθηκαν σε αρχαίους τάφους στην Τουρκία.
Σύμφωνα με το Anatolian Archaeology, οι αρχαίοι βραχώδεις τάφοι που βρέθηκαν στην Έδεσσα χρονολογούνται συνήθως στα τέλη της χεττιτικής και της ρωμαϊκής περιόδου. Η αυτοκρατορία των Χετταίων άκμασε στη Μικρά Ασία μεταξύ περίπου 1400 - 1200 π.Χ., ενώ οι Ρωμαίοι άρχισαν να εγκαθιδρύουν κυριαρχία στην περιοχή γύρω στον πρώτο αιώνα π.Χ.
Ο βραχώδης τάφος είναι η τελευταία ανακάλυψη από το πρόγραμμα Şanlıurfa Cultural Inventory, το οποίο στοχεύει στον εντοπισμό νέων ιστορικών περιουσιακών στοιχείων σε ολόκληρη την επαρχία, όπως ανέφερε ο Κοράι Ερντογάν στην εφημερίδα Türkiye τον Οκτώβριο. Η επαρχιακή διοίκηση συνεργάστηκε με τα πανεπιστήμια του Μπατμάν και του Χαράν για να συγκεντρώσει μια ομάδα εννέα αρχαιολόγων, αρχιτεκτόνων και ιστορικών τέχνης για τη διεξαγωγή της έρευνας. Ελπίζουν να καταγράψουν χιλιάδες πολιτιστικά αγαθά, συμπεριλαμβανομένων 1.700 ιστορικών χώρων που είναι καταγεγραμμένοι αλλά ελάχιστα τεκμηριωμένοι.
Όπως δήλωσε στην αγγλόφωνη έκδοση της τουρκικής εφημερίδας Türkiye η επικεφαλής του έργου Γκιουλρίζ Κοζμπέ, ιστορικός τέχνης στο Πανεπιστήμιο του Μπατμάν, μια ολοκληρωμένη βάση δεδομένων είναι απαραίτητη για την προστασία των πολιτιστικών αντικειμένων και χώρων, οι οποίοι κινδυνεύουν πάντα να υποστούν ζημιές από τον άνθρωπο ή από φυσικές καταστροφές - όπως οι σεισμοί που έπληξαν τη νότια Τουρκία το 2023.
«Χωρίς τεκμηρίωση, η απώλεια γίνεται μη αναστρέψιμη», δήλωσε ο Kozbe στο δημοσίευμα. «Η ύπαρξη μιας βάσης δεδομένων θα είχε επιταχύνει τις προσπάθειες αποκατάστασης ενόψει τέτοιων καταστροφών».
Ο νεοανακαλυφθείς βραχώδης τάφος «είναι ακριβώς το είδος του πολιτιστικού αγαθού που η έρευνα σχεδιάστηκε για να διατηρήσει», όπως γράφει ο Adam Schrader του Artnet.
Το κεντρικό γλυπτό του τάφου, ο ξαπλωμένος άνδρας, μοιάζει με ορισμένα παραδείγματα αρχαίων ταφικών προσωπογραφιών, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Μπορεί να αντιπροσωπεύει το νεκρό άτομο που ενταφιάστηκε στο χώρο, ενώ τα ανάγλυφα των φτερωτών γυναικών θα μπορούσαν να αντιπροσωπεύουν φύλακες που τον προσέχουν από τη μεταθανάτια ζωή.
Η πρακτική της χάραξης τάφων σε βράχο ήταν κάπως συνηθισμένη σε όλο τον αρχαίο κόσμο. Η Τουρκία φιλοξενεί πολλούς από αυτούς τους αρχαίους τάφους, συμπεριλαμβανομένων των εντυπωσιακών Λυκιακών λαξευτών τάφων κοντά στις νοτιοδυτικές ακτές και του απομακρυσμένου βραχώδους τάφου Καπίλκαγια στα βουνά του βορρά.
