Δεν είναι μόνο το CyberTruck του Elon Musk: όταν πρωτοκυκλοφόρησε, ο Βρετανός σχεδιαστής αυτοκινήτων Adrian Clarke είχε περιγράψει τον σχεδιασμό του Cybertruck ως ένα «low polygon ανέκδοτο». Φυσικά, ο Elon Musk, διευθύνων σύμβουλος της Tesla, δεν έδειξε να μετανιώνει καθόλου γι’ αυτό. «Θέλουμε να είμαστε ο ηγέτης στην τεχνολογία της αποκάλυψης», δήλωσε το 2020 στον Jay Leno.
Ντυμένος από την κορυφή ως τα νύχια στα μαύρα, συμπεριλαμβανομένων μαύρων γυαλιών ηλίου, και μοιάζοντας με απορριφθέντα από το casting του Matrix, πρόσθεσε ότι το πορτμπαγκάζ του αμαξιού είναι αρκετά μεγάλο για να «τοποθετηθεί ένας εκτοξευτής πυραύλων».
Πράγματι, όλα δείχνουν πως ο σχεδιασμός αυτοκινήτων εξακολουθεί να είναι σε μεγάλο βαθμό προσανατολισμένος προς τους άνδρες καταναλωτές, παρόλο που οι γυναίκες είναι αυτές που αγοράζουν πάνω από το 60% όλων των νέων αυτοκινήτων που πωλούνται στις ΗΠΑ αυτή την στιγμή.
Η αυτοκινητοβιομηχανία, παρά την ανατρεπτική άφιξη των ηλεκτρικών κινητήρων και τη διαίρεση σχεδόν 50/50 μεταξύ ανδρών και γυναικών οδηγών μόνο στις ΗΠΑ, επιμένει να υιοθετεί μια ανδρική οπτική στην σχεδίαση οχημάτων.
Μάλιστα, το Cybertruck της Tesla είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου σε ό,τι αφορά τα macho παραδείγματα σχεδιασμού οχημάτων που κυκλοφορούν τώρα στην αγορά.
Το υπερ-αυτοκίνητο A της εταιρείας ηλεκτρικών αυτοκινήτων HiPhi με έδρα τη Σαγκάη είναι επίσης ένα από αυτά. Όπως και το εξωφρενικό Hyper Force concept της Nissan, το οποίο έκανε το ντεμπούτο του στην έκθεση Japan Mobility Show τον Οκτώβριο και μοιάζει σαν να έχει ξεφύγει κατευθείαν από το Death Race 2000.
Σαφέστατα υπάρχει αγοραστικό κοινό για τέτοιου είδους αυτοκίνητα. Μόλις το 15% των προπαραγγελιών του Cybertruck ισοδυναμεί με τις ετήσιες πωλήσεις φορτηγών της Toyota στις ΗΠΑ.
Η αυτοκινητοβιομηχανία, παρά την ανατρεπτική άφιξη των ηλεκτρικών κινητήρων και τη διαίρεση σχεδόν 50/50 μεταξύ ανδρών και γυναικών οδηγών μόνο στις ΗΠΑ, επιμένει να υιοθετεί μια ανδρική οπτική στην σχεδίαση οχημάτων.
Επαναπροσδιορίζοντας το design οχημάτων
Το αυτοκίνητο ήταν σίγουρα η πιο εξέχουσα εφεύρεση του 20ού αιώνα. Τώρα που ο κινητήρας εσωτερικής καύσης κατευθύνεται σταθερά προς την αιώνια λήθη, εμφανίζεται μια ευκαιρία επαναπροσδιορισμού στο πως προσεγγίζεται η σχεδίαση οχημάτων παγκοσμίως.
Και αυτό γιατί μέχρι τώρα, η ίδια η φύση του κινητήρα εσωτερικής καύσης έθετε περιορισμούς στην σχεδίαση. Παραδοσιακά, οι κινητήρες εσωτερικής καύσης είναι θορυβώδεις, περίπλοκοι και καταλαμβάνουν πολύ χώρο στο συνολικό όγκο του αμαξιού.
Αντιθέτως, τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα δεν διαθέτουν κινητήρα εσωτερικής καύσης, έτσι αυτομάτως απελευθερώνεται χώρος που επιτρέπει την ύπαρξη επίπεδου δαπέδου καθώς και έμφαση στην αεροδυναμική του αμαξιού.
Δεδομένου ότι η πλειονότητα των υψηλόβαθμων θέσεων στην αυτοκινητοβιομηχανία καλύπτεται από άνδρες, δεν είναι παράλογο το γεγονός ότι ο σχεδιασμός οχημάτων εξακολουθεί να ξεχειλίζει τεστοστερόνη. Μια γρήγορη αναζήτηση στο LinkedIn αποκαλύπτει ότι η Volkswagen, η Volvo, η Chrysler, η BMW, η Porsche, η Bugatti, η Audi, η Ford, η Kia, η General Motors και η Mercedes-Benz έχουν άνδρες επικεφαλής σχεδιασμού.
Ακόμα και τα ομοιώματα δοκιμών σύγκρουσης έχουν ιστορικά κατασκευαστεί με γνώμονα την ανδρική μορφή.
Οι γυναίκες φαίνεται να εμφανίζονται κυριώς στο τιμόνι του εσωτερικού σχεδιασμού. Η GM, η McLaren, η Volkswagen, η Audi και η Mercedes-Benz είναι ανάμεσα στις μάρκες που έχουν τοποθετήσει γυναίκες σε τέτοιες θέσεις. Το φινίρισμα, η επιλογή χρώματος και υλικών συνδέονται στενά με το interior design, την σχεδίαση υφασμάτων και την μόδα, κλάδους σχεδίασης που είναι παραδοσιακά συνυφασμένοι με την γυναικεία οπτική.
Ωστόσο, η παρουσία και η επιρροή των γυναικών στον κλάδο αυξάνεται με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς. Στα μέσα της δεκαετίας του 1950 υπήρξε μια λαμπρή ευκαιρία.
Ο Harley J. Earl, ένα οραματιστής στέλεχος της General Motors, συγκέντρωσε 10 γυναίκες βιομηχανικές σχεδιάστριες προκειμένου να σχηματίσουν το λεγόμενο «Damsels of Design». Στόχος του ήταν να δώσουν στο εσωτερικό των αυτοκινήτων μια θηλυκή πινελιά.
Όμως τίποτα αξιοσημείωτο δεν συνέβη σχετικά με την παρουσία γυναικών στην σχεδίαση οχημάτων έπειτα από αυτή την προσπάθεια. Η λίστα οχημάτων σχεδιασμένων από γυναίκες σχεδιάστριες παραμένει μικροσκοπική.
Σύμφωνα με το Women's Automotive Network, η Marilena Corvasce ήταν η πρώτη γυναίκα επικεφαλής σχεδιασμού σε μεγάλο κατασκευαστή, με το Ghia Brezza του 1982 (αν και δεν κατάφερε ποτέ να φτάσει στην γραμμή παραγωγής), η Mimi Vandermolen ήταν πίσω από τον σχεδιασμό του Ford Probe, η Diane Allen σχεδίασε το Nissan 350Z και η Michelle Christensen ήταν πίσω από τον σχεδιασμό του Acura NSX.
Πώς ο σχεδιασμός οχημάτων αποκτά θηλυκότητα;
Με την αύξηση των ηλεκτρικών οχημάτων, η ίδια η εμπειρία της οδήγησης αλλάζει. Το αυτοκίνητο που στο παρελθόν συνυφαίνονταν με την ταχύτητα και την απόδοση του σε extreme συνθήκες πλέον αποκτά έναν πιο καθημερινό και down to earth προσανατολισμό. Η βόλτα στην πόλη, τα ψώνια, η εκδρομή είναι συνήθειες που αντιστοιχούν εξίσου σε άνδρες και γυναίκες.
Έτσι η αυτοκινητοβιομηχανία αντιλαμβάνεται ότι ο σχεδιασμός οχημάτων πλέον απαιτεί έναν βαθμό προσαρμοστικότητας που να αντικατοπτρίζει τις συνεχώς μεταβαλλόμενες ανάγκες του αγοραστικού κοινού.
Ωστόσο, δεδομένα που συλλέχθηκαν από τον Οργανισμό Οικονομικού Συντονισμού και Ανάπτυξης δείχνουν ότι, παγκοσμίως, οι γυναίκες εξακολουθούν να αναλαμβάνουν το μεγαλύτερο μέρος της μη αμειβόμενης δουλειάς του σπιτιού και της ευθύνης του νοικοκυριού. Οι άνδρες συμπληρώνουν κατά μέσο όρο λίγο περισσότερο από 2 ώρες την ημέρα, ενώ οι γυναίκες λίγο περισσότερο από 4 ώρες καθημερινά.
Έτσι, η ενσωμάτωση σχεδιαστικών στοιχείων στα αυτοκίνητα που σχετίζονται με τα παιδιά, τα κατοικίδια, τα ψώνια δεν είναι σεξιστική per se. Στην πραγματικότητα αποτελεί έναν σιωπηλό φόρο τιμής στην αόρατη εργασία που κάνουν οι γυναίκες καθημερινά, ανεξάρτητα από το αν εργάζονται με πλήρη απασχόληση, αν μένουν στο σπίτι ή αν κάνουν κάτι ενδιάμεσο.
Οι γυναίκες αγοραστές φαίνεται να εστιάζουν στην ασφάλεια, την άνεση και το στυλ του οχήματος που οδηγούν ενώ ταυτόχρονα ενδιαφέρονται όλο και περισσότερο για την προέλευση των υλικών κατασκευής των αυτοκινήτων τους. Είναι ανακυκλωμένα; Υπάρχει τρόπος να ενσωματωθεί περισσότερη πράσινη τεχνολογία στο αυτοκίνητο; Τι αντίκτυπο φέρει στο περιβάλλον;
Πιθανότατα το μέλλον της σχεδίασης οχημάτων αποκτά όλο και περισσότερο ανδρόγυνο χαρακτήρα.
Με στοιχεία από το WIRED.
