Η κλιματική κρίση απειλεί το μέλλον του ίσως πιο δημοφιλούς φρούτου στον κόσμο, δηλαδή της μπανάνας, προειδοποιούν μελετητές.
Τα δύο τρίτα των περιοχών, όπου καλλιεργούνται η μπανάνες, η Λατινική Αμερική και η Καραϊβική, είναι πιθανό να κριθούν ακατάλληλα για καλλιέργεια έως το 2080, σύμφωνα με νέα έρευνα από την Christian Aid.
Η ραγδαία άνοδος της θερμοκρασίας και τα ακραία καιρικά φαινόμενα πλήττουν τις χώρες παραγωγής μπανάνας όπως η Γουατεμάλα, η Κόστα Ρίκα και η Κολομβία, μειώνοντας τις αποδόσεις και καταστρέφοντας αγροτικές κοινότητες σε όλη την περιοχή.
Σύμφωνα με την έκθεση της Christian Aid με τίτλο Going Bananas: How Climate Change Threatens the World’s Favourite Fruit, οι μπανάνες είναι το φρούτο με τη μεγαλύτερη κατανάλωση παγκοσμίως.
Συν τοις άλλοις, αποτελεί την τέταρτη σημαντικότερη καλλιέργεια τροφίμων μετά το σιτάρι, το ρύζι και το καλαμπόκι. Περίπου το 80% της μπανάνας που καλλιεργείται παγκοσμίως προορίζεται για τοπική κατανάλωση και περισσότεροι από 400 εκατομμύρια άνθρωποι βασίζονται στο φρούτο αυτό για το 15% έως 27% της ημερήσιας πρόσληψης θερμίδων τους.
«Δεν θα έχουμε εισόδημα» λένε καλλιεργητές
Υπολογίζεται ακόμη, ότι το 80% των εξαγωγών μπανάνας που προμηθεύουν τα σούπερ μάρκετ σε όλο τον κόσμο προέρχεται από τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική -από τις πιο ευάλωτες περιοχές στα ακραία καιρικά φαινόμενα και των φυσικών καταστροφών.
Με τον κίνδυνο να εξαφανιστούν οι καλλιέργειες της μπανάνας, η κλιματική κρίση θέτει σε κίνδυνο και για ορισμένους πληθυσμούς την κύρια πηγή εσόδων τους.
«Η κλιματική αλλαγή σκοτώνει τις καλλιέργειές μας. Αυτό σημαίνει πως δεν έχουμε εισόδημα γιατί δεν μπορούμε να πουλήσουμε τίποτα. Αυτό που συμβαίνει είναι ότι η φυτεία μου πεθαίνει. Οπότε, αυτό που βιώνουμε είναι θάνατος», είπε στους ερευνητές της Christian Aid η Aurelia Pop Xo, μια καλλιεργήτρια μπανάνας στη Γουατεμάλα.
Η ποικιλία Cavendish
Οι μπανάνες, και ιδιαίτερα η ποικιλία Cavendish, εκτιμάται ότι είναι αρκετά ευαίσθητες, αφού όπως υποστηρίζουν οι μελετητές, χρειάζονται θερμοκρασίες μεταξύ 15°C και 35°C για να ευδοκιμήσουν και επαρκή -αλλά όχι υπερβολική- ποσότητα νερού. Οι μπανανιές είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στους ισχυρούς ανέμους και τις καταιγίδες. Τα φαινόμενα μπορούν να σχίσουν εύκολα τα φύλλα του φυτού, καθιστώντας με αυτο τον τρόπο τη φωτοσύνθεση, δυσκολότερη.
Παρόλο που υπάρχουν εκατοντάδες ποικιλίες μπανάνας, η συντριπτική πλειονότητα των εξαγωγών συνίσταται από την Cavendish, η οποία αποτελεί την πρώτη επιλογή των μεγάλων εταιρειών παραγωγής φρούτων λόγω της καλής γεύσης και της ανθεκτικότητάς της. Αυτή η έλλειψη γενετικής ποικιλίας καθιστά τις μπανάνες ιδιαίτερα ευάλωτες στις ραγδαίες κλιματικές αλλαγές.
Η κλιματική κρίση, όχι μόνο επιδεινώνει τις συνθήκες καλλιέργειας, αλλά ενισχύει και τη διάδοση μυκητιασικών ασθενειών που ήδη καταστρέφουν καλλιέργειες και μέσα διαβίωσης. Ο μύκητας μαύρου φύλλου μπορεί να μειώσει τη δυνατότητα φωτοσύνθεσης της μπανάνας έως και 80%. Ο μύκητας ευδοκιμεί σε υγρές συνθήκες, καθιστώντας τις μπανάνες ευάλωτες στις ακανόνιστες βροχοπτώσεις και τις πλημμύρες. Οι ολοένα και αυξανόμενες θερμοκρασίες, αλλά και η μεταβολή των βροχοπτώσεων, επιδεινώνουν έναν άλλο μύκητα, «τον fusarium tropical race 4» γράφει η μελέτη, εξηγώντας ότι πρόκειται για «ένα παθογόνο του εδάφους που καταστρέφει ολόκληρες φυτείες Cavendish παγκοσμίως».
Η μπανάνα είναι βασική τροφή για εκατομμύρια ανθρώπους
Η Christian Aid καλεί τις πλουσιότερες, πιο ρυπογόνες χώρες που φέρουν τη μεγαλύτερη ευθύνη για την κλιματική κρίση να μεταβούν επειγόντως μακριά από τα ορυκτά καύσιμα και να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους για χρηματοδότηση, ώστε να βοηθήσουν τις κοινότητες να προσαρμοστούν στις μεταβαλλόμενες κλιματικές συνθήκες.
«Οι μπανάνες δεν είναι απλώς το αγαπημένο φρούτο του κόσμου, είναι και βασική τροφή για εκατομμύρια ανθρώπους. Πρέπει να ξυπνήσουμε απέναντι στον κίνδυνο που θέτει η κλιματική αλλαγή για αυτή τη ζωτική καλλιέργεια», δήλωσε η Osai Ojigho, διευθύντρια πολιτικής και εκστρατειών της Christian Aid. «Οι ζωές και τα μέσα επιβίωσης ανθρώπων που δεν έχουν καμία ευθύνη για την κλιματική κρίση βρίσκονται ήδη υπό απειλή».
Με πληροφορίες από Guardian
