Το φορολογικό τοπίο για χιλιάδες Έλληνες αλλάζει δραστικά με το νέο νομοσχέδιο που παρουσίασε ο υπουργός Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, το οποίο φέρνει σημαντικές αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού των αντικειμενικών δαπανών διαβίωσης. Το παλαιό σύστημα, επί δεκαετίες, επέβαλε σε σχεδόν 480.000 φορολογούμενους φόρους επί πλασματικών («τεκμαρτών») εισοδημάτων, ανεξάρτητα από το πραγματικό τους εισόδημα.
Στο νέο καθεστώς, τα τεκμήρια για κατοικίες, αυτοκίνητα και σκάφη μειώνονται σημαντικά, απελευθερώνοντας χιλιάδες φορολογούμενους από επιπλέον φορολογικά βάρη. Οι αλλαγές ισχύουν για εισοδήματα από 1.1.2025, και τα νέα εκκαθαριστικά αναμένονται την άνοιξη του 2026.
Όπως εξηγείται στο νομοσχέδιο, οι «ετήσιες αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης» ενεργοποιούνται όταν το δηλωθέν εισόδημα είναι μικρότερο από το τεκμαρτό, που υπολογίζεται με βάση ακίνητα, αυτοκίνητα, πισίνες, σκάφη ή άλλες υπηρεσίες. Στην πράξη, η διαφορά αυτή επιβαρύνει τον φορολογούμενο με πρόσθετο φόρο.
Κατοικίες: Το νέο σύστημα μειώνει το τεκμήριο κατοικίας κατά 30%-35%, ανάλογα με την τιμή ζώνης. Για παράδειγμα, κατοικίες έως 80 τ.μ. σε περιοχές με Τιμή Ζώνης κάτω των 2.800 €/τ.μ. θα έχουν νέα αντικειμενική δαπάνη 2.240 ευρώ από 3.200 ευρώ σήμερα (-30%). Αντίστοιχα, κατοικίες 120 τ.μ. μειώνονται από 5.800 σε 4.040 ευρώ. Οι μειώσεις ισχύουν επίσης για μονοκατοικίες και δευτερεύουσες κατοικίες, ενώ τα εξαρτώμενα τέκνα με δικό τους εισόδημα εξαιρούνται από την ελάχιστη αντικειμενική δαπάνη των 3.000 ευρώ.
Αυτοκίνητα: Στον τομέα των αυτοκινήτων, η αλλαγή είναι ριζική: οι αντικειμενικές δαπάνες πλέον υπολογίζονται με βάση τον κυβισμό και τις εκπομπές CO2, αντί μόνο του κυβισμού. Η μείωση μπορεί να φτάσει έως 70% για νέα οχήματα, 30% για αυτοκίνητα 5-10 ετών και 50% για οχήματα άνω των 10 ετών. Τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα μηδενικών ρύπων παραμένουν μηδενικά για τιμές έως 50.000 €, ενώ για ακριβότερα το τεκμήριο περιορίζεται στα 2.000 €.
Σκάφη: Στα σκάφη αναψυχής, η τεκμαρτή δαπάνη μειώνεται κατά 30% για νεότερα σκάφη και ανάλογα με την ηλικία για τα παλαιότερα. Για παράδειγμα, ένα ταχύπλοο έως 5 μέτρα από 4.000 € μειώνεται σε 2.800 €, ενώ τα μεγαλύτερα ιστιοφόρα ή μηχανοκίνητα σκάφη βλέπουν ανάλογες μειώσεις σε όλα τα μήκη. Ιστιοφόρα ελληνικής κατασκευής επωφελούνται επίσης από μείωση 50%.
Το νέο σύστημα επιδιώκει να εξορθολογίσει τα τεκμήρια, να διευκολύνει την πληρωμή φόρων για τα πραγματικά εισοδήματα και να ενθαρρύνει την αγορά νεότερων οχημάτων και σκαφών, ενώ παράλληλα μειώνει τα φορολογικά βάρη για νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα ή κληρονομικές κατοικίες.
