Η ξηρασία στις ΗΠΑ πυροδότησε την Αραβική Άνοιξη

Το άρθρο είναι μετάφραση από το the Salt

Όταν Γάλλοι αγρότες εισέβαλαν στη Βαστίλη στις 14 Ιουλίου 1789, δεν ήταν μόνο εξοργισμένοι κατά της μοναρχίας. Ήταν επίσης πολύ πεινασμένοι.

Από τη Γαλλική Επανάσταση μέχρι την Αραβική Άνοιξη, οι υψηλές τιμές των τροφίμων έχουν αναφερθεί ως παράγοντες πίσω από κινήματα διαμαρτυρίας. Όμως μπορούν πραγματικά να βοηθήσουν οι τιμές των τροφίμων στην πρόβλεψη των κοινωνικών αναταραχών;

Ναι, ισχυρίζεται μια ομάδα ερευνητών που χρησιμοποιεί μαθηματικά μοντέλα αναλύοντας τις τιμές των τροφίμων. Νωρίτερα αυτό το καλοκαίρι, το μαθηματικό μοντέλο είχε προβλέψει ότι η ξηρασία στις ΗΠΑ θα ανεβάσει τις τιμές του καλαμποκιού και του σιταριού τόσο ώστε να προκληθούν κοινωνικές αναταραχές σε άλλα μέρη του κόσμου.

«Τώρα, βέβαια, το βλέπουμε και να συμβαίνει», λέει ο Yaneer Bar-Yam του New England Complex Systems Institute στο Cambridge της Μασαχουσέτης. Κι αν αυτές οι τιμές δεν πέσουν, προειδοποίησαν οι ερευνητές την προηγούμενη εβδομάδα, έρχονται κι άλλα κύματα εξεγέρσεων.

Προφανώς, υπάρχουν σύνθετοι κοινωνικοί λόγοι για τους οποίους οι άνθρωποι επαναστατούν. Οι διαδηλώσεις στη Μέση Ανατολή ξεκίνησαν με ένα βίντεο. Χρόνια καταπίεσης και οικονομικής αστάθειας οδήγησαν στην Αραβική Άνοιξη. Αλλά πάντα οι τιμές των τροφίμων είναι στα ύψη. Ο Bar-Yam και οι συνεργάτες του υποστηρίζουν ότι οι τιμές «δημιουργούν το φάσμα των συνθηκών υπό τις οποίες η παραμικρή σπίθα μπορεί να οδηγήσει σε ταραχές.»

Τον τελευταίο χρόνο το ινστιτούτο συζητήθηκε πολύ για τις ακριβείς προβλέψεις της συμπεριφοράς των τιμών των τροφίμων. Το περασμένο Φθινόπωρο οι ερευνητές δημοσίευσαν μια μελέτη η οποία έδειξε ότι η ραγδαία αύξηση στις τιμές τροφίμων συνέπεσε με εξεγέρσεις, κυρίως κατά την περίοδο 2007-2008 και το 2011, καθώς και με τα γεγονότα της Αραβικής Άνοιξης.

Αλλά το μοντέλο τους προσφέρει επίσης τη δυνατότητα πρόβλεψης μελλοντικών κοινωνικών αναταραχών με τον προσδιορισμό «ενός πολύ καλά καθορισμένου ορίου [για τις τιμές των τροφίμων], πάνω από το οποίο ξεσπούν οι εξεγέρσεις, λέει ο Bar-Yam.

O Bar-Yam και οι συνάδελφοί του λένε ότι προειδοποίησαν την κυβέρνηση των ΗΠΑ για τους κινδύνους κοινωνικής αναταραχής στις 13 Δεκεμβρίου 2010. Τέσσερις ημέρες αργότερα, ο πωλητής φρούτων και λαχανικών Μοχάμεντ Μπουαζίζι αυτοπυρπολήθηκε στην Τυνησία – ένα γεγονός που θεωρείται ευρέως ως καταλύτης της Αραβικής Άνοιξης.

Οι ερευνητές προσδιορίζουν την επικίνδυνη ζώνη που οδηγεί σε ταραχές σε συσχετισμό με τον δείκτη FAO του ΟΗΕ, ο οποίος παρακολουθεί τη μηνιαία μεταβολή των διεθνών τιμών για ένα καλάθι δημητριακά, τα γαλακτοκομικά, το κρέας, τη ζάχαρη και το λάδι / λίπος. Το μοντέλο δείχνει ότι υπάρχει ενδεχόμενο ταραχών όταν ο δείκτης ξεπερνάει το 210. Από τον περασμένο Ιούλιο ο δείκτης πλανάται πάνω από αυτό το όριο, λόγω της συνεχιζόμενης ξηρασίας στις ΗΠΑ, που είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας καλαμποκιού και σιταριού στον κόσμο.