— Πόσο ανησυχητική είναι σήμερα η πτώση των ποσοστών εμβολιασμού στην Ελλάδα και ποιοι κίνδυνοι προκύπτουν για τη δημόσια υγεία;
Τα τελευταία έτη έχει παρατηρηθεί μείωση στην εμβολιαστική κάλυψη του πληθυσμού, κυρίως λόγω της αυξημένης διστακτικότητας έναντι των εμβολίων, που έγινε πιο έντονη κατά την περίοδο της πανδημίας του Covid-19. Παρότι τα εμβόλια έχουν αποτρέψει πολλά εκατομμύρια θανάτους και αποτελούν ένα από τα πιο αποτελεσματικά μέτρα πρόληψης έναντι σοβαρών νοσημάτων, η παραπληροφόρηση που διακινείται κατά καιρούς αυξάνει τη διστακτικότητα της κοινότητας, με συνέπεια τη μειωμένη προσέλευση για εμβολιασμούς.
«Η διστακτικότητα έναντι των εμβολίων είναι σύνθετο θέμα και εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η εμπιστοσύνη της κοινότητας στην επιστήμη, στην πολιτεία, αλλά και από παράγοντες που αφορούν κάθε άνθρωπο ξεχωριστά».
— Ποιες ασθένειες θεωρείτε ότι μπορεί να επανεμφανιστούν ή να αυξηθεί η συχνότητα εμφάνισής τους εξαιτίας της μειωμένης εμβολιαστικής κάλυψης;
Η μειωμένη εμβολιαστική κάλυψη αυξάνει τον κίνδυνο επιδημικών εκρήξεων (εξάρσεων) από λοιμώδη νοσήματα όπως η ιλαρά, η παρωτίτιδα, η ερυθρά, η διφθερίτιδα ή ο κοκίτης, των οποίων η εμφάνιση συχνά παρουσιάζει εξάρσεις στην Ευρώπη αλλά και σε άλλες χώρες ανά την υφήλιο. Αναφορικά με νοσήματα που σχεδόν έχουν εξαλειφθεί, όπως η πολιομυελίτιδα, η χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη μπορεί να δημιουργήσει επίσης συνθήκες έξαρσης της νόσου. Γενικότερα, νοσήματα που είχαν προκαλέσει μαζικές ασθένειες και θανάτους μπορούν να επανεμφανιστούν όταν η ανοσιακή κάλυψη του πληθυσμού μειώνεται σημαντικά. Η δημόσια υγεία εξαρτάται από τη συλλογική ευθύνη και τη διατήρηση υψηλών ποσοστών εμβολιασμού στην κοινότητα.
— Ποιοι είναι οι βασικοί λόγοι για τους οποίους οι πολίτες αποφεύγουν πλέον τους εμβολιασμούς; Είναι η παραπληροφόρηση ένας σημαντικός παράγοντας;
Όπως προαναφέρθηκε, τα τελευταία χρόνια τα εμβόλια έχουν αποτελέσει αντικείμενο παραπληροφόρησης σε σχέση με σοβαρά νοσήματα, σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες ή ακόμα και αιφνίδιους θανάτους. Η παραπληροφόρηση εντάθηκε κατά την πανδημία λόγω των μαζικών εμβολιασμών του πληθυσμού και της ανησυχίας της κοινότητας αναφορικά με την ασφάλεια των εμβολιασμών. Η διστακτικότητα έναντι των εμβολίων είναι σύνθετο θέμα και εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η εμπιστοσύνη της κοινότητας στην επιστήμη, στην πολιτεία, αλλά και παράγοντες που αφορούν τον κάθε άνθρωπο ξεχωριστά.
— Τι πρέπει να κάνει άμεσα η Πολιτεία και η επιστημονική κοινότητα ώστε να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών στα εμβόλια;
Η πολιτεία και η επιστημονική κοινότητα καταβάλλουν σημαντικές προσπάθειες για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών στα εμβόλια. Οι ενέργειες περιλαμβάνουν την ενημέρωση μέσω πολλαπλών διαύλων που απευθύνονται σε άτομα διαφορετικών ηλικιών και πεποιθήσεων, την οργάνωση ενημερωτικών εκδηλώσεων, την παροχή κινήτρων για εμβολιασμό, την κάλυψη του κόστους εμβολιασμού, τη συνεχή ενημέρωση της κοινότητας από τους επαγγελματίες υγείας για τα οφέλη των εμβολίων, τη χρήση τεχνολογίας και μέσων κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και τη συνεργασία με φορείς της κοινότητας για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών στα εμβόλια.
— Ποιο είναι το μήνυμά σας προς τους γονείς και γενικότερα όσους διστάζουν να εμβολιαστούν ή να εμβολιάσουν τα παιδιά τους;
Καταρχάς ότι οι πιθανοί φόβοι ή οι δισταγμοί τους είναι κατανοητοί και σεβαστοί δεδομένης της παραπληροφόρησης ή και ανεξάρτητα από αυτήν. Η συμβουλή μου θα ήταν να συζητήσουν τις ανησυχίες τους χωρίς δισταγμούς με τον γιατρό τους –ή τον παιδίατρό τους αν πρόκειται για τα παιδιά τους–, προκειμένου να ενημερωθούν έγκυρα και να κατανοήσουν ότι δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Στη σύγχρονη κοινωνία που ζούμε, το ζητούμενο είναι να ενημερωνόμαστε από τους ειδικούς, να συζητάμε ανοιχτά τυχόν απορίες ή ανησυχίες για τα εμβόλια ή άλλα θέματα που μας απασχολούν και, αφού ενημερωθούμε, να αποφασίζουμε μόνοι μας για θέματα υγείας που αφορούν εμάς ή τα παιδιά μας.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
