Η παρουσία της πικροδάφνης σε σχολικούς χώρους και παιδικές χαρές έχει βρεθεί στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης το τελευταίο διάστημα, μετά από οδηγίες και παρεμβάσεις αρμόδιων φορέων σχετικά με το κατά πόσο είναι ασφαλής η παρουσία του φυτού σε χώρους που φιλοξενούν παιδιά.
Την Παρασκευή 17 Απριλίου, ο καθηγητής Πνευμονολογίας και πρόεδρος του ΕΟΔΥ, Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, τοποθετήθηκε σχετικά με το θέμα, μιλώντας στην εκπομπή «Συνδέσεις». Όπως τόνισε αρχικά, η θέση του ΕΟΔΥ εκφράστηκε επίσημα μέσα από το νεότερο δελτίο Τύπου που εκδόθηκε, ξεκαθαρίζοντας ότι ο Οργανισμός μπορεί να προχωρά σε συστάσεις πρόληψης και ενημέρωσης. Σύμφωνα με τον κ. Βασιλακόπουλο, η νέα ανακοίνωση ενσωματώνει μια πιο επικαιροποιημένη και ισορροπημένη προσέγγιση του θέματος.
Πότε είναι επικίνδυνη η πικροδάφνη;
Η πικροδάφνη, σύμφωνα με τον καθηγητή, αποτελεί πράγματι ένα δυνητικά τοξικό φυτό, όχι όμως υπό συνήθεις συνθήκες παρουσίας σε έναν χώρο. Ο κίνδυνος μπορεί να υπάρξει εάν κάποιος κόψει φύλλα, άνθη ή κλαδιά και τα μασήσει, κυρίως σε μεγάλη ποσότητα. Ακόμη, σε περίπτωση καύσης του φυτού, ενδέχεται να δημιουργηθεί πρόβλημα από την εισπνοή καπνού.
Ο Θεόδωρος Βασιλακόπουλος υπογράμμισε ότι δεν υπάρχει λόγος να ξεριζωθούν οι ήδη υπάρχουσες πικροδάφνες από σχολεία ή άλλους δημόσιους χώρους, αλλά πρέπει να δοθεί μεγάλη βαρύτητα στην ενημέρωση παιδιών, γονέων και εκπαιδευτικών, ώστε να αποφεύγεται η επαφή με μέρη του φυτού.
Όσον αφορά τον σχεδιασμό νέων σχολικών μονάδων, παιδικών χαρών ή χώρων με μεγάλη παρουσία παιδιών, θα ήταν -σύμφωνα με τον καθηγητή- προτιμότερο να επιλέγονται άλλα είδη φυτών αντί της πικροδάφνης.
Τα στοιχεία για δηλητηριάσεις από πικροδάφνη
Σύμφωνα με στοιχεία του Κέντρου Δηλητηριάσεων, στα οποία αναφέρθηκε ο Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, από το 2020 έως σήμερα σημειώνονται περίπου 15 με 20 περιστατικά δηλητηρίασης παιδιών από πικροδάφνη ετησίως. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, τα περιστατικά ήταν ήπια και δεν χρειάστηκε χορήγηση αντίδοτου ή νοσηλεία. Τέλος, αναφερόμενος στις προηγούμενες οδηγίες που είχαν προκαλέσει αντιδράσεις, σχολίασε ότι υπήρξε μια «ιδιαίτερα έντονη επιστημονική αυστηρότητα», εκτιμώντας πως η νεότερη προσέγγιση κινείται σε πιο ψύχραιμη βάση.
Δηλητηρίαση από πικροδάφνη: Συμπτώματα
Η δηλητηρίαση από πικροδάφνη μπορεί να επηρεάσει πολλά μέρη του σώματος, συμπεριλαμβανομένων του καρδιαγγειακού, του γαστρεντερικού και του νευρικού συστήματος, καθώς επίσης και το δέρμα και τους οφθαλμούς.
Συχνά συνοδεύεται από καρδιαγγειακά συμπτώματα, λόγω των τοξικών καρδιακών γλυκοσιδών του φυτού, οι οποίες παρεμβαίνουν στη φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς. Οι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν βραδυκαρδία ή ταχυκαρδία, ενώ σε σοβαρές περιπτώσεις οι αρρυθμίες μπορεί να εξελιχθούν σε πιο επικίνδυνες καταστάσεις, όπως κοιλιακή μαρμαρυγή ή καρδιακή ανακοπή. Για τον λόγο αυτό απαιτείται άμεση ιατρική φροντίδα.
Οι γαστρεντερικές εκδηλώσεις είναι επίσης συχνές και εμφανίζονται συνήθως αμέσως μετά την κατάποση. Περιλαμβάνουν ναυτία, έμετο και διάρροια, που οφείλονται στην ερεθιστική δράση του φυτού στο πεπτικό σύστημα και μπορεί να οδηγήσουν σε αφυδάτωση και ηλεκτρολυτικές διαταραχές εάν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα.
Νευρολογικά και δερματολογικά συμπτώματα μπορεί επίσης να εμφανιστούν, αν και είναι λιγότερο συχνά. Σε νευρολογικό επίπεδο, μπορεί να παρουσιαστούν σύγχυση, υπνηλία ή ακόμη και επιληπτικές κρίσεις, ενώ η επαφή με τον χυμό της πικροδάφνης μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό ή δερματίτιδα, ιδιαίτερα σε ευαίσθητα άτομα.
Η σοβαρότητα της δηλητηρίασης εξαρτάται από την ποσότητα που έχει προσληφθεί, τον τρόπο έκθεσης και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ασθενούς. Αν και η πλειονότητα των περιστατικών δεν είναι θανατηφόρα, η θνησιμότητα παρατηρείται κυρίως σε περιπτώσεις μεγάλης ή σκόπιμης κατάποσης, καθυστερημένης ιατρικής παρέμβασης και σοβαρής υπερκαλιαιμίας.
Η εξέλιξη μιας σοβαρής δηλητηρίασης ακολουθεί συγκεκριμένο μοτίβο: αρχικά εμφανίζονται γαστρεντερικά συμπτώματα μέσα σε περίπου δύο ώρες από την κατάποση, ενώ στη συνέχεια μπορεί να ακολουθήσουν καρδιακές αρρυθμίες, υπερκαλιαιμία και προοδευτική καταστολή του κεντρικού νευρικού συστήματος εντός 12–24 ωρών. Χωρίς έγκαιρη αντιμετώπιση, ενδέχεται να επέλθει καρδιακή ανακοπή εντός 24–48 ωρών.
Διαβάστε περισσότερα για τις πικροδάφνες στα σχολεία και γιατί θέλουν να τις ξεριζώσουν, ΕΔΩ.
Με πληροφορίες από ΕΡΤnews, ΕΟΔΥ
