Τα τελευταία χρόνια η Εύβοια πρωταγωνίστησε στα δελτία ειδήσεων για μια σειρά από καταστροφές: φωτιές, πλημμύρες, σεισμοί έφεραν επανειλημμένα το όμορφο νησί στην επικαιρότητα, δοκιμάζοντας τις αντοχές του.
Η Εύβοια μπορεί να στηριχθεί αν συνεχίσουμε να την επιλέγουμε ως ταξιδιωτικό προορισμό καθώς, παρά τις πληγές της, εξακολουθεί να διατηρεί τη γοητεία της, έστω και λαβωμένη.
Από τους πιο δημοφιλείς προορισμούς του νησιού είναι η Λίμνη, η αμφιθεατρικά χτισμένη παραθαλάσσια κωμόπολη της Βόρειας Εύβοιας, με την αύρα του ένδοξου παρελθόντος της να παραμένει ζωντανή, καθώς για δεκαετίες μετά την Απελευθέρωση υπήρξε σημαντικό ναυτικό κέντρο.
Για όσους ξεκινούν από Αθήνα, ο πιο σύντομος δρόμος είναι μέσω Χαλκίδας, από την οποία απέχει ογδόντα χιλιόμετρα. Υπάρχει ωστόσο και η επιλογή της Αρκίτσας: παίρνοντας το φέρι για Αιδηψό, οδηγείτε στη συνέχεια γύρω στα τριάντα χιλιόμετρα μέχρι τον τελικό προορισμό σας.
Πρώτη ημέρα
Το πρώτο που φαντάζεται κανείς ακούγοντας το όνομα της κωμόπολης που ξεδιπλώνεται στις παρυφές του πευκόφυτου όρους Καντήλι –που τμήμα του κάηκε το 2021– είναι ότι συνδέεται με την ύπαρξη κάποιας λίμνης.
Στην πραγματικότητα πρόκειται για παραφθορά του ονόματος της αρχαίας πόλης «Ελύμνιον», η οποία καταστράφηκε από τους μεγάλους σεισμούς του 426 π.Χ., μαζί με τις γειτονικές Αιγές και τις Οροβιές – ναι, τις σημερινές Ροβιές.
Η Εύβοια μπορεί να στηριχθεί αν συνεχίσουμε να την επιλέγουμε ως ταξιδιωτικό προορισμό καθώς, παρά τις πληγές της, εξακολουθεί να διατηρεί τη γοητεία της, έστω και λαβωμένη.
Η περιοχή, ωστόσο, εγκαταλείφθηκε τον 10ο αιώνα εξαιτίας των αραβικών πειρατικών επιδρομών, με τον παραλιακό οικισμό να επανιδρύεται στα τέλη του 16ου αιώνα, μετά την εύρεση στη θάλασσα μιας εικόνας της Παναγίας, η οποία είναι έκτοτε και πολιούχος της Λίμνης.
Η Λίμνη θα αποκτήσει ναυτική δύναμη η οποία θα βοηθήσει σημαντικά στην Επανάσταση και στη συνέχεια θα αναπτυχθεί εκεί ένας σημαντικός εμπορικός στόλος, που θα της χαρίσει την οικονομική δύναμη που αντανακλά μέχρι σήμερα η εικόνα της: νεοκλασικά χρωματιστά αρχοντικά, μικρά σπίτια με κεραμοσκεπές και μια εικόνα που παραπέμπει σε νησιωτικό οικισμό.
Περπατήστε στα στενά καλντερίμια της Λίμνης και θα ταξιδέψετε πίσω στον χρόνο, απολαμβάνοντας την αυθεντική αρχιτεκτονική της περιοχής που έχει διασωθεί σε μεγάλο βαθμό.
Όλοι οι δρόμοι δεν μπορεί παρά να οδηγούν στο γραφικό λιμανάκι με τις βαρκούλες και τα ψαροκάικα, το οποίο είναι γεμάτο κόσμο που βολτάρει, πίνει καφέ ή απολαμβάνει το ουζάκι του δίπλα στη θάλασσα με τη συνοδεία –κατά προτίμηση– φρέσκων ψαριών και θαλασσινών – μια πολυτέλεια καθόλου αυτονόητη.
Από το 1993 λειτουργεί το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Λίμνης, το οποίο στεγάζεται σε ένα νεοκλασικό αρχοντικό (περίπου 1880) που ανήκε σε ισχυρή ναυτική οικογένεια. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αρχαιολογική συλλογή που φιλοξενείται στην κεντρική αίθουσα του ισογείου, ενώ στον προθάλαμο θα διαπιστώσετε ότι από εδώ κατάγονται, μεταξύ άλλων, ο Νίκος Τσιφόρος και η Λέλα Καραγιάννη.
Αναζητήστε τη λιθόκτιστη Παλιά Βρύση, που χρονολογείται από τα μέσα του 18ου αιώνα, αλλά και τον Ιερό Ναό Γεννήσεως της Θεοτόκου, μια τρίκλιτη βασιλική του 1837 χτισμένη πάνω σε βράχο.
Η Παναγιά η Λιμνιά, όπως την αποκαλούν οι ντόπιοι, ξεχωρίζει για το σπάνιο καμπαναριό της (1879), ένα μοναδικό δείγμα αρχιτεκτονικής για την Εύβοια, που κατά πάσα πιθανότητα είναι έργο του Τηνιακού Λουκά Βουγιουκλή, ο οποίος χρησιμοποίησε ως πρότυπο σχέδια κωδωνοστασίων του νησιού του.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο ναός της Ζωοδόχου Πηγής (1851), ένα εκκλησάκι κτισμένο πάνω στα ερείπια παλαιοχριστιανικής Βασιλικής. Στο εσωτερικό του ναού διασώζεται ψηφιδωτό δάπεδο που αναπαριστά ψάρια που κολυμπούν και χρονολογείται στα τέλη του 5ου αιώνα μ.Χ. Κάποια γλυπτά αρχιτεκτονικά μέλη της προγενέστερης Βασιλικής έχουν μεταφερθεί πλέον στο μουσείο της πόλης.
Για να κλείσει η μέρα σας γλυκά, δεν υπάρχει καλύτερη ιδέα από μια επίσκεψη στο Καφέ Ζαχαροπλαστείο «Το Νέον»: στεγάζεται σε ένα κτίριο του 1875 που αρχικά ήταν καρνάγιο, λειτουργεί αδιάλειπτα από το 1909 μέχρι σήμερα –αρχικά ως «Μεγάλο Καφενείο», αργότερα ως «Χρυσό Φλιτζάνι»– και φημίζεται για τα εξαιρετικά του γλυκά αλλά και τα παγωτά.
Δεύτερη ημέρα
Κοντά στη Λίμνη υπάρχουν δύο σημαντικά μοναστήρια, τα οποία –σε περίπτωση που έχετε τη σχετική διάθεση– αξίζει να επισκεφθείτε: η Ιερά Μονή Αγίου Νικολάου Γαλατάκη και η Ιερά Μονή Οσίου Δαυίδ.
Οδηγώντας προς την έξοδο του οικισμού, θα συναντήσετε τον Ναυτικό Όμιλο, που στεγάζεται εκεί όπου κατά το παρελθόν λειτουργούσε η εταιρεία που ασχολούνταν με την εξόρυξη λευκόλιθου, ενώ διασώζονται και τα απομεινάρια της σκάλας φόρτωσης.
Μάρτυρες του βιομηχανικού παρελθόντος της Λίμνης είναι και τα παρακείμενα ερειπωμένα εργοστάσια επεξεργασίας ρητίνης, τα οποία μπορείτε εύκολα να προσεγγίσετε για μια σειρά από ενδιαφέρουσες φωτογραφίες.
Η Ιερά Μονή Αγίου Νικολάου Γαλατάκη είναι το παλαιότερο μοναστήρι της Εύβοιας και έχει χαρακτηριστεί αρχαίο μνημείο. Θεμελιωμένη πάνω σε αρχαίο ναό του Ποσειδώνα, σε μια πλαγιά του όρους Καντήλι, η Μονή σύμφωνα με την παράδοση οικοδομήθηκε τον 10ο αιώνα από έναν ναυτικό από τον Γαλατά, ο οποίος αφού σώθηκε από βέβαιο πνιγμό αποφάσισε να μονάσει.
Παρότι η παραδοσιακή εκδοχή αμφισβητείται ελαφρώς, το καλοδιατηρημένο καθολικό της Μονής είναι βέβαιο –σύμφωνα με ευδιάκριτες επιγραφές– ότι χτίστηκε το 1566 και τοιχογραφήθηκε το 1586 από τους Θηβαίους ζωγράφους Γεώργιο και Φράγκο Κονταρή – η αγιογράφηση ήταν δωρεά του πλοιάρχου Φραγκίσκου Φραγκομουστακή, ο οποίος, επίσης, την είχε γλιτώσει από τρικυμία.
Στη νότια πλευρά του ναού έχει προσαρτηθεί ένα παρεκκλήσι του Τιμίου Προδρόμου, που διαθέτει και κρύπτη, ενώ στο κέντρο της Μονής δεσπόζει ένας οχυρωματικός πύργος (15ος αιώνας) που σήμερα φιλοξενεί το Αρχονταρίκι, τη Βιβλιοθήκη και ένα τμήμα από τη συλλογή κειμηλίων της Μονής – η πλούσια συλλογή ιερών λειψάνων φυλάσσεται στο καθολικό.
Η Ιερά Μονή Οσίου Δαυίδ βρίσκεται κοντά στο χωριό Δρυμώνα, στις πλαγιές του όρους Καβαλλάρης. Ιδρύθηκε από τον Όσιο Δαυίδ περίπου το 1540 και κινδύνευσε να γίνει παρανάλωμα του πυρός το 2021, όταν η φωτιά «έγλειψε» τη μάντρα του μοναστηριού, το οποίο εκκενώθηκε την τελευταία στιγμή, καθώς μοναχοί και εθελοντές αρνούνταν να το εγκαταλείψουν.
Η Μονή –που αναγνωρίστηκε ως Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή το 1638– έπαιξε ενεργό ρόλο στην Επανάσταση, καταστράφηκε από τους Τούρκους το 1824, ανακατασκευάστηκε το 1877 και προσελκύει πλήθος προσκυνητών, καθώς εκεί φυλάσσονται τα λείψανα του οσίου Δαυίδ.
Τέσσερα χιλιόμετρα από το μοναστήρι βρίσκονται το φαράγγι και οι καταρράκτες του Δρυμώνα και η πρόσβαση εκεί είναι εύκολη για όλη την οικογένεια, ενώ υπάρχουν και πιο απαιτητικά πεζοπορικά μονοπάτια.
Σε όσους γνωρίζουν την περιοχή από παλιά, οι καταστροφές είναι εμφανείς, ωστόσο το τοπίο γύρω από τα νερά του ποταμού Σηπιά παραμένει υπέροχο – ας ελπίσουμε ότι θα αναγεννηθεί και το πυκνό δάσος.
Μια εκδρομή στη Λίμνη δεν θα μπορούσε να μην περιλαμβάνει και μια βουτιά στη θάλασσα, τώρα που ζεσταίνει ο καιρός. Η Λίμνη έχει τη δική της παραλία με βοτσαλάκι, που είναι ιδανική για όσους δεν θέλουν να μετακινηθούν, ενώ για όσους αποζητούν την ησυχία τους υπάρχει η παραλία της Μονής Γαλατάκη.
Μεγάλη παραλία, ιδιαίτερα αγαπητή στους κατασκηνωτές, διαθέτουν οι γειτονικές Ροβιές – η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν και κάποια σημεία που ένα πλαστικό παπουτσάκι θα ήταν χρήσιμο.
Προτού πάρετε θέση στην ξαπλώστρα για τα περαιτέρω, αξίζει να δείτε ένα ξεχωριστό μνημείο, τον Μεσαιωνικό Πύργο του χωριού, που ξεχωρίζει από μακριά.
Χτισμένος την περίοδο της Φραγκοκρατίας –ενδεχομένως μεταξύ 1255-1258 από τον ηγεμόνα του Πριγκιπάτου της Αχαΐας Γουλιέλμο Β΄ Βιλεαρδουίνο–, μετετράπη σε «αρχοντικό» από τον τσιφλικά Απόστολο Δούμα που τον αγόρασε το 1832, «φορτώθηκε» τσιμεντένιες προσθήκες το 1930, διατήρησε όμως την ξεχωριστή του γοητεία.
Θα μπορούσαμε να πούμε ότι το ίδιο ισχύει και για την πολύπαθη Εύβοια.