Η κυβέρνηση της Γαλλίας έχει καταρτίσει μια πρόταση για τον τερματισμό του πολέμου στον Λίβανο, η οποία θα απαιτούσε από τη λιβανέζικη κυβέρνηση να κάνει ένα πρωτοφανές βήμα: να αναγνωρίσει επίσημα το Ισραήλ.
Σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν το περιεχόμενο του σχεδίου και μίλησαν στο Axios, η πρόταση βρίσκεται ήδη υπό εξέταση από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το γαλλικό πλαίσιο θεωρείται ότι θα μπορούσε να συμβάλει στην αποκλιμάκωση της σύγκρουσης, να αποτρέψει μια παρατεταμένη ισραηλινή κατοχή στον νότιο Λίβανο, να αυξήσει τη διεθνή πίεση για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ και να ανοίξει τον δρόμο για μια ιστορική συμφωνία ειρήνης.
Η κυβέρνηση του Λιβάνου έχει ήδη αποδεχθεί το σχέδιο ως βάση για ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, ανησυχώντας έντονα ότι ο νέος πόλεμος - που πυροδοτήθηκε από τις επιθέσεις με ρουκέτες της Χεζμπολάχ εναντίον του Ισραήλ - θα μπορούσε να καταστρέψει τη χώρα.
«Θα κάνουμε ό,τι κάναμε στη Γάζα»
Την ίδια ώρα, Ισραηλινοί και Αμερικανοί αξιωματούχοι δηλώνουν ότι το Ισραήλ σχεδιάζει σημαντική επέκταση της χερσαίας επιχείρησής του στον Λίβανο, με στόχο να καταλάβει ολόκληρη την περιοχή νότια του ποταμού Λιτάνι και να διαλύσει τη στρατιωτική υποδομή της Χεζμπολάχ.
Αν υλοποιηθεί, θα πρόκειται για τη μεγαλύτερη ισραηλινή χερσαία εισβολή στον Λίβανο από το 2006, μεταφέροντας τη χώρα στο επίκεντρο της κλιμακούμενης σύγκρουσης με το Ιράν.
«Θα κάνουμε ό,τι κάναμε στη Γάζα», δήλωσε ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος, αναφερόμενος στις εκτεταμένες καταστροφές κτιρίων που το Ισραήλ υποστηρίζει ότι χρησιμοποιεί η Χεζμπολάχ για αποθήκευση όπλων και εκτόξευση επιθέσεων.
Τι προβλέπει το γαλλικό σχέδιο
Σύμφωνα με το γαλλικό σχέδιο, Ισραήλ και Λίβανος θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις - με τη στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών και της Γαλλίας - για μια «πολιτική διακήρυξη» που θα πρέπει να συμφωνηθεί μέσα σε έναν μήνα.
Οι συνομιλίες θα αρχίσουν σε επίπεδο ανώτερων διπλωματών και στη συνέχεια θα περάσουν στο επίπεδο των πολιτικών ηγετών. Οι γαλλικές αρχές επιθυμούν οι διαπραγματεύσεις να πραγματοποιηθούν στο Παρίσι.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η προτεινόμενη διακήρυξη θα περιλαμβάνει μια αρχική αναγνώριση του Ισραήλ από τον Λίβανο, καθώς και δέσμευση της λιβανέζικης κυβέρνησης να σέβεται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του Ισραήλ.
Παράλληλα, οι δύο χώρες θα επαναβεβαιώσουν τη δέσμευσή τους στην απόφαση 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, που έβαλε τέλος στον πόλεμο του 2006, καθώς και στη συμφωνία εκεχειρίας του 2024.
Η κυβέρνηση του Λιβάνου θα δεσμευτεί επίσης να αποτρέψει επιθέσεις κατά του Ισραήλ από το έδαφός της και να εφαρμόσει το δικό της σχέδιο για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ και την απαγόρευση της στρατιωτικής της δραστηριότητας.
Το σχέδιο προβλέπει ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις του Λιβάνου θα αναπτυχθούν εκ νέου νότια του ποταμού Λιτάνι, ενώ παράλληλα το Ισραήλ θα αποσυρθεί μέσα σε έναν μήνα από τα εδάφη που έχει καταλάβει από την αρχή του πολέμου. Οι δύο χώρες θα δεσμευτούν επίσης να χρησιμοποιούν τον μηχανισμό παρακολούθησης της εκεχειρίας που καθοδηγείται από τις Ηνωμένες Πολιτείες για την αντιμετώπιση παραβιάσεων και πιθανών απειλών.
Η τετλική φάση του σχεδίου
Μετά την υπογραφή της συμφωνίας μη επίθεσης, το Ισραήλ θα αποσυρθεί από πέντε θέσεις στον νότιο Λίβανο που ελέγχουν οι ισραηλινές δυνάμεις από τον Νοέμβριο του 2024. Η τελική φάση του γαλλικού σχεδίου προβλέπει επίσης την οριστική οριοθέτηση των συνόρων ανάμεσα στο Ισραήλ και τον Λίβανο, καθώς και μεταξύ Λιβάνου και Συρίας, έως το τέλος του 2026.
Στο μεταξύ, ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν έχει ήδη ορίσει ομάδα διαπραγματευτών για πιθανές συνομιλίες με το Ισραήλ. Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου ανέθεσε στον πρώην υπουργό Ρον Ντέρμερ να διαχειριστεί τον «φάκελο του Λιβάνου» κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Σύμφωνα με Αμερικανούς και Ισραηλινούς αξιωματούχους, ο Ντέρμερ θα αναλάβει τις επαφές με την κυβέρνηση Τραμπ και θα ηγηθεί των διαπραγματεύσεων με τη λιβανέζικη κυβέρνηση εφόσον ξεκινήσουν απευθείας συνομιλίες τις επόμενες εβδομάδες.
Παραμένει πάντως ασαφές ποιος ακριβώς μέσα στην αμερικανική κυβέρνηση έχει αναλάβει την ευθύνη για τον φάκελο του Λιβάνου σε αυτή την κρίσιμη συγκυρία. Πηγές με γνώση της κατάστασης αναφέρουν ότι ένα από τα πρώτα καθήκοντα του Ντέρμερ θα είναι να συντονιστεί με την κυβέρνηση Τραμπ για το ποιος θα αναλάβει τον ρόλο του Αμερικανού μεσολαβητή.
Παρότι η γαλλική πρόταση θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για διαπραγματεύσεις, Λιβανέζοι και Ισραηλινοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι μια συμφωνία θα είναι δύσκολο να επιτευχθεί χωρίς ισχυρή ηγετική παρέμβαση από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
