Η Ιρανή ακτιβίστρια και Νομπελίστρια Ειρήνης Ναργκίς Μοχαμαντί καταδικάστηκε σε νέα ποινή που ξεπερνά τα επτά χρόνια, σύμφωνα με τους υποστηρικτές της, λίγες ημέρες αφού ξεκίνησε απεργία πείνας.
Ο δικηγόρος της, Μοσταφά Νιλί, ανέφερε ότι το Επαναστατικό Δικαστήριο στη Μασχάντ της επέβαλε έξι χρόνια φυλάκισης για κατηγορία που αποδόθηκε ως «σύσταση ομάδας και συντονισμός ενεργειών», καθώς και ενάμιση χρόνο για «προπαγάνδα». Επιβλήθηκε επίσης διετής απαγόρευση ταξιδιών και υποχρεωτική διαμονή για δύο χρόνια στην πόλη Χοσφ, περίπου 740 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Τεχεράνης.
Οι ιρανικές αρχές δεν επιβεβαίωσαν άμεσα την καταδίκη. Οι υποστηρικτές της Μοχαμαντί λένε ότι βρίσκεται σε απεργία πείνας από τις 2 Φεβρουαρίου.
Ποια είναι η Ναργκίς Μοχαμαντί
Η Μοχαμαντί συνελήφθη τον Δεκέμβριο σε εκδήλωση στη Μασχάντ, που έγινε προς τιμήν του δικηγόρου και ακτιβιστή ανθρωπίνων δικαιωμάτων Χοσρόου Αλικορντί, ο οποίος είχε βρεθεί νεκρός στο γραφείο του. Βίντεο από τη συγκέντρωση την έδειχναν να φωνάζει συνθήματα και να ζητά δικαιοσύνη για τον ίδιο και άλλους.
Η 53χρονη θεωρείται από τους υποστηρικτές της σύμβολο για ένα κομμάτι του κινήματος ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ιράν. Τους προηγούμενους μήνες, οργανώσεις που την στηρίζουν προειδοποιούσαν ότι κινδυνεύει να επιστρέψει στη φυλακή, μετά την προσωρινή άδεια που είχε λάβει τον Δεκέμβριο του 2024 για λόγους υγείας. Η άδεια είχε δοθεί για τρεις εβδομάδες, όμως η παραμονή της εκτός φυλακής παρατάθηκε, ενώ η ίδια συνέχισε να εμφανίζεται δημόσια και να μιλά σε διεθνή μέσα.
Πριν από τη νέα καταδίκη, η Μοχαμαντί εξέτιε ήδη ποινή 13 ετών και 9 μηνών για υποθέσεις που αφορούσαν «συνωμοσία κατά της κρατικής ασφάλειας» και «προπαγάνδα κατά της κυβέρνησης». Είχε στηρίξει τις κινητοποιήσεις που ξέσπασαν μετά τον θάνατο της Μαχσά Αμινί το 2022, όταν πολλές γυναίκες αψήφησαν ανοιχτά τους κανόνες για τη μαντίλα.
Οι υποστηρικτές της κάνουν συχνά λόγο για σοβαρά προβλήματα υγείας. Αναφέρουν ότι υπέστη πολλαπλά καρδιακά επεισόδια στη φυλακή και ότι το 2022 υποβλήθηκε σε επείγουσα επέμβαση. Ο δικηγόρος της είχε δηλώσει στα τέλη του 2024 ότι οι γιατροί εντόπισαν οστική αλλοίωση που τους ανησύχησε, πριν τελικά αφαιρεθεί. Ο Νιλί ανέφερε ότι, με δεδομένο το ιστορικό της, θα έπρεπε να εξεταστεί προσωρινή αποφυλάκιση με εγγύηση ώστε να συνεχίσει θεραπεία.
Η εξέλιξη έρχεται την ώρα που το Ιράν επιχειρεί να κρατήσει ανοιχτό δίαυλο με τις Ηνωμένες Πολιτείες για το πυρηνικό του πρόγραμμα, μετά τις έμμεσες συνομιλίες που έγιναν στο Ομάν. Ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν χαρακτήρισε τις επαφές «βήμα προς τα εμπρός» και έγραψε ότι η Τεχεράνη επιδιώκει λύση μέσω διαλόγου, αλλά δεν δέχεται πιέσεις και απειλές.
Την ίδια στιγμή, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί έστειλε πιο σκληρό μήνυμα, επιμένοντας ότι το Ιράν δεν πρόκειται να εγκαταλείψει το δικαίωμα εμπλουτισμού ουρανίου, βασικό σημείο τριβής με την Ουάσιγκτον. Σε ομιλία του την Κυριακή στην Τεχεράνη, είπε ότι η «ισχύς» της Ισλαμικής Δημοκρατίας βρίσκεται στην ικανότητά της να λέει όχι στις πιέσεις των «μεγάλων δυνάμεων», επαναλαμβάνοντας ότι η χώρα δεν επιδιώκει πυρηνικό όπλο.
Στο παρασκήνιο, οι ΗΠΑ έχουν ενισχύσει τη στρατιωτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι θα κινηθεί στρατιωτικά αν δεν υπάρξει συμφωνία. Παράλληλα, το γραφείο του πρωθυπουργού του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου ανέφερε ότι ο Νετανιάχου αναμένεται να μεταβεί στην Ουάσιγκτον μέσα στην εβδομάδα, με το Ιράν να βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα.
Παραμένει ασαφές αν, πότε και πού θα γίνει ο επόμενος γύρος συνομιλιών μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον.
