Η έκφραση «θέσεις εργασίας-φαντάσματα» μπορεί να ακούγεται σαν κάτι βγαλμένο από το Χάλογουιν, αλλά αναφέρεται στην πρακτική των εργοδοτών να διαφημίζουν κενές θέσεις που δεν υπάρχουν.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι θέσεις μπορεί να έχουν ήδη καλυφθεί, αλλά σε άλλες η θέση μπορεί να μην ήταν ποτέ διαθέσιμη.
Πρόκειται για ένα πραγματικό και συνεχιζόμενο πρόβλημα παγκοσμίως.
Οι θέσεις εργασίας-φαντάσματα κατακλύζουν το διαδίκτυο
Σύμφωνα με μια μελέτη που πραγματοποιήθηκε στις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γερμανία από τον πάροχο λογισμικού πρόσληψης Greenhouse, έως και το 22% των θέσεων εργασίας που διαφημίστηκαν στο διαδίκτυο πέρυσι ήταν θέσεις που δεν προορίζονταν για πρόσληψη.
Μια ξεχωριστή μελέτη στο Ηνωμένο Βασίλειο έδειξε ότι το ποσοστό αυτό είναι ακόμη υψηλότερο, φτάνοντας το 34%.
Εν τω μεταξύ, τα πιο πρόσφατα επίσημα στοιχεία από το Γραφείο Στατιστικών Εργασίας των ΗΠΑ δείχνουν ότι, ενώ τον Αύγουστο υπήρχαν 7,2 εκατομμύρια κενές θέσεις εργασίας, προσλήφθηκαν μόνο 5,1 εκατομμύρια άτομα.
Τον Οκτώβριο του περασμένου έτους, ο Έρικ Τόμπσον, ο οποίος έχει πάνω από 20 χρόνια εμπειρίας στον τομέα της τεχνολογίας, απολύθηκε από μια νεοσύστατη επιχείρηση. Τους δύο επόμενους μήνες, υπέβαλε εκατοντάδες αιτήσεις για θέσεις εργασίας, χωρίς αποτέλεσμα.
«Έψαξα τα πάντα, υποβάλλοντας αιτήσεις για θέσεις στο τρέχον επίπεδό μου, αλλά και για θέσεις ανώτερες και κατώτερες», λέει.
Ο Τόμπσον συνειδητοποίησε ότι ορισμένες από τις θέσεις εργασίας που διαφημίζονταν απλά δεν υπήρχαν. Η εμπειρία αυτή τον οδήγησε να δημιουργήσει μια ομάδα εργασίας που ζητά τη θέσπιση νομοθεσίας για την απαγόρευση της πρακτικής των ψευδών αγγελιών εργασίας στις ΗΠΑ.
Συνεχίζοντας να συναντάται με μέλη του Κογκρέσου των ΗΠΑ, ηγήθηκε της διαμόρφωσης ενός νομοσχεδίου με τίτλο «The Truth in Job Advertising & Accountability Act» (Νόμος για την αλήθεια στις αγγελίες εργασίας και τη λογοδοσία).
Αυτό απαιτεί ημερομηνίες λήξης για τις αγγελίες όταν η πρόσληψη έχει διακοπεί ή ολοκληρωθεί, ελεγχόμενα αρχεία προσλήψεων και κυρώσεις για τους εργοδότες που δημοσιεύουν παραπλανητικές ή ανύπαρκτες θέσεις εργασίας. Ο Τόμπσον ελπίζει ότι ορισμένα μέλη του Κογκρέσου θα υποστηρίξουν το νομοσχέδιο.
Έχει επίσης ξεκινήσει μια εκστρατεία συλλογής υπογραφών, η οποία μέχρι στιγμής έχει συγκεντρώσει πάνω από 50.000 υπογραφές. Παράλληλα με τις υπογραφές, λέει ότι λαμβάνει μηνύματα από άτομα που περιγράφουν πώς οι ψεύτικες αγγελίες εργασίας έχουν υπονομεύσει την αυτοπεποίθησή τους και έχουν επηρεάσει την ψυχική τους υγεία. Κάτι που περιγράφει ως «ντροπιαστικό».
Νομοθεσίες για την αντιμετώπιση του προβλήματος
Οι νομοθετικές αρχές των πολιτειών του Νιου Τζέρσεϊ και της Καλιφόρνια εξετάζουν επίσης το ενδεχόμενο απαγόρευσης των ψεύτικων αγγελιών εργασίας.
Η καναδική επαρχία του Οντάριο, ωστόσο, πρωτοστατεί σε αυτό το θέμα. Από την 1η Ιανουαρίου, οι εταιρείες θα πρέπει να γνωστοποιούν εάν μια διαφημιζόμενη θέση εργασίας καλύπτεται ενεργά.
Το Οντάριο προχωρά επίσης στην αντιμετώπιση του ξεχωριστού ζητήματος του «ghosting» στην πρόσληψη, όπου οι εταιρείες δεν απαντούν στους υποψηφίους. Οι εταιρείες στην επαρχία με περισσότερους από 25 υπαλλήλους θα πρέπει πλέον να απαντούν σε όσους έχουν περάσει από συνέντευξη εντός 45 ημερών.
Ωστόσο, δεν θα χρειάζεται να επικοινωνούν με όσους δεν επέλεξαν να πάρουν συνέντευξη.
Η Ντέμπορα Χάντσον, δικηγόρος ειδικευμένη σε θέματα εργασίας με έδρα το Τορόντο, λέει ότι έχει ήδη προσεγγιστεί από εταιρείες που «προσπαθούν να κάνουν το σωστό». Ωστόσο, έχει ανησυχίες σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής των κανόνων.
«Η κυνική μου πλευρά, μετά από σχεδόν 20 χρόνια σε αυτόν τον τομέα, αναρωτιέται πώς θα παρακολουθούν και θα ρυθμίζουν αυτό το θέμα. Δεν νομίζω ότι η κυβέρνηση διαθέτει τους πόρους για να διερευνήσει το θέμα, οπότε οι εργοδότες μπορεί να συνεχίσουν να παραβιάζουν τους κανόνες. Ωστόσο, αν οι άνθρωποι αντιμετωπίσουν προβλήματα, μπορούν να υποβάλουν καταγγελία και αυτή θα εξεταστεί».
Σε άλλες περιοχές του Καναδά, καθώς και στις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο, δεν υπάρχει νομική υποχρέωση να απαντούν στους υποψηφίους. Ούτε υπάρχουν επί του παρόντος κινήσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο για την αντιμετώπιση των θέσεων εργασίας-φαντάσματα ή της ανύπαρκτης πρόσληψης.
Μεγάλη η αρνητική επιρροή που ασκείται στην ψυχολογία
Η Έιλις Ντέιβις, μια άνεργη από το Λέστερ του Ηνωμένου Βασιλείου, λέει ότι το να αγνοείσαι τόσο από μικρές επιχειρήσεις όσο και από μεγάλες εταιρείες είναι «καταστροφικό για την ψυχολογία».
Προσθέτει: «Ο χρόνος που έχω αφιερώσει στην προετοιμασία μιας αίτησης, χωρίς να λάβω καμία απάντηση, με καταρρακώνει».
Η Ντέιβις, η οποία εργάζεται στον τομέα του μάρκετινγκ για περισσότερα από 10 χρόνια, περιγράφει μια περίπτωση όπου ένας υπεύθυνος προσλήψεων της ζήτησε να του απαντήσει για να κανονίσει μια συνέντευξη, αλλά μετά την απάντησή της, δεν έλαβε ποτέ ανταπόκριση.
«Οι εργοδότες πρέπει να αντιμετωπίζουν τους αναζητούντες εργασία με περισσότερη συμπόνια, επειδή η τρέχουσα αγορά εργασίας δεν είναι ένα ευχάριστο μέρος».
Η Τζάσμιν Εσκαλέρα είναι σύμβουλος καριέρας και ειδικός σε θέματα πρόσληψης με έδρα το Μαϊάμι.
Πρώτα έμαθε για τις ανύπαρκτες θέσεις εργασίας από τις γυναίκες που συμβούλευε. «Έβλεπαν την ίδια θέση εργασίας να δημοσιεύεται ξανά και ξανά και με ρωτούσαν αν έπρεπε να υποβάλουν ξανά αίτηση. Υπέβαλαν αιτήσεις σε μία μαύρη τρύπα. Το ηθικό κάθε ατόμου που αναζητά εργασία καταρρέει».
Γιατί λοιπόν οι εταιρείες δημοσιεύουν ψεύτικες αγγελίες εργασίας; Η έρευνα της Εσκαλέρα προτείνει διάφορους λόγους.
Τι ωθεί τις εταιρείες σε αυτή την πρακτική
«Ερευνήσαμε τους υπεύθυνους προσλήψεων και διαπιστώσαμε ότι ορισμένες εταιρείες δημοσιεύουν αγγελίες για να δημιουργήσουν μια δεξαμενή ταλέντων», λέει. «Δεν είναι ότι δεν θέλουν να προσλάβουν, αλλά ότι δεν προσλαμβάνουν αμέσως. Άλλες, διαπιστώσαμε, φουσκώνουν τους αριθμούς και προσπαθούν να δείξουν ότι η εταιρεία τους αναπτύσσεται, ακόμα κι αν αυτό δεν ισχύει».
Η Εσκαλέρα προσθέτει ότι έχει ακούσει και παραδείγματα εταιρειών που δημοσιεύουν θέσεις εργασίας για να αποκτήσουν και να πουλήσουν δεδομένα.
Όποιος και αν είναι ο λόγος για τις ψεύτικες αγγελίες, η Εσκαλέρα προειδοποιεί ότι δίνουν στις κυβερνήσεις μια ψευδή εικόνα της αγοράς εργασίας, κάτι που έχει αρνητικές, πραγματικές συνέπειες.
«Χρησιμοποιούμε τα δεδομένα για να αναπτύξουμε πολιτικές και να κατανοήσουμε τις τάσεις της αγοράς, οπότε αν τα δεδομένα αυτά είναι με κάποιο τρόπο παραποιημένα, τότε δεν είμαστε σε θέση να δημιουργήσουμε τις πολιτικές ή να παρέχουμε την υποστήριξη που χρειάζονται αυτή τη στιγμή οι αναζητούντες εργασία και οι εργαζόμενοι», λέει.
Για τους αναζητούντες εργασία που επιθυμούν να αποφύγουν τις ψεύτικες αγγελίες, η Εσκαλέρα συμβουλεύει να προσπαθήσουν να δικτυωθούν με τους υπεύθυνους προσλήψεων.
«Θα ξέρετε ότι μια θέση είναι πραγματική αν συνομιλείτε με πραγματικούς ανθρώπους που εργάζονται σε αυτόν τον οργανισμό», λέει.
Ωστόσο, προσθέτει, πρέπει επίσης να προσέχετε τα προειδοποιητικά σημάδια. «Αν δείτε ότι μια θέση εργασίας δημοσιεύεται πολλές φορές σε ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα ή ότι η αγγελία είναι ανοιχτή για αρκετό καιρό, τότε είναι πιθανό η αγγελία να παραμένει ανοιχτή επειδή η θέση δεν προορίζεται να καλυφθεί».
Με πληροφορίες από BBC
