Οι πολικές αρκούδες υφίστανται ήδη βαθιές γενετικές αλλαγές, σε μια προσπάθεια να προσαρμοστούν στις ακραίες συνθήκες που προκαλεί η κλιματική κρίση στην Αρκτική, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη.
Η υπερθέρμανση του πλανήτη, αποτέλεσμα της ανθρώπινης δραστηριότητας, ανεβάζει τη θερμοκρασία στην Αρκτική με ρυθμούς δύο έως τέσσερις φορές ταχύτερους από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Η υποχώρηση των θαλάσσιων πάγων στερεί από τις πολικές αρκούδες τις βασικές πλατφόρμες κυνηγιού φώκιας, οδηγώντας σε σοβαρή έλλειψη τροφής και αυξανόμενη απομόνωση πληθυσμών.
Οι προβλέψεις παραμένουν δυσοίωνες: περισσότερο από τα δύο τρίτα του παγκόσμιου πληθυσμού εκτιμάται ότι θα έχουν εξαφανιστεί έως το 2050, ενώ ορισμένοι επιστήμονες προειδοποιούν ακόμη και για πλήρη εξαφάνιση μέχρι το τέλος του αιώνα.
Ωστόσο, ερευνητές του Πανεπιστημίου της Ανατολικής Αγγλίας (UEA) εντόπισαν ενδείξεις ότι το ίδιο το DNA των πολικών αρκούδων ενεργοποιεί μηχανισμούς ταχείας προσαρμογής. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Springer Nature, βασίστηκε σε ανάλυση δειγμάτων αίματος από 17 πολικές αρκούδες στη βορειοανατολική και νοτιοανατολική Γροιλανδία.
Οι επιστήμονες εξέτασαν τη δραστηριότητα των λεγόμενων «πηδηχτών γονιδίων» (μικρών τμημάτων του γονιδιώματος που μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία άλλων γονιδίων) και τη σχέση τους με τις τοπικές θερμοκρασίες και τις αλλαγές στη γονιδιακή έκφραση.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι στις νοτιοανατολικές περιοχές της Γροιλανδίας, όπου οι θερμοκρασίες είναι αισθητά υψηλότερες, παρατηρείται εντυπωσιακή αύξηση της δραστηριότητας αυτών των γονιδίων. Οι αλλαγές αυτές φαίνεται να επηρεάζουν τον μεταβολισμό και την ικανότητα των ζώων να διαχειρίζονται το θερμικό στρες, λειτουργώντας ως ένας «μηχανισμός έσχατης επιβίωσης» απέναντι στην απώλεια των πάγων.
Παράλληλα, καταγράφηκαν μεταβολές σε γονίδια που σχετίζονται με την επεξεργασία του λίπους, στοιχείο κρίσιμο σε συνθήκες περιορισμένης τροφής. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτό μπορεί να υποδηλώνει σταδιακή προσαρμογή των νοτιοανατολικών πληθυσμών σε φτωχότερες, περισσότερο φυτικές δίαιτες, σε αντίθεση με τη λιπαρή, βασισμένη στις φώκιες διατροφή των αρκούδων στον βορρά.
Η επικεφαλής της μελέτης, δρ Άλις Γκόντεν, σημειώνει ότι τα ευρήματα προσφέρουν ένα είδος «γενετικού χάρτη» για το πώς οι πολικές αρκούδες ενδέχεται να ανταποκριθούν γρήγορα στην κλιματική αλλαγή. Τονίζει, ωστόσο, ότι τα αποτελέσματα δεν επιτρέπουν εφησυχασμό.
«Υπάρχει μια αχτίδα ελπίδας, αλλά ο κίνδυνος εξαφάνισης παραμένει εξαιρετικά υψηλός», υπογραμμίζει, προσθέτοντας ότι η μείωση των παγκόσμιων εκπομπών άνθρακα παραμένει καθοριστική.
Η μελέτη καταλήγει ότι απαιτείται άμεση επέκταση της έρευνας και σε άλλους πληθυσμούς πολικών αρκούδων, ώστε να χαρτογραφηθεί το γονιδίωμα του είδους όσο υπάρχει ακόμη χρόνος.
Με πληροφορίες από Euronews
