Νέα στοιχεία από δικαστική υπόθεση στην Τουρκία ενισχύουν τις εκτιμήσεις ότι η τουρκική υπηρεσία πληροφοριών (MIT) είχε ρόλο-κλειδί στην κατεύθυνση μεταναστευτικών ροών από τη Συρία προς την Κύπρο, σύμφωνα με έρευνα του αυτοεξόριστου Τούρκου δημοσιογράφου Αμπντουλάχ Μποζκούρτ που αναδημοσιεύουν κυπριακά ΜΜΕ.
Η υπόθεση αφορά το πολύνεκρο ναυάγιο της 18ης Ιουλίου 2018, στα ανοιχτά της Κύπρου, όπου 19 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, ανάμεσά τους και μια γυναίκα 28 εβδομάδων έγκυος. Το Ανώτατο Δικαστήριο της Άγκυρας, εξετάζοντας την υπόθεση, διαπίστωσε ότι το Κακουργιοδικείο της Σελεύκειας (επαρχία Μερσίνας) παρέλειψε να αξιολογήσει κρίσιμες μαρτυρίες δύο προσώπων, ενός Τούρκου και ενός Σύρου, που θεωρείται πως λειτουργούσαν ως πληροφοριοδότες της MIT και είχαν καταθέσει στις τουρκικές αρχές.
Σύμφωνα με τον Μποζκούρτ, οι δύο άνδρες κατέθεσαν στις αρχές Αυγούστου και Σεπτεμβρίου 2018 στη Διεύθυνση Καταπολέμησης Οργανωμένου Εγκλήματος της Χωροφυλακής στα Άδανα, ωστόσο οι ταυτότητές τους δεν αποκαλύφθηκαν ποτέ, ούτε κλήθηκαν να καταθέσουν στο δικαστήριο. Το Ανώτατο Δικαστήριο διέταξε πλέον τη νέα εξέταση των μαρτυριών τους και τη διερεύνηση του αν η διακίνηση μεταναστών γινόταν με κάλυψη ή συμμετοχή κρατικών υπηρεσιών.
Ο Μποζκούρτ, μέσω της ιστοσελίδας Nordic Monitor στη Στοκχόλμη, αποκάλυψε ότι η αναπομπή της υπόθεσης στη Σελεύκεια ενδέχεται να οδηγήσει σε πολιτικό και δικαστικό ντόμινο στην Τουρκία, καθώς το Ανώτατο Δικαστήριο υποχρεώνει τους ανακριτές να ερευνήσουν την ιεραρχία, τη χρηματοδότηση και τις συνδέσεις των δικτύων διακίνησης μεταναστών, που σύμφωνα με επικριτές επικαλύπτονται με επιχειρήσεις της ΜΙΤ.
Η τραγωδία του 2018 συνέβη όταν πλοιάριο με 150 μετανάστες, κυρίως Σύρους, που προσπαθούσαν να φτάσουν στη νότια – ελληνοκυπριακή πλευρά του νησιού, βυθίστηκε 30 χιλιόμετρα ανοικτά της Κύπρου. Οι διακινητές φέρονται να είχαν στρατολογήσει τους επιβάτες στη Μερσίνα, χρεώνοντάς τους 2.000–2.500 δολάρια το άτομο.
Η εφημερίδα Φιλελεύθερος είχε ήδη από το 2023 αποκαλύψει στοιχεία που υποδείκνυαν κρατική εμπλοκή της Άγκυρας στη διακίνηση μεταναστών, με την Κύπρο να λειτουργεί ως πύλη εισόδου τρομοκρατικών στοιχείων στην Ευρώπη. Σύμφωνα με πληροφορίες των κυπριακών Αρχών, πολλοί αιτητές ασύλου διατηρούν τηλεφωνικές επαφές με Τούρκους στρατιωτικούς ή πράκτορες, ενώ αρκετοί από αυτούς είχαν πολεμήσει στη Συρία με οργανώσεις όπως η Ahrar al-Sham, που είχε λάβει στήριξη από την Τουρκία.
Ενδεικτικά, καταγράφονται περιπτώσεις μεταναστών με πλαστά διαβατήρια, επαφές με αριθμούς συνδεδεμένους με τρομοκρατία, ή ακόμα και με υλικό προπαγάνδας που δείχνει συμμετοχή σε βίαιες ενέργειες. Μία από αυτές αφορά άνδρα που ανέβαζε αναρτήσεις υπέρ του Ερντογάν, προειδοποιώντας ότι «οι Τούρκοι μπορούν να καταλάβουν την Κύπρο σε 24 ώρες».
Το 2021 είχε επίσης αποκαλυφθεί η δράση Τούρκου διακινητή που διέμενε μεταξύ Λάρνακας και κατεχομένων, εμπλεκόμενος σε κυκλώματα μεταφοράς μεταναστών από την Αφρική στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Οι αποκαλύψεις Μποζκούρτ έρχονται να επιβεβαιώσουν τις υποψίες εργαλειοποίησης του μεταναστευτικού από την Τουρκία. Ο δημοσιογράφος υπενθυμίζει πως από το 2016 έως το 2022, οι αιτήσεις ασύλου στην Κύπρο αυξήθηκαν από 2.800 σε πάνω από 20.000, καθιστώντας τη χώρα πρωταθλήτρια στην ΕΕ σε αναλογία αιτήσεων ανά κάτοικο.
Η Κυπριακή Αστυνομία έχει από το 2019 συστήσει ειδική Ομάδα Αξιολόγησης Ύποπτων Αλλοδαπών για θέματα Τρομοκρατίας, η οποία εξετάζει σε τακτική βάση δεκάδες περιπτώσεις ατόμων με διασυνδέσεις σε τρομοκρατικά ή κατασκοπευτικά δίκτυα.
Η υπόθεση που φέρνει ξανά στο φως ο Μποζκούρτ δείχνει ότι το μεταναστευτικό παραμένει εργαλείο πίεσης της Άγκυρας προς τη Λευκωσία, ενώ οι δικαστικές εξελίξεις στην Τουρκία ενδέχεται να ρίξουν φως σε ένα πολύπλοκο πλέγμα συνεργασίας διακινητών, στρατιωτικών και πρακτόρων της ΜΙΤ, με επίκεντρο την Κύπρο και τελικό στόχο την Ευρώπη.
