Ο Έλον Μασκ και ο Τζεφ Μπέζος προσπαθούν να λύσουν ένα από τα μεγαλύτερα τεχνικά προβλήματα των διαστημικών ταξιδιών: πώς να ανεφοδιάζουν με καύσιμα τα διαστημόπλοια ενώ βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τη Γη.
Οι δύο δισεκατομμυριούχοι ανταγωνιστές εργάζονται πάνω σε φιλόδοξες αποστολές στη Σελήνη και τον Άρη, και ο ανεφοδιασμός σε τροχιά είναι βασικό στοιχείο του σχεδιασμού τους. Εάν τα διαστημόπλοια μπορούν να «γεμίζουν» καύσιμα αφού έχουν ήδη τεθεί σε τροχιά, τότε μπορούν να απογειώνονται με λιγότερο βάρος, επιτρέποντας την αποστολή περισσότερου φορτίου, επιστημονικού εξοπλισμού ή και πληρωμάτων.
Η ιδέα θυμίζει επιστημονική φαντασία, αλλά οι μηχανικοί εργάζονται πάνω σε αυτή εδώ και δεκαετίες. Ένα από τα βασικά τεχνικά εμπόδια είναι η διαχείριση εξαιρετικά ψυχρών καυσίμων (όπως υγρό υδρογόνο και μεθάνιο) στο κενό του διαστήματος, όπου μπορούν εύκολα να εξατμιστούν.
Η SpaceX του Έλον Μασκ και η Blue Origin του Τζεφ Μπέζος βρίσκονται στην πρωτοπορία αυτής της προσπάθειας.
Η SpaceX έχει πραγματοποιήσει δοκιμές μεταφοράς καυσίμων μέσα στο διαστημόπλοιο Starship, και σχεδιάζει να δοκιμάσει πλήρη μεταφορά καυσίμων μεταξύ δύο διαστημοπλοίων μέσα στο 2025. Ωστόσο, έχει αντιμετωπίσει καθυστερήσεις, με τελευταίο ένα ατύχημα σε δοκιμή στο Τέξας τον Ιούνιο.
Η Blue Origin αναπτύσσει ένα «όχημα-μεταφορέα» καυσίμων που θα ανεφοδιάζεται κοντά στη Γη και θα μεταφέρει τα καύσιμα σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη, για να υποστηρίξει αποστολές με ανθρώπους στην επιφάνεια. Το σχέδιο βασίζεται στον πύραυλο New Glenn, που έκανε την πρώτη του εκτόξευση στις αρχές του 2025.
Οι παραδοσιακές αποστολές, όπως το πρόγραμμα Apollo, βασίζονταν σε διαστημόπλοια πλήρως φορτωμένα με καύσιμα από τη Γη. Για παράδειγμα, ο πύραυλος Saturn V ζύγιζε 6,5 εκατομμύρια λίβρες, εκ των οποίων οι 5,5 εκατομμύρια ήταν καύσιμα.
Ο Έλον Μασκ έχει δηλώσει επανειλημμένα πως χωρίς ανεφοδιασμό σε τροχιά, δεν είναι εφικτό να στείλουμε μεγάλα φορτία ή επανδρωμένες αποστολές στον Άρη. Αντίθετα, με ανεφοδιασμό, το Starship θα μπορεί να γεμίσει τα ρεζερβουάρ του πλήρως και να συνεχίσει προς τον κόκκινο πλανήτη.
Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι η διαδικασία είναι εξαιρετικά περίπλοκη: τα διαστημόπλοια πρέπει να συναντηθούν, να συνδεθούν και να μεταφέρουν υγρά καύσιμα υπό ακραίες συνθήκες μικροβαρύτητας. Επιπλέον, τα καύσιμα αυτά συμπεριφέρονται απρόβλεπτα στο διάστημα, με «προβλήματα απόκτησης υγρού» να προκαλούν αστάθεια και τεχνικά ζητήματα στις δεξαμενές.
Άλλο μεγάλο ερωτηματικό είναι ο αριθμός των εκτοξεύσεων που θα χρειαστούν για να ανεφοδιαστεί ένα διαστημόπλοιο. Η SpaceX έχει αναφέρει πως μπορεί να χρειαστούν 10 έως 16 πτήσεις Starship για μία μόνο αποστολή στη Σελήνη. Άλλοι ειδικοί, και πρώην στελέχη της NASA, λένε πως ο αριθμός μπορεί να φτάσει ακόμα και τις 20 ή 40 εκτοξεύσεις για μια πλήρη αποστολή.
Ο Έλον Μασκ πρόσφατα ανέφερε σε ανάρτησή του στο X (πρώην Twitter) ότι μια αποστολή του Starship στον Άρη το 2026 είναι πολύ δύσκολη και έχει μόνο μια μικρή πιθανότητα επιτυχίας.
Παρά τις προκλήσεις, η προοπτική ανεφοδιασμού στο διάστημα θεωρείται από πολλούς το «κλειδί» για οικονομικότερες, πιο ευέλικτες και επαναλαμβανόμενες αποστολές στο βαθύ διάστημα. Εάν πετύχει, θα μπορούσε να φέρει τη Σελήνη και τον Άρη πιο κοντά από ποτέ.
Με πληροφορίες από Wall Street Journal
