Χρειάζεται μόνο ένα κλάσμα του δευτερολέπτου για να υποστεί κανείς ένα αρκετά σοβαρό έγκαυμα, με έναν ισχυρό καύσωνα να πλήττει την Ευρώπη τις τελευταίες ημέρες.
Η άσφαλτος και το σκυρόδεμα, όταν πέσει πάνω τους το ηλιακό φως, μπορούν συχνά να αποκτήσουν θερμοκρασίες στην επιφάνειά τους έως και 82 βαθμούς Κελσίου τις πιο ζεστές ημέρες, δήλωσε ο Δρ. Kevin Foster, ο οποίος διευθύνει το Κέντρο Εγκαυμάτων της Αριζόνα στο Φοίνιξ.
Με αυτές τις υψηλές θερμοκρασίες, υπάρχει αυξημένος κίνδυνος εγκαυμάτων από πτώση στο έδαφος ή επαφή με επιφάνειες που είναι πολύ θερμότερες από την καταγεγραμμένη θερμοκρασία του αέρα. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για εξωτερικές επιφάνειες όπως η άσφαλτος ή τα αυτοκίνητα, όπου υλικά όπως το μέταλλο μπορούν να φτάσουν σε ακραίες θερμοκρασίες. Τα σκουρόχρωμα οχήματα, ειδικότερα, μπορούν να απορροφήσουν περισσότερη ηλιακή ακτινοβολία και να γίνουν έως και 50% θερμότερα από τα ανοιχτόχρωμα.
Μία από τις πιο τραγικές συνέπειες σε ακραίους καύσωνες είναι ο θάνατος παιδιών που έχουν μείνει μέσα σε σταθμευμένα οχήματα. Σύμφωνα με το Εθνικό Συμβούλιο Ασφάλειας, 1.022 παιδιά στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν πεθάνει με αυτόν τον τρόπο από το 1998: κατά μέσο όρο 37 ετησίως. Το παιδί «ξεχάστηκε άθελά του» από τον φροντιστή του μόνο στο 52% των περιπτώσεων. Στο 25%, το παιδί βρέθηκε σε μια επικίνδυνη κατάσταση χωρίς να το προσέξει ο φροντιστής, και στο 21%, το παιδί έμεινε σκόπιμα εκεί.
Όταν οι εξωτερικές θερμοκρασίες φτάνουν τους 38°, το εσωτερικό ενός παρκαρισμένου αυτοκινήτου μπορεί να φτάσει τους 61°C σε μόλις μία ώρα, προκαλώντας ένα θανατηφόρο περιβάλλον. ΗΟ μη κερδοσκοπικός οργανισμός Kids and Car Safety, αφιερωμένος στην πρόληψη τραυματισμών και θανάτων παιδιών μέσα και γύρω από οχήματα, αναφέρει ότι το σώμα ενός παιδιού θερμαίνεται τρεις έως πέντε φορές πιο γρήγορα από ό,τι ενός ενήλικα. Σε μόλις 15 λεπτά, ένα παιδί το οποίο αφήνουν σε ένα ζεστό αυτοκίνητο, μπορεί να έρθει αντιμέτωπο με επικίνδυνη αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος, οδηγώντας σε θερμοπληξία και θάνατο.
Οι θερμοκρασίες των επιφανειών παίζουν κρίσιμο ρόλο στο πόσο ζεστός γίνεται ο χώρος, αποτελώντας κίνδυνο για την υγεία. Κατά τη διάρκεια των καυσώνων, μια σημαντική ποσότητα ηλιακής ενέργειας απορροφάται και αντανακλάται από επιφάνειες που εκτίθενται στις ακτίνες του, με αποτέλεσμα τη σημαντική αύξηση της θερμοκρασίας τους. Αυτές οι θερμές επιφάνειες μεταφέρουν στη συνέχεια τη θερμότητά τους στον περιβάλλοντα αέρα, αυξάνοντας τη συνολική θερμοκρασία του αέρα. Ενώ ορισμένες διαπερατές και υγρές επιφάνειες, όπως το γρασίδι ή το χώμα, απορροφούν λιγότερη θερμότητα, άλλα δομικά υλικά όπως η άσφαλτος ή το σκυρόδεμα είναι ικανά να απορροφήσουν έως και 95% της ηλιακής ενέργειας, η οποία στη συνέχεια ακτινοβολείται πίσω στην περιβάλλουσα ατμόσφαιρα.
Κατά τη διάρκεια των ημερών που το θερμόμετρο δείχνει 38°C, αυτή η θερμοκρασία αναφέρεται στη θερμοκρασία του αέρα, την οποία οι μετεωρολόγοι συνήθως μετρούν πάνω από ένα μέτρο (μερικά πόδια) πάνω από την επιφάνεια. Ωστόσο, επιφάνειες όπως η άσφαλτος ή το τσιμέντο μπορούν να φτάσουν σε θερμοκρασίες υψηλότερες από 65°C, με αποτέλεσμα να μπορούν να προκαλέσουν εγκαύματα στο δέρμα. Είναι σημαντικό να γνωρίζει κανείς αυτές τις θερμοκρασίες σε επιφάνειες και να λαμβάνει προφυλάξεις για να αποφύγει τραυματισμούς.
Τι είναι οι αστικές θερμικές νησίδες
Η διαδικασία της αστικής ανάπτυξης αλλάζει ριζικά το τοπίο. Οι φυσικές και διαπερατές επιφάνειες αντικαθίστανται από αδιαπέραστες κατασκευές όπως κτίρια και δρόμοι. Αυτό προκαλεί αυτό που οι κλιματολόγοι ονομάζουν «αστικές θερμικές νησίδες», περιοχές εντός πόλεων που βιώνουν σημαντικά υψηλότερες θερμοκρασίες σε σύγκριση με τις κοντινές αγροτικές περιοχές. Αυτές είναι επίσης περιοχές με υψηλές συγκεντρώσεις ανθρώπων. Στην Ευρώπη, σχεδόν τα μισά σχολεία και νοσοκομεία στις πόλεις βρίσκονται σε αστικές θερμικές νησίδες, εκθέτοντας τους ευάλωτους πληθυσμούς σε θερμοκρασίες που απειλούν την υγεία, καθώς οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής επιδεινώνονται, σύμφωνα με την περιβαλλοντική υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με την Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος των ΗΠΑ, η ετήσια μέση θερμοκρασία του αέρα μιας πόλης με 1 εκατομμύριο ή περισσότερους ανθρώπους μπορεί να είναι 1 έως 3°C θερμότερη από τις γύρω περιοχές. Σε μια καθαρή, ήρεμη νύχτα, αυτή η διαφορά θερμοκρασίας μπορεί να φτάσει ακόμη και τους 12°C σε σύγκριση με τις αγροτικές περιοχές. Οι αστικές θερμικές νησίδες δημιουργούνται μέσω ενός συνδυασμού παραγόντων. Οι χώροι πρασίνου και η βλάστηση παίζουν ζωτικό ρόλο στη μείωση των θερμοκρασιών στις επιφάνειες όπου τα φυτά απελευθερώνουν νερό στον περιβάλλοντα αέρα, διαχέοντας τη θερμότητα του περιβάλλοντος.
Εν τω μεταξύ, η αστική γεωμετρία, με τις αποφρακτικές δομές της, παγιδεύει τη θερμότητα τη νύχτα. Επιπλέον, οι αστικές επιφάνειες απορροφούν και αποθηκεύουν περισσότερη θερμότητα σε σύγκριση με τη φυσική κάλυψη του εδάφους, αυξάνοντας περαιτέρω τις θερμοκρασίες. Η κατανόηση αυτών των παραγόντων μας βοηθά να δημιουργήσουμε πιο δροσερές και πιο βιώσιμες πόλεις. Οι θερμικές δορυφορικές εικόνες αποκαλύπτουν τα θερμικά προφίλ των πόλεων, περιοχές που βιώνουν θερμότερες και ψυχρότερες θερμοκρασίες με βάση το τοπικό τοπίο. Η διαφορά που κάνουν τα πάρκα στη θερμοκρασία των πόλεων δείχνει την κρίσιμη ισορροπία μεταξύ της αστικής ανάπτυξης και των χώρων πρασίνου, οι οποίοι βοηθούν στον μετριασμό των υψηλών θερμοκρασιών. Ακόμα και οι μικροί χώροι πρασίνου μπορούν να κάνουν τη διαφορά.
Στην Ελλάδα και συγκεκριμένα, στην Αθήνα έχουν δημιουργήσει «πάρκα τσέπης», μεταμορφώνοντας μικρά οικόπεδα που κάποτε ήταν γεμάτα σκουπίδια. «Πρόκειται για τη δημιουργία χώρων πρασίνου, τη μείωση των θερμοκρασιών, την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής και τη δημιουργία νέων σημείων αναφοράς μέσα στην πόλη», δήλωσε ο πρώην δήμαρχος Αθηναίων Κώστας Μπακογιάννης.
Με πληροφορίες από Reuters
