Οι φοιτητές της Σερβίας ετοιμάζουν νέα μεγάλη διαδήλωση το Σάββατο (28/6) με κύριο αίτημα τη διάλυση της Βουλής και την προκήρυξη πρόωρων εκλογών.
Παράλληλα καλούν και τους υπόλοιπους πολίτες της χώρας να συμμετάσχουν μαζικά, υποστηρίζοντας το αίτημά τους για αλλαγή.
Από τον Νοέμβριο του 2024, φοιτητές από όλα τα δημόσια πανεπιστήμια της χώρας διαδηλώνουν κατά της διαφθοράς και της αδιαφάνειας στο κράτος, ύστερα από την τραγωδία στο Νόβι Σαντ την 1η Νοεμβρίου 2024, όπου η κατάρρευση μέρους της τσιμεντένιας οροφής στον σιδηροδρομικό σταθμό προκάλεσε το θάνατο 16 ανθρώπων.
Από τον Μάρτιο του 2025, οι φοιτητές προσθέτουν πολιτικά αιτήματα, απαιτώντας άμεσα πρόωρες εκλογές. Μάλιστα, έχουν ανακοινώσει ότι αν αυτές γίνουν, θα συμμετάσχουν με ψηφοδέλτιο που θα απαρτίζεται από προσωπικότητες χωρίς πολιτικό παρελθόν.
Η αυριανή συγκέντρωση στο Βελιγράδι αναμένεται να προσελκύσει πλήθος κόσμου, παρόμοιο με το μαζικό συλλαλητήριο της 15ης Μαρτίου, όπου εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες διαδήλωσαν.
Η ημερομηνία που επιλέχθηκε για τη διαμαρτυρία έχει ιδιαίτερη σημασία στη Σερβία.
Η Βίντοβνταν είναι μια εθνική και θρησκευτική γιορτή που τιμάται στις 28 Ιουνίου. Βαθιά ριζωμένη στην ιστορία και τη μυθολογία των Σέρβων, έχει συχνά ταυτιστεί με σημαντικά γεγονότα και κρίσιμες καμπές στην ιστορία της χώρας, όπως η Μάχη του Κοσσυφοπεδίου το 1389 και αρκετές καθοριστικές πολιτικές στιγμές του 20ού αιώνα.
Σερβία: Πίεση στα πανεπιστήμια
Στο μεταξύ, η κυβέρνηση έχει αυξήσει την πίεση προς τα πανεπιστήμια. Για τέσσερις μήνες τώρα, οι πανεπιστημιακοί επιβιώνουν με το ένα όγδοο των μισθών τους, καθώς η κυβέρνηση αρνείται να καταβάλει τις αποδοχές για την περίοδο κατά την οποία τα μαθήματα διεκόπησαν λόγω των φοιτητικών αποκλεισμών.
Το κράτος επιμένει ότι οι απλήρωτοι μισθοί θα καταβληθούν μόνο αφού αναπληρωθούν τα χαμένα μαθήματα. Τα πανεπιστήμια προσπαθούν τώρα να το πετύχουν, παρά τους συνεχιζόμενους αποκλεισμούς.
Κάποια ιδρύματα έχουν στραφεί σε διαδικτυακά μαθήματα, ενώ άλλα μοιράζουν υλικό μελέτης ελπίζοντας ότι οι φοιτητές θα τα καταφέρουν μόνοι τους.
Σε τμήματα όπου οι πρακτικές δεξιότητες αποτελούν βασικό μέρος του προγράμματος, οι καθηγητές προειδοποιούν ότι αυτές οι λύσεις δεν είναι ούτε εκπαιδευτικά ούτε νομικά αποδεκτές.
«Αυτό είναι σαφές στους καθηγητές που προσποιούνται ότι διδάσκουν, στους φοιτητές που δεν συμμετέχουν σε τέτοια διδασκαλία και κυρίως στο κράτος που μας ανάγκασε σε αυτόν τον τρόπο διδασκαλίας», δηλώνει η Τζέλενα Κλεούτ, καθηγήτρια στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου του Νόβι Σαντ.
«Η μόνη δίκαιη απάντηση είναι να απορρίψουμε αυτή τη μορφή διδασκαλίας και κάποιοι συνάδελφοι το έχουν ήδη κάνει — ανεξαρτήτως των συνεπειών», πρόσθεσε στην DW.
Η κυβέρνηση και η πολιτική ηγεσία της χώρας, προσπαθούν να αποτρέψουν τη μαζικότητα της αυριανής κινητοποίησης. Ο πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς και άλλα κυβερνητικά στελέχη προειδοποιούν ότι οι φοιτητές σκοπεύουν να προκαλέσουν επεισόδια και να δημιουργήσουν χάος, με στόχο την ανατροπή της νόμιμης εξουσίας.
Πρόσφατα, η αστυνομία συνέλαβε έξι άτομα, μεταξύ των οποίων ένα μέλος κοινοβουλευτικού κόμματος και πέντε βετεράνους πολέμου, με την κατηγορία της προετοιμασίας τρομοκρατικής ενέργειας για την ανατροπή του συντάγματος. Στο αυτοκίνητο του πολιτικού βρέθηκε όπλο χωρίς σειριακό αριθμό, ωστόσο ο συνήγορός του υποστηρίζει πως το όπλο τοποθετήθηκε από την αστυνομία. Η αντιπολίτευση καταγγέλλει «μεθόδους Πινοσέτ» και καλεί τους πολίτες να συμμετάσχουν μαζικά, δίνοντας «ηχηρή απάντηση στο καθεστώς τρόμου».
Παράλληλα, γίνονται προσπάθειες να αποτραπεί η άφιξη διαδηλωτών από την επαρχία, με τη διακοπή δρομολογίων τρένων και υπεραστικών λεωφορείων. Ο Σιδηρόδρομος Σερβίας επικαλέστηκε ανώνυμο τηλεφώνημα για βόμβα, ενώ οι ιδιοκτήτες λεωφορείων δηλώνουν ότι δέχτηκαν απειλές. Στο Βελιγράδι, τα λεωφορεία και τα τραμ αναμένεται να μη λειτουργήσουν αύριο, όπως συνηθίζεται σε φοιτητικές συγκεντρώσεις.
