Καλοκαιρινή μέρα στο Σιρμιόνε. Η μικρή μεσαιωνική χερσόνησος που βυθίζεται στα γαλαζοπράσινα νερά της λίμνης Γκάρντα γέμισε ασφυκτικά από τουρίστες, τόσο πολύ που για να διασχίσει κανείς τη μικροσκοπική γέφυρα –πρώην κινητή– της εισόδου, χρειάστηκε να περιμένει ακόμη και 40 λεπτά.
Το σκηνικό αυτό, που εκτυλίχθηκε στη φετινή αργία της Πρωτομαγιάς, αποτέλεσε σημείο καμπής για το χωριό των 200 μόνιμων κατοίκων, που αποφάσισε να αντιδράσει στον υπερτουρισμό με μία λύση λιγότερο κατασταλτική και περισσότερο... ανθρωποκεντρική.
Η δημοτική αρχή, αποφεύγοντας τη λύση της επιβολής εισιτηρίου όπως στη Βενετία, ή ενός ανώτατου ορίου επισκεπτών, επέλεξε να επενδύσει στην «ανθρώπινη παρουσία». Έτσι, η Σιρμιόνε επιστράτευσε τους «δασκάλους του δρόμου» (street tutors): άνδρες και γυναίκες με κίτρινα γιλέκα που γράφουν στην πλάτη «Keep calm and enjoy» (Διατήρησε την ψυχραιμία σου και απόλαυσε), οι οποίοι περιπολούν στα σοκάκια φροντίζοντας για την ομαλή ροή των επισκεπτών αλλά και για την τήρηση ενός ελάχιστου κώδικα συμπεριφοράς.
Η αποστολή τους; Να προτρέπουν με ευγένεια τους τουρίστες να μη κάθονται στα πεζοδρόμια, να μην κυκλοφορούν με μαγιό στο κέντρο και να αποφεύγουν την παρατεταμένη στάση σε σημεία μεγάλης κυκλοφορίας. «Το κάνουμε πάντα με χαμόγελο, γιατί έτσι φέρνεις αποτέλεσμα», εξηγεί η Κλαούντια Παγκάνι, μία από τους πρώτους “tutor” της πρωτοβουλίας.
Καθώς η Σιρμιόνε δέχεται πάνω από 1,3 εκατομμύρια επισκέπτες τον χρόνο –χωρίς να υπολογίζονται οι ημερήσιοι τουρίστες–, η ανάγκη για ήπια διαχείριση έχει γίνει κρίσιμη. Κατά την Πρωτομαγιά του 2025, περίπου 45.000 περισσότεροι επισκέπτες συγκεντρώθηκαν σε σύγκριση με την ίδια περίοδο το 2024.
Η δήμαρχος Λουίζα Λαβέλι απορρίπτει τις ακραίες λύσεις. «Προτιμάμε να επενδύσουμε σε ανθρώπινη παρουσία που διασφαλίζει την τήρηση κανόνων και βοηθά τους επισκέπτες να σεβαστούν το μέρος που απολαμβάνουν», δηλώνει. Οι «δασκάλοι του δρόμου» λειτουργούν συμπληρωματικά στην τοπική αστυνομία, ενώ τα σαββατοκύριακα η γέφυρα διατίθεται αποκλειστικά για διπλή ροή πεζών.
Το εάν αυτή η «ευγενική παρέμβαση» θα καταφέρει να ανακουφίσει το χωριό από τις πλημμυρικές ροές τουριστών παραμένει ανοιχτό. Όμως, για τους κατοίκους, ένα είναι βέβαιο: ο μαζικός τουρισμός, όσο και αν προσφέρει εισόδημα, χρειάζεται διαχείριση. Ή όπως είπε μια τοπική υπάλληλος που ζήτησε να μείνει ανώνυμη: «Τα αυτοκίνητα είναι μεγαλύτερο πρόβλημα και πρέπει να αποκλειστούν πλήρως από το κέντρο. Αλλά όλοι σήμερα θέλουν να ταξιδεύουν. Και τα φθηνά αεροπορικά εισιτήρια έχουν και τα καλά και τα κακά τους».
Με πληροφορίες από Guardian
