Sly Stone (1943-2025): Ο ανένταχτος πρωτοπόρος της ευφορικής funk

Sly Stone (1943-2025): Ο ανένταχτος πρωτοπόρος της ευφορικής funk Facebook Twitter
H καλλιτεχνική κληρονομιά του Sly Stone δεν ξέφτισε ποτέ. Φωτ.: Getty Images/ Ideal Image
0


ΙΔΙΟΦΥΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΣ, αβίαστα εκκεντρικός, και από ένα σημείο κι έπειτα ανεξέλεγκτος, ο Σλάι Στόουν, κατά κόσμον Σιλβέστερ Στιούαρτ, ηλέκτρισε το Woodstock με την ευφορική του ενέργεια και μαζί με την πολυφυλετική μουσική του οικογένεια έφερε επανάσταση στον προοδευτικό ήχο της soul και του funk rock, επηρεάζοντας από τους Parliament/Funkadelic, τους Earth, Wind and Fire και τον Prince ως τον Κέντρικ Λαμάρ και τον Κάνιε Γουέστ.

Μπορεί ο Τζέιμς Μπράουν να εφηύρε τη funk, αλλά ο Σιλβέστερ Στιούαρτ την ανάμειξε με τη ροκ και προσέθεσε πολιτικούς τόνους κάτω από την πλούσια ενορχήστρωσή της, για να τελειοποιήσει τη μετάβασή της στο ιδίωμα που (ανα)γνωρίζουμε σήμερα. Κάπου ανάμεσα στον νονό της soul και τον blues/funk παραγνωρισμένο τραγουδιστή και βιρτουόζο της μπλουζ σόουλ κιθάρας, Johnny Guitar Watson, ο μικροσκοπικός γίγαντας αφομοίωσε όλα ανεξαιρέτως τα μουσικά ερεθίσματα στα οποία εκτέθηκε στα παιδικά του χρόνια και τα εξέλιξε χωρίς παρωπίδες, πιο εκστατικά και ελεύθερα.  

Tο funk του Στόουν παρέμεινε πανίσχυρο και ορμητικό, ένας πολυφωνικός χείμαρρος με πάντα ενδιαφέροντες στίχους, λαμπάτα όργανα και κορόνα των τραγουδιών την περίφημη κραυγή του Σλάι. He really wanted to take us higher.

Γεννήθηκε στο Τέξας το 1943, μεγάλωσε στην Καλιφόρνια, αρίστευσε στα μουσικά του μαθήματα, τραγούδησε gospel σε εκκλησίες, και κάπου στα εφηβικά του χρόνια, με το παρατσούκλι Σλάι ως κανονικό όνομα πλέον, έβαλε στο μυαλό του πιο σοβαρά την προοπτική μιας καριέρας στη βιομηχανία.

Sly Stone (1943-2025): Ο ανένταχτος πρωτοπόρος της ευφορικής funk Facebook Twitter
Ξεκίνησε από το ραδιόφωνο ως εκλεκτικός DJ (έπαιζε μαύρη μουσική αλλά και Beatles και Stones στον πρώτο σε ακροαματικότητα σταθμό της Bay Area). Φωτ.: Getty Images/ Ideal Image

Αφού ξεκίνησε από το ραδιόφωνο ως εκλεκτικός DJ (έπαιζε μαύρη μουσική αλλά και Beatles και Stones στον πρώτο σε ακροαματικότητα σταθμό της Bay Area), περνώντας στην παραγωγή άλλων καλλιτεχνών δημιούργησε μια ετερόκλητη οικογένεια, με μέλη συγγενείς του και σπουδαίους μουσικούς, αδιαφορώντας για το χρώμα του δέρματος, κάτι εξαιρετικά ασυνήθιστο για τα τέλη των ’60s, και την ηχητική τυποποίηση.

Το πρώτο άλμπουμ των Sly and the Family Stone πέρασε σχετικά απαρατήρητο αλλά το αμέσως επόμενο, με τίτλο «Stand», διαπέρασε σαν βέλος την γκετοποίηση της λευκής και της μαύρης μουσικής, κάνοντας θριαμβευτικό crossover σε όλα τα ραδιόφωνα, με τις ζωντανές εμφανίσεις του συγκροτήματος να έχουν λάβει θρυλικές διαστάσεις σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα.

Sly & The Family Stone - Dance To The Music (Audio)

Έγιναν παγκόσμια γνωστοί με το εκρηκτικό τους medley στο Woodstock και οι επιτυχίες τους, όπως το «Stand» (και το ασταμάτητα χορευτικό φινάλε), το «Everyday People», το «I Wanna Take you Higher» και το «Sing a Simple Song» χτύπησαν τη δεκάδα σε R&B και pop, προσφέροντας μια αξιοθαύμαστη ποικιλία επιρροών και κατευθύνσεων, από το doo wop μέχρι το παχύ, πολυοργανικό ηχητικό στρώμα από πνευστά και ηλεκτρικά όργανα που έγινε το σήμα κατατεθέν τους.

Χαρακτηριστικότερο όλων, το ηθελημένα ανορθόγραφο «Thank you Falettinme be mice elf agin», που κυκλοφόρησε χωρίς να εντάσσεται σε άλμπουμ τον Φεβρουάριο του 1970, ένα στακάτο, ρυθμικό αριστούργημα, επιτομή της σκληρής funk και της κοφτής «γκρούβας», με το χτυπητό μπάσο του σπουδαίου Λάρι Γκρέιαμ να δεσπόζει από την αρχή μέχρι το τέλος − εισήγαγε τη slap τεχνική έχοντας μάθει να δίνει ξύλο στις χορδές ελλείψει ντράμερ στο προηγούμενό του συγκρότημα!

Με διαλείψεις στις υποχρεώσεις του απέναντι στην Epic με την οποία είχε υπογράψει εξαρχής, ο Σλάι επέστρεψε με το καλύτερο άλμπουμ της καριέρας του την επόμενη χρονιά, το «There is a Riot Going On», σαφώς επηρεασμένος από την κοινωνικοπολιτική κατάσταση, και μάλιστα λίγο πριν από το «What’s Going On» του Μάρβιν Γκέι. Νούμερο ένα επιτυχία του δίσκου ήταν το κλασικό «Family Affair», ένα από τα πρώτα mainstream κομμάτια που χρησιμοποίησε εκτεταμένα drum machine. Ηχογραφώντας περισσότερο μόνος του στο στούντιο, με overdubs έναντι των live εκτελέσεων, η σχέση του Σλάι Στόουν με την μπάντα κλονίστηκε και η διάλυση δεν άργησε να έλθει ως αποτέλεσμα. Η χρυσή τριετία 1969-1972 ήταν αρκετή για μια παρακαταθήκη ζωής, μια συλλογή από κομμάτια απροσδόκητα και αξέχαστα, μια συμπυκνωμένη έκρηξη ήχων και χρωμάτων σε μια φάση μεταβατική και οργασμική για τη μουσική και την κοινωνία.

Sly Stone (1943-2025): Ο ανένταχτος πρωτοπόρος της ευφορικής funk Facebook Twitter
Φωτ.: Getty Images/ Ideal Image

Το τίμημα ενός ξέφρενου lifestyle υπήρξε, ωστόσο, μεγάλο. Η αξιοπιστία του στον χώρο είχε κλονιστεί ανεπανόρθωτα ήδη από το 1970, όταν είχε πέσει στα βαθιά ναρκωτικά και ακύρωνε τη μια εμφάνιση μετά την άλλη, κυκλοφορώντας μόνιμα με μια θήκη βιολιού για να αποθηκεύει τις ουσίες που κατανάλωνε αμετροεπώς. Το τελευταίο σχετικό hit του ήταν το «If you Want me to Stay», αλλά η πορεία του ήταν σταθερά φθίνουσα, η δισκογραφία του άρρυθμη, και οι συνεργασίες του με συναδέλφους που τον θαύμαζαν ασταθής και ανώδυνη.

Κατέληξε στη φυλακή ήδη από τις αρχές των ’80s μετά από συστηματικές παραβιάσεις της αρχικής αναστολής της ποινής του για χρήση, και η μοναδική αναλαμπή ήρθε στα δυναμικά του φωνητικά στο «Good Time» των Earth, Wind and Fire, μια υπενθύμιση της μοναδικής τραγουδιστικής του τοποθέτησης, πριν από την προσωρινή αναβίωση της δημοτικότητάς του με μια αναδρομική, αν και σύντομη εμφάνισή του στα Grammys, σε ένα αφιέρωμα που τον ενέτασσε στους θρύλους της μουσικής, πάντα μαζί με τους Family Stone του.

Earth, Wind & Fire - Good Time (Audio)

Δεν σταμάτησε να αγαπά τη μουσική, να μιλάει για τη δημιουργική διαδικασία και να αρπάζει τις μικρές ευκαιρίες για cameo εμφανίσεις με τους φίλους του, αφού είχαν καταρρεύσει όλες οι προσπάθειες του μεγαλύτερου θαυμαστή του, του Τζορτζ Κλίντον, να τον συνεφέρει επαγγελματικά, αλλά είχε χάσει προ πολλού το τρένο μιας σχετικά συνεπούς πορείας, εγκαταλείποντας την προσπάθεια να βάλει μια τάξη στην καλλιτεχνική και προσωπική του ζωή. Φάντασμα του παλιού εαυτού του, έστω κι αν στο απόγειο της φήμης του, σε εμφανίσεις του στις τηλεοπτικές εκπομπές του Ντικ Κάβετ, δεν έκρυβε το ασυγκράτητο high του, τα τελευταία χρόνια αποτελούσε αντικείμενο ντοκιμαντέρ που τον έψαχναν και ενίοτε τον εντόπιζαν, περίπου ως άστεγο, για μερικές ακατάληπτες ατάκες.

Πρόλαβε να δημοσιεύσει την αυτοβιογραφία του, όπου κατέγραφε λεπτομερώς, εκτός από τα πρώτα, ευτυχισμένα χρόνια της δημιουργικότητας, τις τραγικές ψυχικές συνθήκες που τον οδήγησαν στην ανέχεια και εν τέλει στον θάνατο, κυρίως εξαιτίας της χρόνιας αναπνευστικής ανεπάρκειας, στα 82 του χρόνια. Η εικόνα του στην παρατεταμένη φάση της ένδειας (ενός ανθρώπου με ελάχιστη ουσιαστική επαφή με το περιβάλλον) δεν τον κολάκευε, αλλά η καλλιτεχνική κληρονομιά του δεν ξέφτισε ποτέ: το funk του παρέμεινε πανίσχυρο και ορμητικό, ένας πολυφωνικός χείμαρρος με πάντα ενδιαφέροντες στίχους, λαμπάτα όργανα και κορόνα των τραγουδιών την περίφημη κραυγή του Σλάι. He really wanted to take us higher.

Μουσική
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Το φαινόμενο «Manos»: O πιο δημοφιλής Έλληνας YouTuber κατάφερε να κατακτήσει και την κορυφή του Spotify

Μουσική / Manos: O πιο δημοφιλής Έλληνας YouTuber κατακτά και την κορυφή του Spotify

Για εκατομμύρια παιδιά και εφήβους ο Manos δεν ήταν απλώς ένας YouTuber αλλά ένας ψηφιακός φίλος. Δεκατέσσερα χρόνια μετά το πρώτο του βίντεο, μιλά για τη σχέση ζωής με το κοινό του, τις δυσκολίες της πρόωρης δημοσιότητας, την προσωπική του επανεκκίνηση και τη θεαματική είσοδό του στη μουσική με τις επιτυχίες «Baby» και «Κενό».
M. HULOT
Γιώργος Κανέλλης - Discobole

Οι Αθηναίοι / Γιώργος Κανέλλης: «Το Discobole δεν ήταν ένα απλό κατάστημα»

Από τα παιδικά του χρόνια στο Παλαιό Φάληρο ως το άνοιγμα του θρυλικού «Discobole», κι απ’ τη μετάβαση στην ψηφιακή εποχή ως τη σημερινή αναγέννηση του βινυλίου – ο άνθρωπος πίσω από το σημαντικότερο δισκάδικο της πόλης αφηγείται τη ζωή του στη LiFO.
ΦΩΦΗ ΤΣΕΣΜΕΛΗ
Έλενα Λεώνη: «Βαριέμαι να είμαι συνέχεια σωστή»

Μουσική / Έλενα Λεώνη: «Βαριέμαι να είμαι συνέχεια σωστή»

Με το εξαιρετικό ντεμπούτο άλμπουμ της, «1.», και το viral «Βαριέμαι πολύ», η Έλενα Λεώνη μετατρέπει την πίεση που προκαλούν οι προσδοκίες και η ανάγκη να είναι διαρκώς παραγωγική σε σύγχρονη ελληνική ποπ που συνδυάζει παράδοση, συναίσθημα και προσωπική ελευθερία.
M. HULOT
Queer Ranch Festival: Μια «queer ουτοπία» με την ελευθερία των rave parties

Μουσική / Queer Ranch Festival στη Λέσβο: Μια «queer ουτοπία» με την ελευθερία των rave parties

Τέσσερις θηλυκότητες έβαλαν το ταλέντο και τις επαφές τους και έφτιαξαν ένα φεστιβάλ στην Ερεσό της Λέσβου που συγκεντρώνει άτομα από όλο τον πλανήτη και τα εισιτήριά του γίνονται sold out μέσα σε μισή ώρα.
ΦΩΦΗ ΤΣΕΣΜΕΛΗ
O Luke Slater έπαιξε το καλύτερο set της χρονιάς στο SMUT

Μουσική / O Luke Slater έπαιξε το καλύτερο set της χρονιάς στο SMUT

Μετά από μια άνιση σεζόν, ο Βρετανός DJ δεν μας άφησε να πάρουμε ανάσα παίζοντας ένα minimal techno set που αντλούσε από όλα τα είδη ηλεκτρονικής μουσικής και δεν θύμιζε τίποτα απ' όσα έχεις ακούσει ως τώρα.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΒΟΥΡΛΑΚΟΣ
HorsegiirL: Η πιο WTF περσόνα που είδαμε τελευταία στη μουσική

Μουσική / HorsegiirL: Η πιο WTF περσόνα που είδαμε τελευταία στη μουσική

Μισή άνθρωπος και μισή άλογο, η 26χρονη Γερμανίδα DJ και παραγωγός φέρνει στην ηλεκτρονική μουσική κάτι σχεδόν ξεχασμένο: την καθαρή διασκέδαση, το χάος και την ελευθερία τού να μην παίρνεις τον εαυτό σου υπερβολικά στα σοβαρά.
ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΠΑ
 «Ποτέ δεν ενδιαφέρθηκα για το σουξέ»

Lifo Videos / Σταμάτης Κραουνάκης: «Στα 70 μου, δεν έχω όρεξη για καβγάδες»

Σ’ ένα διάλειμμα από τις πρόβες της «Λυσιστράτης», ο Σταμάτης Κραουνάκης μοιράζεται αναμνήσεις από τη διαδρομή του, σχόλια για ανθρώπους της τέχνης και της πολιτικής και πρακτικές επιβίωσης για τα χρόνια που έρχονται.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
59’ με τη VASSIŁINA

Μουσική / VASSIŁINA: «Έχω πάρει έμπνευση από τις drag queen φίλες μου»

Στον πυρήνα της σύγχρονης ελληνικής avant-pop, η VASSIŁINA δεν φοβάται να χαθεί για να επαναπροσδιοριστεί, μετατρέποντας την αβεβαιότητα, το τραύμα και τη ρευστή φύση της ταυτότητας σε μια έντονα βιωματική καλλιτεχνική εμπειρία.
M. HULOT
Ο fakemink δεν είναι απλώς hype, είναι το πιο καλοσχεδιασμένο glitch της νέας ραπ σκηνής

Nothing Days / Ο fakemink δεν είναι απλώς hype, είναι το πιο καλοσχεδιασμένο glitch της νέας ραπ σκηνής

Από ένα υπνοδωμάτιο στο Έσεξ σε σκηνές όπως το Wireless Festival και το Coachella, ο 20χρονος δημιουργός ξεχώρισε χάρη στην εμμονική παραγωγικότητά του, σχεδιάζοντας, εκτός από τη μουσική, και τον μύθο του.
M. HULOT
Νέλλη Σεμιτέκολο, πιανίστρια

Οι Αθηναίοι / Νέλλη Σεμιτέκολο: «Όταν μεγαλώνεις και γερνάς, κάθε χρόνο κάτι χάνεις»

Χωρίζει τη ζωή της πριν και μετά τον Χρήστου και πριν και μετά τον Γρηγόρη. Την πιο συγκινητική στιγμή της καριέρας της την έζησε σε συναυλία κατά τη διάρκεια της χούντας, παίζοντας το «Πότε θα κάνει ξαστεριά». Η πιανίστρια Νέλλη Σεμιτέκολο αφηγείται τη ζωή της στη LiFO.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ