ΤΟ ΠΙΟ ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΟ ίσως σ’ αυτό το νέο ντοκιμαντέρ (στο Disney+) για τη ζωή, το έργο και την κληρονομιά μιας τόσο εκρηκτικά πρωτοποριακής μορφής της σύγχρονης μουσικής όπως ο Sly Stone, είναι ότι ο τίτλος του είναι κυριολεκτικός. Πράγματι, ο Sly ζει! Όχι στη μνήμη και στο μυαλό μας μαζί με τα φοβερά τραγούδια της μοναδικής, πολυμορφικής, πολυφυλετικής και unisex μπάντας του, αλλά στην πραγματικότητα, κι ας υπάρχουν πολλοί που πιστεύουν ότι έχει πεθάνει εδώ και δεκαετίες, όσο δηλαδή είναι το διάστημα κατά το οποίο έχει αποσυρθεί από τα εγκόσμια, ύστερα από μια μακρά κάθοδο στον κόσμο της σκληρής εξάρτησης.
Μεταξύ άλλων, στην ταινία του Questlove, του επιφανούς μουσικού παραγωγού, ηγέτη του συγκροτήματος The Roots, και σκηνοθέτη, ο οποίος πριν λίγα χρόνια μας χάρισε το αριστουργηματικό ντοκιμαντέρ Summer of Soul –ένα από τα ατού του οποίου είναι η εμφάνιση των Sly and The Family Stone– εμφανίζονται και δύο από τα παιδιά του Σιλβέστερ Στιούαρτ, όπως ήταν το πραγματικό του όνομα, και μας πληροφορούν ότι ο πατέρας τους, παρά τα θέματά του, είναι σχετικά καλά στα 81 του χρόνια.
Με αφορμή την περίπτωση του Sly Stone, οι δημιουργοί της ταινίας αναρωτιούνται αν κάποιος σαν εκείνον κατέρρευσε υπό το βάρος που συνθλίβει ειδικά τη μαύρη ιδιοφυΐα, τους μαύρους καλλιτέχνες δηλαδή που αψήφησαν τα στερεότυπα, τους περιορισμούς και τις προκαταλήψεις (ακόμα κι από το ίδιο τους το περιβάλλον) και ανοίχτηκαν σε «ξένους» και μακρινούς ορίζοντες.
Είναι εκπληκτικό το γεγονός ότι είναι ακόμα ζωντανός, σε πείσμα κάθε πρόγνωσης από ένα σημείο της ζωής του και μετά, αλλά ακόμα πιο εκπληκτικό είναι το πόσο φρέσκια, επείγουσα, υπερβατική και μαγευτική ακούγεται ακόμα η μουσική εκείνης της φοβερής μπάντας, εκείνο το υβριδικό groove με την πανσπερμία αναφορών και εμπνεύσεων –soul, μπλουζ, ποπ, ψυχεδέλεια, φανκ– που επηρέασε τόσα άλλα που ακολούθησαν, με προεξέχοντα τον Prince.
Αλλά και μόνο μια φωτογραφία της μπάντας στην ακμή της, στα τέλη της δεκαετίας του ’60 και στην αυγή της επόμενης, με την ισότιμη ανάμιξη ανδρών και γυναικών, μαύρων και λευκών, τα εντυπωσιακά ρούχα, μαλλιά και αξεσουάρ και την απίστευτη, «οικογενειακή» χημεία ανάμεσα στα μέλη της, μοιάζει με εικόνα από κάποια ελευθεριακή, φουτουριστική, glamorous ουτοπία.
Αυτοί οι άνθρωποι συναντήθηκαν και συγκροτήθηκαν σε μουσικό σχήμα (ο Sly Stone ήταν ήδη γνωστός μουσικός παραγωγός και DJ στο Σαν Φρανσίσκο, ενώ είχε σπουδάσει και μουσική στο κολέγιο) το 1966, στο απόγειο του κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα και στην κόψη της αντικουλτούρας, και μέχρι το 1971 είχαν ήδη μια σειρά από επιτυχίες που τους έκαναν διάσημους: «I Want to Take You Higher», «Everyday People», «Dance to the Music», «Everybody is a Star», «Foreign Affair»…
Το αρχειακό υλικό είναι συναρπαστικό και οι συνεντεύξεις πολύ ενδιαφέρουσες (και επί της ουσίας, της μουσικής δηλαδή), αλλά όπως δηλώνει και ο πλήρης τίτλος της ταινίας – Sly Lives! (aka the Burden of Black Genius)– το ντοκιμαντέρ επιχειρεί να αναμετρηθεί ταυτόχρονα και με ένα ζήτημα που ίσως θα απαιτούσε τον δικό του, αποκλειστικό χώρο.
Με αφορμή την περίπτωση του Sly Stone, οι δημιουργοί της ταινίας αναρωτιούνται αν κάποιος σαν εκείνον κατέρρευσε υπό το βάρος που συνθλίβει ειδικά τη μαύρη ιδιοφυΐα, τους μαύρους καλλιτέχνες δηλαδή που αψήφησαν τα στερεότυπα, τους περιορισμούς και τις προκαταλήψεις (ακόμα κι από το ίδιο τους το περιβάλλον) και ανοίχτηκαν σε «ξένους» και μακρινούς ορίζοντες. Είναι μια μεγάλη συζήτηση, τελικά όμως μένει ως υποσημείωση στο μυαλό του θεατή, καθώς τον απορροφά το μεγαλείο μιας μουσικής –και μιας ψυχικής και διανοητικής κατάστασης– που μετά από μισό και πλέον αιώνα, παραμένει απολύτως καίρια και ζωογόνος.
SLY LIVES! (aka The Burden of Black Genius) | Official Trailer | Hulu
