ΟΤΑΝ Η ΤΑΙΝΙΑ «No Other Land» κέρδισε πριν από τρεις μήνες το Όσκαρ καλύτερου ντοκιμαντέρ για την απεικόνιση της ζωής στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, κάποιοι από το κοινό κάθισαν σιωπηλοί σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Μακριά από την τελετή, είχε ήδη αρχίσει να επικρατεί μια ύπουλη αφήγηση για την ταινία. «Το Χόλιγουντ έδωσε Όσκαρ σε ένα ψευτοντοκιμαντέρ του Pallywood», δήλωνε το YnetNews, αποκαλώντας την ταινία έναν «επικίνδυνο μύθο» και κατηγορώντας τους δημιουργούς της για «στήσιμο αντιπαραθέσεων» και χειραγώγηση υλικού. Το Israel National News δημοσίευσε ένα άρθρο με τίτλο «Η προπαγάνδα του Pallywood κερδίζει Όσκαρ», γραμμένο από την εκπρόσωπο μιας ισραηλινής ΜΚΟ που δρα υπέρ των εποίκων. Η αρθρογράφος σημείωνε ότι η ταινία αποτελεί «ένα ακραίο αντι-ισραηλινό κατασκεύασμα» που σχεδιάστηκε για να χειραγωγήσει το δυτικό κοινό.
Ο όρος «Pallywood» –μια σύνθεση των λέξεων Παλαιστίνη και Χόλιγουντ– έχει τις ρίζες του στον μακροχρόνιο ισχυρισμό ότι οι Παλαιστίνιοι κατασκευάζουν οι ίδιοι τα δεινά τους για τις κάμερες, χρησιμοποιώντας ηθοποιούς, κούκλες ή σκηνοθετημένες σκηνές για να συκοφαντήσουν το Ισραήλ. Αυτή η αντίληψη προσφέρει μια παντοδύναμη, έτοιμη δικαιολογία για την απόρριψη ακόμη και των πιο καλά τεκμηριωμένων φρικαλεοτήτων, σπέρνοντας αρκετή αμφιβολία, έτσι ώστε να αγνοηθεί εντελώς ο πόνος των Παλαιστινίων.
«Ξεχάστε το “Pallywood”. Η πραγματική τραγωδία είναι το πόσα δεν βλέπουμε. Δημοσιογράφοι σκοτώνονται, ο εξοπλισμός τους καταστρέφεται. Αυτό που βγαίνει προς τα έξω είναι μόνο ένα κομμάτι της πραγματικότητας».
Αυτή η θεωρία συνωμοσίας κυκλοφορεί εδώ και χρόνια, αλλά οι αναφορές στο «Pallywood» αυξήθηκαν δραματικά μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023, ξεπερνώντας κατά πολύ τις προηγούμενες χρήσεις του όρου κατά τη διάρκεια προηγούμενων ισραηλινών στρατιωτικών επιθέσεων στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη. Πέρα από το Ισραήλ, το «Pallywood» έχει κερδίσει έδαφος σε δεξιούς κύκλους παγκοσμίως, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ και την Ινδία. Ένα από τα πιο τραγελαφικά παραδείγματα ήρθε τον Δεκέμβριο του 2023, όταν ένα πλήθος φιλοϊσραηλινών λογαριασμών –συμπεριλαμβανομένου του επίσημου λογαριασμού της Jerusalem Post και παραγόντων επιρροής όπως ο Μπεν Σαπίρο– ενίσχυσε τον ισχυρισμό ότι ένας Παλαιστίνιος, ο οποίος εμφανίζεται σε ένα ευρέως διαδεδομένο βίντεο να θρηνεί κρατώντας στην αγκαλιά του το σκοτωμένο εγγόνι του, προσποιούταν και ότι το παιδάκι δεν ήταν παρά μια κούκλα. «Η Χαμάς δημοσίευσε ένα βίντεο με μια κούκλα (ναι, μια κούκλα)», έγραφε ο λογαριασμός της ισραηλινής εφημερίδας σε μια ανάρτηση που προβλήθηκε περισσότερες από 1,3 εκατομμύρια φορές. Η διασπορά της «είδησης» έφερε πολλά ακόμα εκατομμύρια θεάσεις.
Στην πραγματικότητα, το πεντάμηνο βρέφος είχε σκοτωθεί σε ισραηλινή αεροπορική επιδρομή. Η υποτιθέμενη «κούκλα» ήταν το σώμα του. Η Jerusalem Post απέσυρε τελικά την ανάρτησή της. Αλλά μέχρι τότε, η ζημιά είχε γίνει. Το ψέμα επιβεβαίωσε αυτό που πολλοί ήταν ήδη προετοιμασμένοι να πιστέψουν.
Η Laila Al-Arian, Αμερικανο-Παλαιστίνια ερευνητική δημοσιογράφος και παραγωγός της εκπομπής Fault Lines του Al Jazeera, βραβευμένη με Emmy και Peabody, έχει περάσει το μεγαλύτερο διάστημα από τον Οκτώβριο του 2023 κάνοντας ρεπορτάζ για τη Γάζα. Η ροή της κατακλύζεται από πλάνα βομβαρδισμένων σπιτιών, αιματοβαμμένα παιδιά, αγωνιώδεις προσπάθειες διάσωσης – καθώς και από κατηγορίες ότι όλα αυτά είναι ψεύτικα. Η ίδια δηλώνει ότι ο όρος «Pallywood» ακολουθεί τη δουλειά της εδώ και χρόνια, αλλά έχει ιδιαιτέρως ενταθεί με τον πόλεμο στη Γάζα. Ο ισχυρισμός ότι οι Παλαιστίνιοι είναι αναξιόπιστοι αφηγητές των δικών τους ιστοριών την απογοητεύει βαθιά. «Θέλουν να πιστέψει ο κόσμος ότι οι δημοσιογράφοι δεν είναι πραγματικοί δημοσιογράφοι, οι γιατροί δεν είναι πραγματικοί γιατροί, οι διασώστες δεν είναι πραγματικοί διασώστες. Όλα αυτά έχουν να κάνουν με την απονομιμοποίηση των παλαιστινιακών φωνών», λέει. «Όταν παρουσιάζεις τους Παλαιστίνιους ως παράλογους και εμμονικούς οσιομάρτυρες, μετατοπίζεις τη συζήτηση μακριά από την αποικιοκρατία των εποίκων, την κλοπή γης, την εθνοκάθαρση».
Στη δουλειά της, έχει συχνά να αντιμετωπίσει τις συνέπειες των «δύο μέτρων και δύο σταθμών» – ενώ οι ισραηλινές ζωές απεικονίζονται σταθερά με ευαισθησία και συμπόνια στα δυτικά μέσα ενημέρωσης, στους Παλαιστίνιους συχνά αρνείται αυτή η μεταχείριση. «Ο κόσμος βλέπει μόνο ένα κλάσμα του τι πραγματικά συμβαίνει», λέει. «Ξεχάστε το “Pallywood”. Η πραγματική τραγωδία είναι το πόσα δεν βλέπουμε. Δημοσιογράφοι σκοτώνονται, ο εξοπλισμός τους καταστρέφεται. Αυτό που βγαίνει προς τα έξω είναι μόνο ένα κομμάτι της πραγματικότητας».
Ακόμα κι έτσι, δεν είναι δύσκολο να βρεθούν δημοσιογράφοι στην περιοχή που βλέπουν τα πράγματα διαφορετικά. Για δημοσιογράφους όπως η Al-Arian, υπάρχει μια πληθώρα από ακατέργαστο υλικό: οικογένειες που ανασύρουν πτώματα από τα ερείπια, άψυχα και αιμόφυρτα παιδιά στα χέρια απελπισμένων γονιών. Αλλά στους φιλοϊσραηλινούς κύκλους, οι ίδιες πλατφόρμες γεμίζουν με επιλεκτικά αποσπάσματα που προβάλλονται ως απόδειξη της παλαιστινιακής πανουργίας – ένα «πτώμα» που μετακινείται κάτω από ένα σάβανο, πολίτες που τρώνε επιδόρπια εν μέσω έλλειψης τροφίμων. Κάθε ένα από αυτά τα ευρήματα είναι τροφή για το αφήγημα του Pallywood.
Επειδή πρόκειται για αγγλικό όρο, οι περισσότεροι Παλαιστίνιοι στη Γάζα δεν τον έχουν καν ακούσει ποτέ. Αλλά ούτε και οι περισσότεροι Ισραηλινοί τον χρησιμοποιούν. Σύμφωνα όμως με τον Tom Divon, ερευνητή στο Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ ο οποίος ειδικεύεται στην ψηφιακή κουλτούρα, η ιδέα είναι πολύ πιο ισχυρή –και πολύ πιο βαθιά ριζωμένη– από τον ίδιο τον όρο. «Κανένα περιεχόμενο από τη Γάζα δεν έχει την ευκαιρία να σταθεί ως απόδειξη της αλήθειας στο σημερινό κλίμα, όπου είμαστε μαθημένοι να αναζητούμε μανιωδώς το ψεύτικο. Περιμένουμε το τραυματισμένο κορίτσι να σηκωθεί, να γελάσει και να αποκαλύψει το ψέμα, επειδή έχουμε εκπαιδευτεί να βλέπουμε τη Γάζα μέσα από έναν φακό καχυποψίας», λέει. «Είναι ένας τρόπος για να αντιμετωπίσουμε την κατάσταση. Η αλήθεια, σε όλη της τη δύναμη, είναι συντριπτική. Η άρνηση προσφέρει κάποια ανακούφιση». Για τον Divon, το Pallywood δεν είναι τόσο μια θεωρία συνωμοσίας όσο ένας ψυχολογικός μηχανισμός άμυνας. Μέσα στην ισραηλινή κοινωνία, είπε, είναι ευκολότερο να φανταστεί κανείς τα παλαιστινιακά δεινά ως μη σοβαρά ή υπερβολικά παρά να αναμετρηθεί με αυτά που προκαλεί ο ισραηλινός στρατός. «Γι' αυτούς, όλα είναι ψέματα. Γιατί; Επειδή αν τα αναγνωρίσουμε ως αλήθεια, αυτό θα μας συντρίψει».
Με στοιχεία από Salon
