H AYA (επίθετο: Sinclair) είναι η 31χρονη τρανς μουσικός και παραγωγός από τη βόρεια Αγγλία που έχει κυκλοφορήσει ίσως το σημαντικότερο rave άλμπουμ της τελευταίας 5ετίας. «Ξεκίνησε ένα κυνήγι μαγισσών όταν βρήκα τον εαυτό μου», μονολογεί στο εναρκτήριο κομμάτι «I am the pipe I hit myself with» του εξαιρετικού νέου της δίσκου «hexed!» που έβγαλε πρόσφατα από τη Hyperdub.
Αν καταφέρει να ξεπεράσει κανείς το αηδιαστικό εξώφυλλο που δείχνει ένα στόμα –το δικό της‒ γεμάτο ολοζώντανα σκουλήκια που νομίζεις ότι σπαρταράνε, θα πάθει ένα μικρό ηχητικό σοκ. Τα σκουλήκια ήταν ένας λόγος που δεν άκουσα το άλμπουμ νωρίτερα, παρ’ όλα αυτά είναι μια πολύ δυνατή εικόνα. Σε μια μεγάλη, αποκαλυπτική συνέντευξή της στο «Quietus», η aya περιγράφει εκείνη τη στιγμή με χιούμορ, τονίζοντας ότι τα σκουλήκια δεν έχουν καμία ιδιαίτερη γεύση, και συμβουλεύει να μη δοκιμάσει κανείς κάτι ανάλογο μόνος του στο σπίτι του.
Το hexed! δεν είναι ένας εύκολος δίσκος, και σίγουρα δεν είναι για πολύ κόσμο. Είναι ένα αρκετά σκληρό άκουσμα που με κάποιο μαγικό τρόπο καταφέρνει να σε παρασύρει στο σκοτεινό του σύμπαν, όπως γίνεται με κάθε σημαντικό έργο τέχνης.
Με ένα τέτοιο εξώφυλλο κάποιος ανυποψίαστος ακροατής θα νόμιζε ότι πρόκειται για το άλμπουμ ενός heavy metal συγκροτήματος ‒ και ισχύει με έναν τρόπο. Τα πρώτα της ακούσματα ήταν οι Slipknot και οι System of a Down, άσχετα με το αν τελικά στο έργο της επέλεξε τον άκρατο ηλεκτρονικό πειραματισμό του Aphex Twin και των Autechre. Οι ηλεκτρονικοί ήχοι και τα πειραγμένα, παγερά φωνητικά της έχουν την ωμότητα και τη βία μιας black metal μπάντας.
Aya - off to the ESSO
Πέρα όμως από αυτές τις επιρροές, το «hexed!» είναι, κυρίως, ένα μεταμοντέρνο άλμπουμ για το τραύμα του εθισμού και της εξάρτησης. To ντεμπούτο άλμπουμ της, «im hole», που είχε κυκλοφορήσει πάλι από τη Hyperdub, μιλούσε για την εμπειρία της με την κεταμίνη, στην οποία είχε εθιστεί τόσο που είχε χάσει τον εαυτό της. Ήθελε να αποτυπώσει ηχητικά την επίδραση που είχε το ναρκωτικό στο σώμα της.
Στο «hexed!» δηλώνει πλέον «καθαρή» πάνω από 7 μήνες, γι’ αυτό ίσως ακούγεται πιο ολοκληρωμένο και εστιασμένο. Το έγραψε στα πρώτα στάδια της απεξάρτησης. Θα το χαρακτήριζε κανείς ως την επιτομή της hyperpop και του deconstructed club, αλλά πιο σκοτεινό και ακραίο. Ακόμη και το εξώφυλλο χρησιμοποιείται ως μεταφορά για τον τρόπο που χρησιμοποιεί και παραμορφώνει την φωνή της σε ολόκληρο το άλμπουμ.
Στο «off to the ESSO» ερμηνεύει αγχωτικά και μοιάζει να πνίγεται έτσι όπως ενώνεται με τους παγερούς ρυθμούς και ακούγεται σαν ένα σφυρί που χτυπάει πάνω σε μέταλλο, ενώ στο αγριότατο «the names of Faggot Chav boys» βρίσκουμε μια αριστουργηματική, σχεδόν δαιμονισμένη χρήση του autotune που ξεπερνάει την τρανς ευδαιμονία που γνωρίσαμε από τα κομμάτια της Sophie. Στο ίδιο μοτίβο συνεχίζει με το εφιαλτικό «heat death». Στο «peach» επιδεικνύει την ικανότητά της στη μελωδία – δεν έχεις ξανακούσει dream pop με αυτόν τον τρόπο.
Επιστρέφοντας στη χρήση του μεταφορικού στοιχείου, η aya χρησιμοποιεί τη μαγεία και τις μάγισσες για να μιλήσει για όσα βιώνουν τα τρανς άτομα τα τελευταία χρόνια ‒ αυτά που βίωσε και η ίδια, όταν άρχισε να αποδέχεται την ταυτότητά της, μια ταυτότητα που η κοινωνία αντιμετωπίζει σαν κατάρα.
Γεννήθηκε στο Huddersfield, μια πόλη στον Βορρά της Αγγλίας, ανάμεσα στο Μάντσεστερ και το Λιντς. Μεγάλωσε με χριστιανικό ροκ και ενθουσιαζόταν με τα τραγούδια που υμνούσαν τον Ιησού, ενώ πίστευε βαθιά στο Άγιο Πνεύμα. Ως έφηβη υπήρξε μέλος μιας πεντηκοστιανή εκκλησίας. Όταν άρχισε να συνειδητοποιεί ότι είναι queer ‒αρχικά bisexual‒ δεν το έκρυψε από τους υπεύθυνους στην εκκλησία, αλλά εκείνοι τη συμβούλευσαν ότι θα ήταν καλύτερο για όλους να το κρατήσει κρυφό ή να φύγει. Επέλεξε να φύγει. Μετακόμισε στο Μάντσεστερ όπου βυθίστηκε στην κλαμπ κουλτούρα, ξεκίνησε να φτιάχνει μουσική και να παίρνει ναρκωτικά· εκεί αποφάσισε να προχωρήσει σε φυλομετάβαση. Τώρα κατοικεί στο Νότιο Λονδίνο.
Δεν είναι η μόνη τρανς μουσικός που κάνει κάτι ανάλογο. Πέρσι, το αινιγματικό ουαλικό queer γκρουπ Tristwch Y Fenywod (Η θλίψη των γυναικών) έβγαλε το ομώνυμο goth αριστούργημα, με ήχους, στίχους και αισθητική εμπνευσμένα θα έλεγε κανείς από το «Witch» του Ρόμπερτ Έγκερς σαν να το έχουν δει εκατοντάδες φορές. Και το «hexed!» έχει πάρει διθυραμβικές κριτικές. To «Pitchfork», που γενικά δεν είναι γενναιόδωρο, του έδωσε ένα 9άρι – πέρσι είχε δώσει στη Cindy Lee, επίσης τρανς, 9,1.
Αν οι απόκοσμοι ήχοι των Tristwch Y Fenywod κατοικούν στη φύση και στα δάση, οι πλαστικοί ήχοι της aya παίρνουν σάρκα και αίμα στο βρόμικο αστικό τοπίο των μεγαλουπόλεων. Αν και δεν έχει καμία σχέση ηχητικά με τις Ουαλές, και τα δυο καλλιτεχνικά πρότζεκτ ξεκινούν από μια κοινή βάση, με το hexed! να τηρεί μια πιο πολιτική στάση. Το κυνήγι των μαγισσών «αφορούσε γυναίκες που δρούσαν έξω από τις προκαθορισμένες για τη γυναικεία υπόσταση νόρμες» ‒ έτσι το θέτει η aya. Πρόκειται για μια ιστορία που φαίνεται να επαναλαμβάνεται ανά τους αιώνες και να έχει άμεση σχέση με όσα συμβαίνουν στη σημερινή εποχή όσον αφορά τα τρανς άτομα που καταδιώκονται για τη διαφορετικότητά τους.
aya - peach
Η κύρια επιρροή της για το άλμπουμ ήταν το «Caliban and the Witch», το βιβλίο της Silvia Federici που κυκλοφόρησε το 2004. Η Federici υποστηρίζει ότι οι δίκες και η εκτέλεση των μαγισσών από την Εκκλησία λειτούργησαν ως μέσο αναδιάρθρωσης των οικογενειακών σχέσεων και του ρόλου της γυναίκας προκειμένου να εξυπηρετηθούν οι ανάγκες της κοινωνίας κατά την ανάδυση του καπιταλισμού. Ήταν μια «καίρια πράξη μεταβατικής βίας».
Το «hexed!» δεν είναι ένας εύκολος δίσκος και σίγουρα δεν είναι για πολύ κόσμο. Είναι ένα αρκετά στρυφνό και σκληρό άκουσμα που με κάποιον μαγικό τρόπο καταφέρνει να σε παρασύρει στο σκοτεινό του σύμπαν, όπως γίνεται με κάθε σημαντικό έργο τέχνης.
«Το άλμπουμ είναι μια αναδρομή σε μερικές από τις πιο δύσκολες εμπειρίες της ζωής μου και μια προσπάθεια να συμφιλιωθώ μαζί τους. Ήταν ένα απίστευτα επώδυνο άλμπουμ. Και μου πήρε τόσο καιρό να το ολοκληρώσω ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο ‒ γιατί μεγάλο μέρος της διαδικασίας αφορούσε την επιστροφή στη νοητική κατάσταση στην οποία βρισκόμουν κατά τη διάρκεια αυτών των εμπειριών. Προσπαθούσα να τις ξαναζήσω εκ των έσω». Η aya επρόκειτο να επισκεφθεί πέρσι τη χώρα μας για ένα σετ στο πλαίσιο του Borderline Festival. Αρρώστησε τελικά και δεν ήρθε, αλλά με ένα τόσο δυνατό άλμπουμ ίσως τώρα να είναι η καταλληλότερη εποχή για μια εμφάνιση στην Ελλάδα.
Το «hexed!» της aya κυκλοφορεί από τη Hyperdub.
