Μια ανεξήγητη ασθένεια που προκαλεί ανεξέλεγκτη περιστροφική κίνηση στα απειλούμενα με εξαφάνιση μικρόδοντα πριονόψαρα (smalltooth sawfish) έχει κάνει ξανά την εμφάνισή της στα νερά της Φλόριντα, προκαλώντας ανησυχία στους επιστήμονες και τις αρχές προστασίας άγριας ζωής.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Επιτροπής Αλιείας και Άγριας Ζωής της Φλόριντα (FWC), το 2023 καταγράφηκαν περισσότεροι από 50 θάνατοι, ενώ τους τελευταίους μήνες τα περιστατικά έχουν αυξηθεί ανησυχητικά.
Από τον Δεκέμβριο, έχουν αναφερθεί 22 νέες περιπτώσεις πριονόψαρων που επιδεικνύουν την ασυνήθιστη συμπεριφορά περιστροφής στα ύδατα των Florida Keys, με έξι νέα θανατηφόρα περιστατικά να προστίθενται στη λίστα. Οι αρχές και οι επιστήμονες έχουν διεξάγει εκτεταμένους ελέγχους για παράσιτα, βακτήρια, ιούς και περισσότερες από 250 χημικές ουσίες, καθώς και για περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως η τοξική ερυθρά παλίρροια (red tide), χωρίς να εντοπίσουν την ακριβή αιτία.
«Οι επιστήμονες έχουν παρατηρήσει λεπτές αλλαγές στον εγκεφαλικό ιστό των πληγέντων ψαριών, αλλά απαιτείται περισσότερη έρευνα για να εξακριβωθεί αν αυτές οι αλλαγές συνδέονται με την ασθένεια», ανέφερε η ανακοίνωση της FWC.
Αρχαία είδη που απειλούνται από άγνωστο κίνδυνο
Τα πριονόψαρα, συγγενικά είδη των σαλαχιών και των καρχαριών, χαρακτηρίζονται από την επιμήκη επίπεδη μύτη τους, η οποία φέρει δόντια στις πλευρές της, θυμίζοντας πριόνι. Υπάρχουν στη Γη εδώ και εκατομμύρια χρόνια, μπορούν να ζήσουν δεκαετίες και να φτάσουν σε μήκος έως 5 μέτρα. Ενώ κάποτε ήταν άφθονα στα αμερικανικά παράλια, σήμερα εντοπίζονται κυρίως στα νοτιοδυτικά παράλια της Φλόριντα και στα νησιά Florida Keys, καθώς οι βιότοποί τους συρρικνώνονται.
Από τον Δεκέμβριο του 2023, έχουν καταγραφεί περισσότερες από 500 αναφορές περιστροφικής συμπεριφοράς σε πριονόψαρα και άλλα είδη, γεγονός που προκαλεί έντονες ανησυχίες για τη μακροπρόθεσμη επιβίωσή τους.
Χρηματοδότηση 2 εκατ. δολαρίων και πιθανές αιτίες
Μετά τους πρώτους θανάτους, η πολιτεία της Φλόριντα ενέκρινε χρηματοδότηση ύψους 2 εκατομμυρίων δολαρίων για την έρευνα της επιδημίας, με ειδικές αναλύσεις σε νερά της Biscayne Bay, του Florida Bay και των Florida Keys. Μέρος της χρηματοδότησης δίνεται σε τοπικούς ψαράδες για τη συλλογή δειγμάτων νερού, ενώ παράλληλα έχει δημιουργηθεί ειδική τηλεφωνική γραμμή για την αναφορά περιστατικών περιστροφής ψαριών.
Μια πιθανή θεωρία συνδέει το φαινόμενο με το παρατεταμένο κύμα καύσωνα που σημειώθηκε πέρυσι και είχε καταστροφικές επιπτώσεις στους κοραλλιογενείς υφάλους της περιοχής. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι αλλαγές στα επίπεδα των φυκών στη θάλασσα, ιδιαίτερα κοντά στον βυθό όπου βρίσκονται συχνά τα πριονόψαρα, ενδέχεται να έχουν οδηγήσει σε αυξημένη συγκέντρωση τοξινών.
«Έχουμε ανιχνεύσει μια σειρά από τοξίνες φυκών στους ιστούς των ψαριών και διερευνούμε αν αυτές μπορεί να αποτελούν την αιτία της ασθένειας», ανέφερε η FWC.
Το μικρόδοντο πριονόψαρο συμπεριλήφθηκε στην λίστα των απειλούμενων ειδών των ΗΠΑ το 2003 και η σύλληψή του, η παρενόχληση ή η βλάβη του απαγορεύονται αυστηρά στη Φλόριντα. Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια, και οι θαλάσσιες αγελάδες (manatees) της Φλόριντα υπέστησαν μαζική μείωση του πληθυσμού τους, καθώς η ρύπανση οδήγησε στη δραματική μείωση της θαλάσσιας βλάστησης που αποτελεί τη βασική τους τροφή.
Αν και τα μέτρα προστασίας βοήθησαν στη σταδιακή ανάκαμψη του πληθυσμού των manatees, με 565 θανάτους το 2024 έναντι 1.100 το 2021, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η επιβίωση των πριονόψαρων κινδυνεύει, εάν η μυστηριώδης αυτή επιδημία δεν κατανοηθεί και δεν αντιμετωπιστεί σύντομα.
Με πληροφορίες από Associated Press
