Η αμερικανική Colossal Biosciences, μια start-up που φιλοδοξεί να επαναφέρει στη ζωή εξαφανισμένα ζώα, παρουσίασε τα πρώτα γενετικά τροποποιημένα «μαμούθ-ποντίκια». Σύμφωνα με την εταιρεία, πρόκειται για ένα σημαντικό επιστημονικό ορόσημο στην προσπάθειά της να αναβιώσει το μαμούθ, καθώς οι γενετικές παρεμβάσεις που έγιναν στα τρωκτικά μιμούνται τα χαρακτηριστικά που βοήθησαν τους προϊστορικούς προγόνους των ελεφάντων να επιβιώσουν στο ψύχος.
Ανεξάρτητοι επιστήμονες εκτιμούν ότι, αν και το επίτευγμα έχει ενδιαφέρον, η απόσταση που χωρίζει τη δημιουργία ενός μικροσκοπικού θηλαστικού με μακριά, σγουρή τρίχα από την αναβίωση ενός μαμούθ ή τη γονιδιακή τροποποίηση ενός ελέφαντα σε πλάσμα με προϊστορικά χαρακτηριστικά είναι ακόμα τεράστια.
Η Colossal δεν επιδιώκει να δημιουργήσει ένα μαμούθ από το μηδέν, καθώς κάτι τέτοιο απαιτεί γενετικό υλικό και τεχνολογία που δεν είναι ακόμη διαθέσιμα. Το σχέδιό της βασίζεται στον ασιατικό ελέφαντα, ο οποίος θεωρείται το πιο κοντινό εν ζωή συγγενικό είδος του μαμούθ, με στόχο τη γενετική του τροποποίηση ώστε να αποκτήσει προσαρμοστικά χαρακτηριστικά των εξαφανισμένων προγόνων του.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Colossal, Μπεν Λαμ, χαρακτήρισε τη δημιουργία του «μαμούθ-ποντικιού» ως ένα «ορόσημο στην αποστολή απο-εξαφάνισης» της εταιρείας, υποστηρίζοντας ότι αποδεικνύει πως η ομάδα του μπορεί να ανασυνθέσει πολύπλοκους γενετικούς συνδυασμούς που η φύση χρειάστηκε εκατομμύρια χρόνια για να δημιουργήσει.
Η Colossal ανακοίνωσε ότι κατάφερε να τροποποιήσει επτά γονίδια ταυτόχρονα, ώστε να δώσει στα ποντίκια μια πυκνή, σγουρή γούνα με υφή και χρώμα παρόμοιο με εκείνο των μαμούθ. Η έρευνά της βασίστηκε στην ανάλυση γενετικών δεδομένων από 59 διαφορετικά είδη μαμούθ, που έζησαν από 3.500 έως 1,2 εκατομμύρια χρόνια πριν.
Το φιλόδοξο εγχείρημα της εταιρείας εγείρει ερωτήματα σχετικά με τη βιωσιμότητα, τη σκοπιμότητα και την ηθική της αναβίωσης εξαφανισμένων ειδών ή δημιουργίας οργανισμών με παρόμοια χαρακτηριστικά. Ωστόσο, η Colossal υποστηρίζει ότι το έργο της δεν είναι μια επιπόλαιη απόπειρα τύπου Jurassic Park, αλλά μια προσπάθεια να επανεντάξει ζώα όπως το ντόντο και η τίγρη της Τασμανίας σε οικοσυστήματα όπου κάποτε κυριαρχούσαν, συμβάλλοντας ταυτόχρονα στην επιστημονική πρόοδο.
Στο πλαίσιο αυτής της αποστολής, η εταιρεία αναπτύσσει τεχνολογίες τεχνητής μήτρας, οι οποίες όχι μόνο θα διευκολύνουν την αναβίωση εξαφανισμένων ειδών, αλλά θα μπορούσαν να βοηθήσουν και στη διάσωση απειλούμενων ζώων που βρίσκονται στο χείλος της εξαφάνισης.
Η Colossal περιγράφει τα πειραματικά ποντίκια της ως ένα «ζωντανό μοντέλο» για τη μελέτη του τρόπου με τον οποίο τα θηλαστικά προσαρμόζονται στο ψύχος. Η γενετική επεξεργασία δεν άλλαξε μόνο την υφή της τρίχας τους, αλλά και έναν βασικό μηχανισμό του μεταβολισμού τους: οι τροποποιήσεις περιλάμβαναν ένα συντομευμένο γονίδιο των μαμούθ, το οποίο επηρεάζει τον μεταβολισμό των λιπαρών ουσιών και τη ρύθμιση του σωματικού βάρους σε συνθήκες χαμηλών θερμοκρασιών.
Η προσέγγιση αυτή θεωρείται επιστημονικά ενδιαφέρουσα, αλλά ορισμένοι ειδικοί αμφισβητούν το αν μπορεί να εφαρμοστεί σε πολύ μεγαλύτερα θηλαστικά, όπως οι ελέφαντες. Η Λουίζ Τζόνσον, εξελικτική βιολόγος στο Πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ στο Ηνωμένο Βασίλειο, δήλωσε ότι η έρευνα προσφέρει μια συναρπαστική ευκαιρία να δοκιμαστούν υποθέσεις για την εξέλιξη εξαφανισμένων οργανισμών. Ωστόσο, πρόσθεσε ότι οι περισσότερες από τις γενετικές μεταλλάξεις που χρησιμοποιήθηκαν είναι ήδη γνωστό ότι επηρεάζουν τη γούνα των τρωκτικών, γεγονός που σημαίνει ότι «σε θεωρητικό επίπεδο, θα μπορούσαν να δημιουργηθούν παρόμοια ποντίκια απλώς μέσω επιλεκτικής αναπαραγωγής».
Ο Ντούσκο Ίλιτς, καθηγητής βιολογίας βλαστοκυττάρων στο King's College London, τόνισε ότι, ενώ η τεχνική της Colossal είναι ένα σημαντικό επιστημονικό βήμα, η εφαρμογή της στα εξαιρετικά πολύπλοκα συστήματα των ελεφάντων θα είναι ένα πολύ πιο δύσκολο εγχείρημα.
Οι ελέφαντες έχουν την πιο μακρά περίοδο κύησης από όλα τα θηλαστικά, η οποία διαρκεί τουλάχιστον 18 μήνες. Επιπλέον, γεννούν ένα μόνο μικρό κάθε φορά και χρειάζονται περισσότερα από 10 χρόνια για να φτάσουν σε σεξουαλική ωριμότητα.
«Πόσες ελεφαντίνες θα χρειαστεί να υποβληθούν σε πειραματικές κυήσεις για να γεννηθεί ένας ‘μαμούθ-ελέφαντας’; Και πόσος χρόνος θα απαιτηθεί για την ολοκλήρωση του πρώτου τέτοιου πειράματος;», αναρωτήθηκε ο Ίλιτς.
Παρά τις προκλήσεις, η Colossal συνεχίζει να προσελκύει μεγάλες επενδύσεις. Τον Ιανουάριο, ολοκλήρωσε έναν νέο γύρο χρηματοδότησης, συγκεντρώνοντας 200 εκατομμύρια δολάρια, με επικεφαλής την TWG Global, ανεβάζοντας την αποτίμηση της εταιρείας στα 10,2 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η TWG Global ηγείται από τον διευθύνοντα σύμβουλο της Guggenheim Partners, Μαρκ Γουόλτερ, και τον ιδρυτή της Legendary Entertainment, Τόμας Τουλ, γνωστό για την παραγωγή επιτυχημένων ταινιών, όπως τα Batman Begins και The Dark Knight.
Μεταξύ των επενδυτών βρίσκεται και ο βραβευμένος με Όσκαρ σκηνοθέτης Πίτερ Τζάκσον, δημιουργός της κινηματογραφικής τριλογίας Lord of the Rings.
Με πληροφορίες από Financial Times
