ΣΤΟ ΑΚΡΩΣ ΔΙΑΣΚΕΔΑΣΤΙΚΟ πρώτο άλμπουμ των Παγανή Κυριακή που έχει το ίδιο όνομα, οι βασικοί πρωταγωνιστές είναι διάφοροι βρικόλακες, καλικάντζαροι, δαίμονες και ένα πλάσμα που το λένε Καλσαγκάρ. Είναι ένας δίσκος εντελώς ουρανοκατέβατος και στα περίπου 35 λεπτά που διαρκεί αγγίζει τη λαϊκή παράδοση και λαογραφία με έναν τρόπο που δεν τον συναντάς συχνά στην ελληνική μουσική σκηνή, με μπόλικες δόσεις μαύρου χιούμορ και ανατρεπτική διάθεση.
Στην πλειοψηφία του αποτελείται από μικρές παράξενες ιστορίες παρμένες από λαϊκούς μύθους και δεισιδαιμονίες που έλεγαν οι παππούδες και οι γιαγιάδες μας όταν ήμασταν μικροί για να μας τρομάξουν. Ενδεικτικοί είναι ορισμένοι τίτλοι του: «Βρικόλακας της Μυκόνου», «Φόβος και παράνοια στο χωριό», «Ο καλάνθρωπος στο σπίτι του κρεσμένου» κ.ά. Αρκετοί θα το χαρακτηρίσουν ως τρολ, ειδικά με τα υπερβολικά δραματικά φωνητικά του και τον βρόμικο, synth punk ήχο του, και είναι ως ένα σημείο, δεν μπορείς να το πάρεις απόλυτα στα σοβαρά. Από την άλλη, είναι τρομερά δύσκολο να αντισταθείς στο ακαταμάχητο κόνσεπτ του. Σε κάνει να παραβλέπεις όποιες αδυναμίες έχει και είναι αυτό το έξτρα στοιχείο που το κάνει τόσο μοναδικό και ιδιαίτερο.
Ένα επίσης αξιοσημείωτο σημείο είναι ότι χρησιμοποιούν ολιγόλεπτα αποσπάσματα από αφηγήσεις πραγματικών ατόμων που προέκυψαν κυρίως από λαογραφικά ντοκιμαντέρ ή από την προσωπική τους συλλογή με ηχογραφήσεις. Ειδική έμφαση δίνεται στις ιστορίες νησιών όπως η Μύκονος και η Χίος (Ο δαίμονας της Λαγκάδας).
Παγανή, λοιπόν, είναι μια Κυριακή που δεν έχει κάποια θρησκευτική γιορτή.
«Ο δίσκος εξελίσσεται μια τέτοια Κυριακή, από τη δύση του ηλίου μέχρι το ξημέρωμα της επομένης. Όλα συμβαίνουν σε ένα χωριό, μέσα σε ένα βράδυ. Μια τέτοια μέρα χωρίς γιορτή όλα τα καταραμένα πλάσματα εμφανίζονται και κάνουν τη ζωή των χωριανών πραγματική κόλαση», μου λένε ο Xέο και ο Ξ που, φυσικά, κρύβουν τα πρόσωπα και τις ταυτότητες τους.
«Το άλμπουμ είναι το αποτέλεσμα της εμμονικής ενασχόλησής μας με τον τρόμο σε κάθε μορφή του. Είναι η από κοινού δημιουργία όλων αυτών των πραγμάτων που μας συνδέουν με αυτόν. Η αίσθηση του τι είναι τρομακτικό και πώς είναι να χάνεις το μυαλό σου. Κουβεντιάζαμε και ανταλλάζαμε πιθανές ιδέες που θα μπορούσαν να βγάζουν ένα ανοίκειο συναίσθημα στον ακροατή».
Στην αρχή το ντουέτο φλέρταρε με την ιδέα να κάνει ένα podcast. Φαίνεται ότι είναι της μόδας τα podcasts του τρόμου – και δεν κάνω πλάκα. Πριν από μερικούς μήνες πέτυχα ένα από μια κινεζική ροκ μπάντα που αφηγούνταν τέτοιες ιστορίες –στα κινέζικα φυσικά– πάνω από απίθανη ψυχεδελική μουσική. Μεγαλωμένοι μέσα στην κουλτούρα των βιντεοκλάμπ, οι επιρροές τους στηρίζονται σε φιλμ όπως η Μύγα του Κρόνεμπεργκ, το Night of the Demons, τις παραδόσεις του Νίκου Πολίτη και φρικτές ιστορίες όπως ο Φόβος του Γκι Ντε Μοπασάν. Ηχητικά, επηρεάζονται από τα πάντα, dungeon synth και drone και τα παρακλάδια τους που είναι πιο κοντά στο black metal και γκρουπ όπως οι Old Nick, Devo, ΨΧ, Γεμάτος Αράχνες, Oingo Boing, Mr. Bungle, και άλλα πολλά.
Ένα επίσης αξιοσημείωτο σημείο είναι ότι χρησιμοποιούν ολιγόλεπτα αποσπάσματα από αφηγήσεις πραγματικών ατόμων που προέκυψαν κυρίως από λαογραφικά ντοκιμαντέρ ή από την προσωπική τους συλλογή με ηχογραφήσεις. Ειδική έμφαση δίνεται στις ιστορίες νησιών όπως η Μύκονος και η Χίος (Ο δαίμονας της Λαγκάδας). Αναρωτιέμαι πόση έρευνα χρειάστηκε προτού τις μετατρέψουν σε τραγούδια.
Καλό σπιτάκι για έναν
«Αν και είμαστε και οι δυο από νησιά, εν μέρει δεν τις έχουμε ακούσει από πρώτο χέρι. Τα νησιά, πάντως, βγάζουν μια ανοίκεια διάθεση με την απομόνωση, τα κατσικοκέφαλα, τις συχνές ιστορίες βρικολακιάσματος, τα νεκροταφεία νεογνών και διάφορα άλλα. Όλες οι ιστορίες είναι αληθινές αν θες να τις πιστέψεις. Ο βρικόλακας της Μυκόνου είναι παραφρασμένη η ιστορία του Ζοζέφ Πιτόν ντε Τουρνεφόρ, ο οποίος την κατέγραψε στην επίσκεψή του στο νησί στα 1700. Το 1701 οι στάχτες του σκορπίστηκαν στη θάλασσα, όπως αναφέρεται και στους στίχους του τραγουδιού. Το πιο δύσκολο να βρεθεί ήταν το ποίημα στο οποίο βασίστηκαν οι στίχοι για το “Καλό σπιτάκι για έναν”. Τα υπόλοιπα προέκυψαν είτε από έρευνες σε ψηφιακά και αναλογικά αρχεία είτε από προσωπικές, κυριολεκτικές και μεταφορικές εμπειρίες».
Πάντως, με έκπληξη διαπίστωσα, καθώς άκουγα τον δίσκο, ότι μία από αυτές μού ήταν γνώριμη επειδή η γιαγιά μου είχε φροντίσει γι’ αυτό.
— Γιατί, πιστεύετε, δεν έχουμε αξιοποιήσει περισσότερο αυτήν τη horror πλευρα της παράδοσης;
Πολλοί και πολλές έχουν γράψει τρομακτικές ιστορίες που εξελίσσονται στην επαρχία της Ελλάδας ειδικά τα τελευταία χρόνια. Στη μουσική πλευρά υποθέτω ότι αρκετοί έχουν αντιμετωπίσει την παράδοση υπό ένα πρίσμα τρόμου και άβολων συναισθημάτων στα ακραία είδη του metal και διάφοροι έχουν ασχοληθεί με τους καλικάντζαρους και τις ιστορίες τους με μια πιο περιπαικτική και παιδική διάθεση. Παλιότερα υπήρχε και στην ΕΡΤ εκπομπή με καλικάντζαρους και με μια αισθητική που μόνο εφιάλτες μπορούσε να προκαλέσει στα παιδικά μάτια.
— Πόσο παγανιστική είναι κατά την άποψη σας;
Στην ελληνική παράδοση είναι έντονη η μεταφυσική και παραφυσική παρουσία. Πλάσματα, νεράιδες, καλικάντζαροι, δαιμόνια, πνεύματα και διάφορα άλλα. Θεωρώ ότι στον λαϊκό χριστιανισμό των ανθρώπων των παλιότερων χρόνων υπάρχουν όλα αυτά τα στοιχεία, χωρίς να έχουν αναγκαστικά παγανιστικό χαρακτήρα ή αντιχριστιανική προέλευση. Ο σατανάς και τα δαιμόνια δεν είναι παγανιστικά απαραίτητα. Οι καλικάντζαροι έχουν σίγουρα τις ρίζες τους στους Σάτυρους και στον Πάνα με το υπερμέγεθες τσουτσούνι του Μαλαπέρδα και τα τραγοπόδαρα του... Τραγοπόδαρου. Εμάς δεν μας ενδιέφερε, πάντως, ως θέμα ο παγανισμός όσο ο τρόμος, τα εγκαταλελειμμένα νεκροταφεία και το βάρος της Μόρας στο στήθος των πιστών.
— Συνεχίζουν να είναι προληπτικοί οι Έλληνες;
Οι Έλληνες, όπως και αρκετοί στα Βαλκάνια και στον ευρωπαϊκό Νότο, έχουν κρατήσει μια λιγότερο μοντέρνα προσέγγιση στον σύγχρονο κόσμο. Αυτό πολλές φορές έχει άσχημα αποτελέσματα και μας δημιουργεί ασφυξία όταν εκφράζεται ως ματσίλα, θρησκοληψία και μίσος προς το διαφορετικό. Όταν όμως κρατάει το αυθεντικό λαϊκό σκιάξιμο προς το μεταφυσικό και το ανοίκειο ή την εναντίωση στην αφόρητη καθημερινή αλλοτρίωση, δεν μπορούμε παρά να είμαστε υπέρ του.
— Πόσο χιούμορ κρύβεται πίσω από όλα αυτά;
Όλα μπορούν να φαίνονται αστεία μέχρι να συναντήσεις το πρώτο παγανό μέσα στο σπίτι σου ή να περάσεις δίπλα από το σπίτι του κρεμασμένου και ακούσεις τα τριξίματα του σχοινιού πάνω στο ξύλο και τότε «να σβήσει το μηχανάκι σου από τον τρόμο».
Nalyssa Green
Πολύ Καλή στα Πάρτι
Inner Ear
Παραπλανητικός τίτλος για μια σειρά από μεταμεσονύκτιες μελωδίες στο γνώριμο λυρικό ύφος της. Πιο ώριμη από ποτέ, ακούγεται σαν μια μεταμοντέρνα εκδοχή της Αρλέτας που τραγουδάει Badalamenti για τo μυστήριο του έρωτα. Μόνη «παρέκκληση» η Penny στο κομμάτι που κλείνει τον δίσκο. Η σκληρή ερμηνεία της δεν κάθεται απόλυτα στο μελαγχολικό σύμπαν που πλάθει η Nalyssa.
Λευτέρης Βολάνης, Δημήτρης Παγίδας
Εκτός των τειχών
Veego Records
Εκτός των τειχών (Veego Records)
Τα δύο μέλη των No Clear Mind κυκλοφορούν ένα σύγχρονο ψυχεδελικό αριστούργημα που έχει απόηχους τόσο από την dream pop των Durutti Column και την fourth world του Jon Hassel αλλά και από την ελληνική μουσική των ’60s και των ’70s. Κομμάτια που ερμηνεύονται άλλοτε στα ελληνικά και άλλοτε στα αγγλικά και χτίζουν μια απαράμιλλη ατμόσφαιρα που δεν χάνει ποτέ το ύφος της.
Vassilina
Femmeland
Ιnner Ear
Δεύτερο άλμπουμ για τη Vassilina, με διεθνείς προδιαγραφές. Αισθητικά διαφέρει απ’ οτιδήποτε κυκλοφορεί στην εγχώρια σκηνή. Η Vassilina εμπνέεται από τον μύθο της Κίρκης και παρουσιάζει 13 σκοτεινά και «ευάλωτα» avant-pop κομμάτια με πολιτική φόρτιση που σου κολλάνε στο μυαλό και δεν έχουν να ζηλέψουν τίποτα από ανάλογους μουσικούς του εξωτερικού. Ακούς Caroline Polachek; Μάλλον όχι… αλλά δεν μας νοιάζει!
Aki Rei
Vain Poetry
Mellowsophy Music
Με καλοκαιρινή και ανάλαφρη διάθεση έρχεται η Μάταιη Ποίηση του Aki Rei (μέλος και κιθαρίστας των Υοuth Valley). Το EP περιέχει 7 ηλιόλουστες συνθέσεις που αναμειγνύουν lo-fi, jazz και ’80s synthwave στοιχεία. Αν είχε και γυναικεία φωνητικά, άνετα θα μπορούσαμε να μιλάμε για μια ελληνική προσέγγιση στη γιαπωνέζικη city pop ακόμη και αν δεν είναι συνειδητή αναφορά.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
Το νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.
