Η αποψίλωση των δασών στην περιοχή του Αμαζονίου στην Κολομβία αυξάνεται και θα μπορούσε να είναι σε ιστορικό υψηλό καθώς ένοπλες ομάδες χρησιμοποιούν το τροπικό δάσος ως διαπραγματευτικό χαρτί στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση.
Τα προκαταρκτικά στοιχεία δείχνουν ότι η αποψίλωση των δασών στην περιοχή ήταν 40% υψηλότερη τους πρώτους τρεις μήνες του τρέχοντος έτους από ό,τι το 2023, καθώς ένοπλες ομάδες ενίσχυσαν τον έλεγχό τους στο τροπικό δάσος, δήλωσε η Susana Muhamad, υπουργός Περιβάλλοντος της χώρας. «Βλέπουμε μια ανοδική τάση που είναι αρκετά ανησυχητική και αυτό έχει δύο βασικούς λόγους», είπε η Muhamad σε συνέντευξη Τύπου στην Μπογκοτά. «Το πρώτο είναι ο πολύ σημαντικός εξαναγκασμός [των ντόπιων] από ένοπλες ομάδες στην περιοχή και ο δεύτερος είναι προφανώς οι ευνοϊκές συνθήκες [για τις πυρκαγιές] που έχουν να κάνουν με το φαινόμενο Ελ Νίνιο».
Η Κολομβία αντιστρέφει το ρεύμα της αφανούς αποψίλωσης των δασών τα τελευταία χρόνια μετά την ειρηνευτική συμφωνία του 2016 με τη μεγαλύτερη ομάδα ανταρτών της χώρας που άφησε τα δάση απροστάτευτα. Χωρίς τις Επαναστατικές Ένοπλες Δυνάμεις της Κολομβίας (Farc) να αστυνομεύουν τη ζούγκλα, το 2017 χάθηκαν 544.000 στρέμματα, αριθμός που αποτελεί ρεκόρ. Η κυβέρνηση του Γκουστάβο Πέτρο - η πρώτη αριστερή κυβέρνηση στην ιστορία της χώρας - ανέτρεψε γρήγορα την τάση διαπραγματευόμενη με τους ένοπλους αντάρτες που έχουν καλύψει το κενό εξουσίας των Farc.
Η αποψίλωση των δασών σε όλη την Κολομβία μειώθηκε κατακόρυφα κατά 29% από το 2021 έως το 2022 για να φτάσει στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2013 και τα προκαταρκτικά στοιχεία δείχνουν ότι μειώθηκε άλλο 25%-35% το 2023, δήλωσε το υπουργείο Περιβάλλοντος. Ωστόσο, αυτή η τάση έφτασε στο τέλος της.
Η άνευ προηγουμένου πτώση της αποψίλωσης των δασών οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό στην εντολή του Estado Mayor Central (EMC), μιας ομάδας αντιφρονούντων ανταρτών που κυριαρχούν σε τεράστιες εκτάσεις δασών της Κολομβίας στα νότια της χώρας. Το EMC απαγόρευσε την εκκαθάριση δασών το 2022 για να πάρει θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με την κυβέρνηση του Πέτρο. Αλλά καθώς αυτές οι συνομιλίες έγιναν τεταμένες πέρυσι, οι ένοπλοι αντάρτες ακύρωσαν την απαγόρευση. Αντί να προστατεύει τον Αμαζόνιο, το EMC επιτρέπει τώρα στα αρπακτικά να καταστρέφουν τα δάση για να δείξουν στην κυβέρνηση ποιος ελέγχει την περιοχή και να αποσπάσει ευνοϊκότερους όρους διαπραγμάτευσης.
«Το περιβάλλον έχει γίνει διαπραγματευτικό χαρτί», δήλωσε η Angelica Rojas, αξιωματικός-σύνδεσμος για το τμήμα Guaviare στο Ίδρυμα για τη Διατήρηση και τη Βιώσιμη Ανάπτυξη (FCDS), μια περιβαλλοντική ομάδα σκέψης της Κολομβίας. Η αποψίλωση των δασών στον Αμαζόνιο της Κολομβίας ήταν 41% υψηλότερη τους τελευταίους τρεις μήνες του 2023 σε σχέση με το προηγούμενο έτος, φτάνοντας τα 18.400 εκτάρια. Η ανησυχητική τάση συνεχίστηκε φέτος, με 40% υψηλότερη απώλεια δασών τους πρώτους τρεις μήνες του 2024, δείχνουν τα προκαταρκτικά κυβερνητικά στοιχεία. «Περιμέναμε ότι η αποψίλωση των δασών θα αυξηθεί, αλλά όχι [στα] επίπεδα που αυξάνεται», είπε η Muhamad.
Τα hotspots ήταν τα τμήματα Meta, Caquetá και Guaviare - προπύργια της EMC και βασικά πεδία μάχης στον αγώνα της Κολομβίας για τη διάσωση του τροπικού δάσους. «Είναι εξαιρετικά ανησυχητικό. Οι άνθρωποι ξεχνούν ότι δεν αποτελεί μέτρηση της φετινής αποψίλωσης των δασών μεμονωμένα», δήλωσε ο Rodrigo Botero, διευθυντής του FCDS. «Η ζημιά είναι σωρευτική και τα τελευταία έξι χρόνια έχουμε χάσει πλέον περισσότερα από μισό εκατομμύριο εκτάρια δάσους. Είμαστε σε ένα σημείο χωρίς επιστροφή».
Εκτός από την ανάκληση της απαγόρευσής της για την αποψίλωση των δασών, η EMC έπαιζε ένα «ψυχολογικό παιχνίδι» με τις τοπικές κοινότητες για να τις ελέγξει, είπε η Muhamad. Τους τελευταίους μήνες ένοπλοι αντάρτες εκτόπισαν ντόπιους, σκότωσαν περιβαλλοντικούς ακτιβιστές και απέλασαν κυβερνητικούς αξιωματούχους από την περιοχή. Ο ασφυκτικός έλεγχος της EMC ανάγκασε την κυβέρνηση να σταματήσει έργα που αποσκοπούν στην προστασία του δάσους, όπως πρωτοβουλίες οικοτουρισμού και ένα πρόγραμμα πληρωμών για τους αγρότες. «Η φύση τίθεται στη μέση της σύγκρουσης», είπε η Muhamad.
Με πληροφορίες από Guardian
