— Ποια είναι αρχικά αυτή η μυστηριώδης «Κοππέλια»;
Μια μηχανική κούκλα, ένα ρομπότ ή, καλύτερα, «αυτόματον», όπως λεγόταν τότε. Ούσα πανέμορφη, σαγηνεύει τον Φραντς παραμονές του γάμου του με τη Σουανίλντα, η οποία, μαθαίνοντάς το, αναστατώνεται, ώσπου ανακαλύπτει ότι η αντίζηλός της δεν είναι αληθινή γυναίκα και τότε βάζει μπροστά ένα σχέδιο για να ξανακερδίσει την καρδιά του. Πρόκειται για ένα από τα παλιότερα κλασικά έργα για μπαλέτο και είναι του Λεό Ντελίμπ, βασίζεται δε στο ρομαντικό διήγημα του ΕΤΑ Χόφμαν, Ο Ζάντμαν. Η ιδέα της διασκευής ήταν του Ρίτσαρντ Γουέρλοκ, πρώην καλλιτεχνικού διευθυντή των Μπαλέτων της Βασιλείας, ο οποίος με προσκάλεσε επί τούτου στην Ελβετία. Αρχικά δίστασα, γιατί σκέφτηκα ότι είναι κάπως παλιομοδίτικο και απλοϊκό αυτό το έργο, διαβάζοντας όμως το βιβλίο εμπνεύστηκα μια χορογραφία ώστε να το κάνω πιο νευρώδες και πιο ελκυστικό για το σύγχρονο κοινό, δουλεύοντας παράλληλα ένα νέο λιμπρέτο.
H υπόθεση του μπαλέτου εκτυλίσσεται στην τότε πολυεθνική Αυστροουγγαρία, γι’ αυτό στη μουσική υπάρχουν στοιχεία από παραδοσιακές μουσικές της Ουγγαρίας, της Πολωνίας και της Τρανσυλβανίας, απ’ όπου κατάγομαι.
— Είστε ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα;
Θα έλεγα πως ναι, αλλιώς δεν θα το παρουσίαζα! Πολύτιμη ήταν και η συνεισφορά του επί χρόνια συνεργάτη μου Σλοβένου συνθέτη, Μίλκο Λαζάρ, από τον οποίο ζήτησα να γράψει μια συμπληρωματική μουσική σε πιο μοντέρνο ύφος, με μηχανικούς ήχους κ.λπ., που θα αναδείκνυε την gothic ατμόσφαιρα του βιβλίου, η οποία κυριαρχεί στη Β’ Πράξη – μια μουσική ατμόσφαιρα σκοτεινή, που μπορεί να είναι έως και φοβιστική για ένα παιδί. Υπόψη ότι, σύμφωνα με το βιβλίο, ο Κοππέλιους, κατασκευαστής της Κοππέλια, παρασύρει στο λημέρι του νεαρά παιδιά με δόλωμα τις μηχανικές του κούκλες ώστε να τους αφαιρέσει τα μάτια για να τα μπορούν, μέσω αυτών, να βλέπουν τα δημιουργήματά του! Πρόκειται, γενικά μιλώντας, για μια σύνθετη δουλειά που εν μέρει βασίζεται στο πρωτότυπο, εν μέρει είναι διασκευή. Ένα άλλο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι η υπόθεση του μπαλέτου εκτυλίσσεται στην τότε πολυεθνική Αυστροουγγαρία, γι’ αυτό στη μουσική υπάρχουν στοιχεία από παραδοσιακές μουσικές της Ουγγαρίας, της Πολωνίας και της Τρανσυλβανίας, απ’ όπου κατάγομαι.
— Νομίζω ότι η ιστορία με τις μηχανικές κούκλες προσδίδει στο έργο έναν χαρακτήρα θρίλερ και επιστημονικής φαντασίας ταυτόχρονα, που μοιάζει πολύ σύγχρονος.
Πράγματι, και ο χαρακτήρας αυτός αναδεικνύεται περισσότερο στη Β’ Πράξη με τη συνδρομή και της υποβλητικής μουσικής του Λαζάρ. Αυτό ήταν άλλωστε και το στοιχείο που με παρακίνησε να δουλέψω μια μοντέρνα εκδοχή του, μου έδωσε επίσης ιδέες για τη χορογραφία στην οποία η Κοππέλια έχει έναν αρκετά πιο ενεργητικό ρόλο απ’ ό,τι στην κλασική εκτέλεση. Πρόκειται, βέβαια, για έναν απαιτητικό ρόλο γιατί θα πρέπει οι μηχανικές κινήσεις να αποδίδονται με την ανάλογη δεξιοτεχνία, δηλαδή αντί ένα «αυτόματο» να μιμείται τον άνθρωπο, εδώ έχουμε το αντίστροφο. Πολύτιμη ήταν, επίσης, η συνεισφορά στης Σλοβένας industrial designer Νίκα Ζούπαντς στα σκηνικά όπως και του Μάρκο Γιάπελ. Νομίζω ότι έκαναν θαυμάσια δουλειά, όπως θα έχουν την ευκαιρία να διαπιστώσουν και οι θεατές.
— Πώς βλέπετε τον σύγχρονο χορό στην Ελλάδα;
Έχει γίνει σίγουρα πολύ μεγάλη πρόοδος από το 1997, όταν συμμετείχα με μια χορογραφία μου στην Τελετή Έναρξης του Παγκόσμιου Πρωταθλήματος Στίβου. Υπάρχουν πια διεθνώς γνωστοί και καταξιωμένοι χορευτές και χορογράφοι όπως ο Δημήτρης Παπαϊωάννου και ο Κωνσταντίνος Ρήγος, μεγάλα ονόματα έρχονται αντίστοιχα στην Ελλάδα, η νέα Εθνική Λυρική Σκηνή στο ΚΠΙΣΝ, όπου θα ανέβει η Κοππέλια, είναι εντυπωσιακή, πολύ αξιόλογο είναι και το Διεθνές Φεστιβάλ Χορού της Καλαμάτας. Υπάρχει, νομίζω, γενικότερα αυξημένο ενδιαφέρον τόσο για το κλασικό μπαλέτο όσο και για τον σύγχρονο χορό, κι αυτό με χαροποιεί.
Κοππέλια
Έντουαρντ Κλουγκ / Λεό Ντελίμπ, Μίλκο Λαζάρ
11, 12, 15, 17, 18 Μαΐου 2024
Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος Εθνικής Λυρικής Σκηνής – ΚΠΙΣΝ
Ώρα έναρξης: 19:30 (Κυριακή: 18.30)
Ιδέα, λιμπρέτο, χορογραφία: Έντουαρντ Κλουγκ
Σκηνικά: Μάρκο Γιάπελ, Νίκα Ζούπαντς
Κοστούμια: Λέο Κούλας
Φωτισμοί: Τομάς Πριμζλ
Δραματουργία: Σάρα Μπρούζις, Μαξιμίλιαν Σάφενμπεργκερ
Με τους Α΄ Χορευτές, τους Σολίστ, τους Κορυφαίους και το Corps de ballet της Εθνικής Λυρικής Σκηνής
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
Το νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.
