Σε ένα εκτενές δημοσίευμά του το Politico χαρακτηρίζει της Βρυξέλλες ως την «παιδική χαρά» της κατασκοπείας σε μια περίοδο που ο ανταγωνισμός της Δύσης με τη Ρωσία και την Κίνα φτάνει σε πρωτοφανή επίπεδα έντασης.
«Οι Βρυξέλλες, όπως σχεδόν όλοι γνωρίζουν, είναι γεμάτες κατασκόπους. Βρίσκονται στις εκδηλώσεις των think tanks. Σηκώνουν το χέρι τους στην αίθουσα Τύπου στις ενημερώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κρυφακούν στα μπαρ και τα εστιατόρια κοντά στην έδρα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής», αναφέρεται χαρακτηριστικά στο δημοσίευμα.
Όπως σημειώνεται, «το ότι και οι τοίχοι "έχουν αυτιά" είναι εδώ και καιρό γεγονός στις Βρυξέλλες». Ωστόσο, η αντικατασκοπευτική δράση κρίνεται πλέον παραπάνω από επιτακτική, καθώς οι ευρωπαϊκές χώρες ενισχύουν τη θωράκισή τους απέναντι σε Μόσχα και Πεκίνο.
Το πρόβλημα, για όσους είναι επιφορτισμένοι με την αντιμετώπιση της κατάστασης, είναι πως οι επιλογές είναι περιορισμένες. Προς το παρόν, μάλλον δεν μπορούν να γίνουν και πολλά.
Αρχικά, κανείς δεν γνωρίζει πραγματικά πόσοι κατάσκοποι δρουν στην πρωτεύουσα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όταν Βέλγοι αξιωματούχοι ασφαλείας πιέστηκαν να δώσουν έναν κατά προσέγγιση αριθμό, απάντησαν αστειευόμενοι ότι αν κάποιος μπορεί να το μάθει, θα ήθελαν ευχαρίστως να ενημερωθούν.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Αυστραλία, για παράδειγμα, απαιτούν από τους ανθρώπους που εργάζονται για ξένα συμφέροντα να καταγραφούν. Το Βέλγιο δεν το κάνει.
Παράλληλα, στο Βέλγιο υπάρχει σειρά οργανισμών που δίνουν τη δυνατότητα κάλυψης για άλλες εθνικότητες που έρχονται να «εργαστούν» στη χώρα.
Οι Βρυξέλλες φιλοξενούν όχι μόνο τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, αλλά και περίπου 100 άλλους διεθνείς οργανισμούς και 300 ξένες διπλωματικές αποστολές. Όλοι μαζί αυτοί οι οργανισμοί απασχολούν περίπου 26.000 εγγεγραμμένους διπλωμάτες, σύμφωνα με το βελγικό υπουργείο Εξωτερικών.
Καθένας από αυτούς μπορεί να έχει αναπτύξει κατασκοπευτική δραστηριότητα, σημειώνει το Politico. Για έναν κατάσκοπο, το διπλωματικό διαβατήριο αποτελεί την απόλυτη κάλυψη. Βέλγοι αξιωματούχοι ασφαλείας εκτιμούν ότι, σε ορισμένες πρεσβείες, ένα ποσοστό 10-20% των διπλωματών είναι παράλληλα αξιωματικοί μυστικών υπηρεσιών.
Οι θέσεις εργασίας σε ακαδημαϊκές σχολές ή think tanks, μέρη όπου οι άνθρωποι πληρώνονται για να αποκτούν και να αναλύουν πληροφορίες, αποτελούν επίσης χώρους κάλυψης. Το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο των Βρυξελλών, για παράδειγμα, έκλεισε το 2019 το κινεζικό Ινστιτούτο Κομφούκιος αφού ο διευθυντής του οργανισμού κατηγορήθηκε ότι είναι κατασκοπεύει υπέρ του Πεκίνου.
Η δημοσιογραφία αποτελεί επίσης χώρο κάλυψης πρακτόρων καθώς μέσω αυτής της ιδιότητας είναι πιο εύκολη η πρόσβαση σε σειρά εκδηλώσεων. Σύμφωνα με τις βελγικές υπηρεσίες ασφαλείας, ένας στους πέντε Κινέζους δημοσιογράφους που εργάζονται στις Βρυξέλλες θεωρείται ύποπτος για κατασκοπεία.
Σε κάθε περίπτωση, η σύλληψη κατασκόπων που μπορεί να βρίσκονται στην «καρδιά» της Ευρώπης, δηλαδή στις Βρυξέλλες αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα των βελγικών αρχών.
Προφανώς, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το ΝΑΤΟ έχουν μηχανισμούς ασφαλείας αλλά δεν υπάρχει καμία επίσημη υπηρεσία πληροφοριών της ΕΕ που θα μπορούσε να επιβλέψει συνολικά την κατάσταση. Παράλληλα, το ενδεχόμενο μιας υπηρεσίας τύπου CIA με ευρωπαϊκά χαρακτηριστικά παραμένει στην καλύτερη περίπτωση ένα μακρινό ενδεχόμενο, σημειώνει το δημοσίευμα.
