Με ένα από τα δυνατότερα προγράμματα των τελευταίων ετών, αλλά και χωρίς τις ειδικές συνθήκες της πανδημίας που επέβαλαν τη διενέργεια προβολών του φεστιβάλ (και) σε θερινούς κινηματογράφους, το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας Νύχτες Πρεμιέρας επιστρέφει και φέτος από 28 Σεπτεμβρίου έως 9 Οκτωβρίου και μας περιμένει στις αίθουσες Άστορ, Άστυ, Δαναός, Τριανόν, αλλά και στο αγαπημένο μας Ιντεάλ, το οποίο, μετά τη γνωστή περιπέτεια του καλοκαιριού που προκάλεσε μερικές υλικές ζημιές, αναμένεται να είναι έτοιμο για να υποδεχτεί τους φεστιβαλιστές.
Επειδή, όπως κάθε χρόνο, το πρόγραμμα είναι πληθωρικό, για να σας βοηθήσουμε να βρείτε τον δρόμο σας ανάμεσα στους δεκάδες τίτλους που θα προβληθούν κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ, ετοιμάσαμε αυτό τον οδηγό επιβίωσης, με επιλογές που ξεχωρίζουν από όσα μας ετοίμασαν οι άνθρωποι της διοργάνωσης.
Πέρα από τις προτάσεις που ακολουθούν, όμως, οφείλουμε να επισημάνουμε ότι μερικές από τις καλύτερες ταινίες που είδαμε κατά καιρούς στις Νύχτες Πρεμιέρας μας έπιασαν απροετοίμαστους, ήρθαν από το πουθενά, σε μια αίθουσα που μπήκαμε τυχαία, σε μια προβολή για την οποία είχαμε διαβάσει ελάχιστα. Και δεν τις ξεχάσαμε ποτέ, λίγο για τη χαρά της ανακάλυψης και λίγο περισσότερο επειδή τις είδαμε στην αίθουσα, ο ένας πλάι στον άλλο, ως ισότιμα μέλη αυτής της μυστικής και μυστικιστικής οργάνωσης που ακούει στο όνομα «φίλοι του σινεμά».
Ως γνωστόν, οι ταινίες πεθαίνουν αν δεν γράφουμε και δεν μιλάμε γι’ αυτές και, κυρίως, αν ο κόσμος σταματήσει να τις βλέπει. Το αφιέρωμα του φεστιβάλ στο New Hollywood, λοιπόν, επιτελεί θεάρεστο έργο, καθώς συστήνει σε μια νεότερη γενιά σινεφίλ καταπληκτικές ταινίες που δεν έχουν παρακολουθήσει ποτέ, δίνοντας τη δυνατότητα, παράλληλα, και στους υπόλοιπους να ξαναδούν ή να δουν για πρώτη φορά στο σινεμά αγαπημένες τους ταινίες.
Ταινία Έναρξης και Ταινία Λήξης
Φέτος το φεστιβάλ ανοίγει με την νέα ταινία ενός από τους πιο αγαπημένους δημιουργούς του ελληνικού κοινού. Το «Decision to Leave» φέρει την υπογραφή του Παρκ Τσαν-Γουκ, τα «Oldboy» και «Handmaiden» του οποίου σημειώνουν σταθερή παρουσία στις αγαπημένες ταινίες των εγχώριων σινεφίλ.
Η επίσημη σύνοψη της ταινίας θέλει έναν άνδρα να πέφτει από γκρεμό και να σκοτώνεται κι έναν ντετέκτιβ να επιχειρεί να διαλευκάνει την υπόθεση. Σύντομα βρίσκεται να ερωτεύεται τη σύζυγο του νεκρού, η οποία, όμως, είναι και η βασική ύποπτος.
Αν και φαινομενικά παραπέμπει σε θρίλερ αστυνομικής προδικασίας, στην πραγματικότητα πρόκειται για μια ιστορία αγάπης κι εμμονής που φλερτάρει με το μελόδραμα. Το σάουντρακ του, δε, στοιχηματίζουμε ότι θα συνοδεύσει άπειρες άγρυπνες νύχτες μας, σαν εκείνο του «Oldboy».
Ταινία λήξης του φεστιβάλ είναι το «Close» του Λούκας Ντοντ. Η πρώτη ταινία του Βέλγου σκηνοθέτη, το «Girl», δίχασε, αυτή εδώ μοιάζει να γνωρίζει καθολική αποδοχή από την κριτική. Αρκετοί την έχριζαν φαβορί για τον Χρυσό Φοίνικα στο περασμένο φεστιβάλ των Καννών, τελικά έφυγε από την τελετή με το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής.
Πρόκειται, όπως λέγεται, για ένα πολύ όμορφο φιλμ πάνω στην απώλεια – μόνο το τρέιλερ του αν παρακολουθήσετε, θα το τοποθετήσετε ψηλά στη must-watch λίστα με τις ταινίες της σεζόν.
Διεθνές Διαγωνιστικό
Εν αρχή ην το «Aftersun». Το ντεμπούτο της Σάρλοτ Γουέλς έχει αυτοβιογραφικά στοιχεία και αφηγείται τις αναμνήσεις μιας γυναίκας από μια εκδρομή που είχε πάει με τον πατέρα της πριν από είκοσι χρόνια, τον οποίο υποδύεται ο ανερχόμενος Πολ Μέσκαλ – ο φωτογενής νεαρός από το «Normal People» που φιγουράρει διαρκώς στα social media. Άνθρωποι που ξέρουμε και εμπιστευόμαστε δεν μπορούσαν να συνέλθουν από το κλάμα μετά το πέρας της προβολής. Πρόκειται αναμφίβολα για το γλυκόπικρο crowdpleaser του τμήματος.
Πέραν αυτού, σημειώστε δύο ιστορίες ενηλικίωσης, το πιο στρωτό Falcon Lake της ηθοποιού Σαρλότ Λε Μπον και το ελλειπτικό Return to Seoul. Σημειώστε, επίσης το Quiet Girl, που είναι μια ωραιότατη προσθήκη σε εκείνο το άτυπο υπο-είδος ταινιών που υποστηρίζουν ότι το αίμα δεν κάνει απαραίτητα την οικογένεια και, βέβαια, το πανσεξουαλικής διάθεσης Joyland, την πρώτη ταινία από το Πακιστάν που συμμετείχε στο φεστιβάλ Καννών.
Διεθνές Διαγωνιστικό Ντοκιμαντέρ
Η πρώτη ταινία που ξεχωρίζεις από το συγκεκριμένο τμήμα είναι, αναπόφευκτά, το «All the Beauty and the Bloodshed» της Λόρα Πόιτρας, το οποίο πριν από λίγες μέρες έφυγε με τον Χρυσό Λέοντα από το Φεστιβάλ Βενετίας και δεδομένα θα δώσει στην Πόιτρας τη δυνατότητα να διεκδικήσει το δεύτερο Όσκαρ της – έχει ήδη ένα για το «Citizenfour».
Το «Fire of Love» αφορά τη ζωή των γνωστών ηφαιστειολόγων Κάτια και Μορίς Κραφτ κι αφήνει το κοινό ενθουσιασμένο, όπου έχει προβληθεί, το «Pawnshop» είναι αναμφίβολα η πιο αστεία ταινία του τμήματος, για τους πιο τολμηρούς, όμως, και για εκείνους που έχουν γερά στομάχια, προτείνουμε να δοκιμάσουν το «De Humanis Corporis Fabrica», μια ταινία που παρουσιάζει γλαφυρά κι από πολύ κοντά το ανθρώπινο σώμα σε όλη του την ευαισθησία. Δεν πρόκειται για θέαμα σπλάτερ αισθητικής, πρόκειται για κάτι βαθύτερο, κυριολεκτικά και μεταφορικά, που στο τέλος οδηγεί κάπου θετικά – δεν κάνει να πούμε περισσότερα. Θα επαναλάβουμε, όμως, είναι για πολύ γερά στομάχια.
Μουσική και Φιλμ
Εδώ ξεχωρίζει το «Moonage Daydream», ένα καλειδοσκοπικό υπερθέαμα, ένα μουσικό ντοκιμαντέρ με αντικείμενο τον Ντέιβιντ Μπόουι, το οποίο, όπως λέγεται, δεν μοιάζει με κανένα άλλο. Κριτικοί από όλον τον κόσμο μας προτρέπουν να το δούμε στη μεγαλύτερη δυνατή αίθουσα, το φεστιβάλ εισάκουσε την προτροπή τους κι έτσι η προβολή της ταινίας θα πραγματοποιηθεί στην αίθουσα VMax των Village Cinemas στο The Mall Athens.
Για τους λιγοστούς, ίσως, αλλά φανατικούς φαν των Triffids, το «Love in Bright Landscapes» με αντικείμενο τον αδικοχαμένο Ντέιβιντ ΜακΚομπ είναι κάτι σαν προσευχή στην εκκλησία, ενώ το «God said give’ em Drum Machines» ανατρέχει στη γέννηση της techno στο Ντιτρόιτ των ‘80s, επιχειρώντας μια σύνδεση με τη μαύρη κουλτούρα και δίνοντας εύσημα σε καλλιτέχνες λιγότερο γνωστούς, στους οποίους βασίστηκαν αργότερα μεγάλα ονόματα της κονσόλας.
Festival Darlings
Όσον αφορά καθαρά τις πρεμιέρες, το συγκεκριμένο τμήμα αποτελεί κάθε χρόνο το βαρύ πυροβολικό των Νυχτών Πρεμιέρας, προβάλλοντας ταινίες που οι σινεφίλ περιμένουν πώς και πώς και προκάλεσαν αίσθηση σε φεστιβάλ του εξωτερικού.
Έτσι, στο πλαίσιο αυτού το τμήματος θα παρακολουθήσουμε το «Banshees of Inisherin» του Μάρτιν ΜακΝτόνα, αυτού του κορυφαίου Ιρλανδού δραματουργού που τελειοποίησε εκείνο το είδος χιούμορ που γελάς και σφίγγεται το στομάχι σου ταυτόχρονα. Κόλιν Φάρελ και Μπρένταν Γκλίσον ενώνονται ξανά επί της οθόνης χρόνια μετά το «In Bruges», οι κριτικές είναι αποθεωτικές, το δίχως άλλο πρόκειται για μία από τις ταινίες της χρονιάς, που αναμένεται να έχει ζωηρή παρουσία στα Όσκαρ.
Θα δούμε επίσης το «Bros», την πρώτη γκέι στουντιακή ρομαντική κομεντί από τον σκηνοθέτη του αγαπημένου «Forgetting Sarah Marshall», το «Holy Spider» που σόκαρε τις Κάννες, το «Eo» του Γέρζι Σκολιμόφσκι, ένα τρομερά ενεργητικό και ευρηματικό ριμέικ του μπρεσονικού «Au Hasard Balthazar», το «Master Gardener» του Πολ Σρέιντερ και το αυτοβιογραφικό «Armageddon Time» του Τζέιμς Γκρέι με την Αν Χάθαγουεϊ, τον Άντονι Χόπκινς και τον Τζέρεμι Στρονγκ του «Succession».
Από τους λιγότερο γνωστούς τίτλους του τμήματος, θα μας επιτρέψετε να σας προτείνουμε ένα υπέροχο animation, το «Blind Willow, Sleeping Woman» που βασίζεται σε διηγήματα του Χαρούκι Μουρακάμι. Κάτι μας λέει ότι θα αποτελέσει μία από τις εκπλήξεις του φεστιβάλ – δυσκολευόμαστε να πιστέψουμε ότι θα υπάρξει θεατής που θα φύγει δυσαρεστημένος από την αίθουσα.
Αφιέρωμα New Hollywood
Στα ‘00s υπήρξε μια γενικότερη τάση επαναπροσδιορισμού του κινηματογραφικού κανόνα. Ταινίες και δημιουργοί, που μέχρι τότε θεωρούνταν τοτέμ, παραμερίστηκαν λίγο, προκειμένου να ανακαλύψουμε ξεχασμένα ή παραγνωρισμένα διαμάντια, άγνωστους δημιουργούς που έψαχναν δικαίωση μέσα στα χρόνια, εκείνες τις υποσημειώσεις της κινηματογραφικής ιστορίας που ίσως να άξιζε να γίνουν κεφάλαια. Στα ‘10s ήρθε και η σταδιακή εδραίωση των streaming πλατφορμών, για τις δημοφιλέστερες από τις οποίες το σινεμά ξεκίνησε γύρω στα μέσα των ‘90s, οπότε έδεσε το γλυκό.
Όλα αυτά είχαν ως αποτέλεσμα να πάρουμε ως δεδομένες σπουδαίες ταινίες του παρελθόντος και όχι μία, αλλά δύο γενιές θεατών να μην έχουν δει ποτέ π.χ. ακόμα κι έναν εμβληματικό τίτλο όπως ο «Νονός».
Ως γνωστόν, οι ταινίες πεθαίνουν αν δεν γράφουμε και δεν μιλάμε γι’ αυτές και, κυρίως, αν ο κόσμος σταματήσει να τις βλέπει. Το συγκεκριμένο αφιέρωμα του φεστιβάλ, λοιπόν, επιτελεί θεάρεστο έργο, καθώς συστήνει σε μια νεότερη γενιά σινεφίλ καταπληκτικές ταινίες που δεν έχουν παρακολουθήσει ποτέ, δίνοντας τη δυνατότητα, παράλληλα, και στους υπόλοιπους να ξαναδούν ή να δουν για πρώτη φορά στο σινεμά αγαπημένες τους ταινίες.
Πλάι σε ταινίες όπως ο προαναφερθείς «Νονός», η «Chinatown», το «Taxi Driver», το «Last Picture Show» και η «Carrie», που συνιστούν αυτό που λέμε στο χωριό μου essential viewings, σας προτείνουμε να δώσετε μια ευκαιρία και στο «A New Leaf» της Ιλέιν Μέι, μια σχεδόν γουντιαλενική κομεντί που βγήκε στις αίθουσες χρόνια πριν ο Άλεν διαμορφώσει το γουντιαλενικό πρότυπο που τελειοποιήθηκε με το «Manhattan» – μια ταινία που επίσης προβάλλεται στο πλαίσιο αυτό του αφιερώματος και σας προτείνουμε ανεπιφύλακτα.
Αφιέρωμα Queer Britannia
Το αφιέρωμα που γιορτάζει την έξοδο του βρετανικού σινεμά από τη ντουλάπα περιλαμβάνει το θρυλικό «Victim» με τον Ντερκ Μπόγκαρντ, έναν εμβληματικό τίτλο του queer cinema που αποτελεί, μάλιστα, την πρώτη ταινία στην οποία ακούστηκε η λέξη «ομοφυλόφιλος», το κομψότατο «Maurice» του Τζέιμς Άιβορι και το βλάσφημο «Sebastiane» του Ντέρεκ Τζάρμαν, δυο ταινίες εκ διαμέτρου αντίθετες αισθητικά, αλλά εξίσου απαραίτητες, καθώς και το «Gods and Monsters» του Μπιλ Κόντον, ένα εκλεκτό, ξεχασμένο διαμάντι των ‘90s, το οποίο, πέρα από την συγκλονιστική ερμηνεία του Ιαν ΜαΚέλεν, που υποδύεται τον σκηνοθέτη Τζέιμς Γουέιλ, διαθέτει και τη μεγάλη ερμηνευτική στιγμή του Μπρένταν Φρέιζερ, τουλάχιστον μέχρι το φετινό «The Whale» του Αρονόφσκι, αν πιστέψουμε τις κριτικές.
Δείτε ακόμα:
Η θρυλική ταινία του καταραμένου ποιητή Ζαν Εστάς, «Η Μαμά και η Πουτάνα», προβάλλεται σε φετινή, ψηφιακά αποκατεστημένη κόπια, επειδή όμως η «Πουτάνα» έχει το όνομα, αλλά το «Μy Little Loves» έχει τη χάρη, μην αγνοήσετε τη δεύτερη αυτή ταινία του Εστάς που προβάλλεται στο πλαίσιο του φεστιβάλ, μπορεί να εκπλαγείτε ευχάριστα.
Μια άχαστη προβολή είναι αυτή του ντοκιμαντέρ «Ennio» του Τζουζέπε Τορνατόρε. Ο Ιταλός σκηνοθέτης του «Cinema Paradiso» ετοίμαζε για χρόνια το ντοκιμαντέρ, πρόλαβε να πάρει και μια μεγάλη συνέντευξη από τον μόνιμο συνεργάτη του Ένιο Μορικόνε που αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της ταινίας. Το αποτέλεσμα είναι ένα συγκινητικό ντοκιμαντέρ, το οποίο μετά το πέρας της προβολής σε κάνει να θες να σπεύσεις σπίτι και να δεις δέκα ταινίες στη σειρά και να αναζητήσεις άλλα τόσα σάουντρακ, καμωμένα από την ιδιοφυΐα αυτού το μοναδικού κινηματογραφικού συνθέτη.
Τέλος, μην αγνοήσετε τις Ελληνικές Μικρές Ιστορίες, το καθιερωμένο διαγωνιστικό τμήμα του φεστιβάλ που περιλαμβάνει την αφρόκρεμα των φιλμ μικρού μήκους της χρονιάς. Οι φαν του μικρομηκάδικου σινεμά έτσι κι αλλιώς χτυπούν κάρτα κάθε χρόνο, αλλά κι εσείς οι υπόλοιποι μην σνομπάρετε αυτό το κομμάτι του φεστιβάλ. Δείτε το κι έτσι: μπορεί μέσα από αυτό το τμήμα να ξεπηδήσει ο επόμενος Λάνθιμος, ο επόμενος Κούτρας ή ο επόμενος Οικονομίδης κι εσείς μετά θα μπορείτε να λέτε στους φίλους σας ότι τον είχατε ανακαλύψει πρώτοι, χρόνια πριν, σε μια τυχαία προβολή στις Νύχτες Πρεμιέρας.
Το 28ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας Νύχτες Πρεμιέρας διεξάγεται από τις 28 Σεπτεμβρίου ως τις 9 Οκτωβρίου. Για διαρκή ενημέρωση και περισσότερες πληροφορίες συντονιστείτε στις ιστοσελίδες των aiff.gr και cinemagazine.gr.
