ΗΆνγκελα Μέρκελ και ο Κυριάκος Μητσοτάκης, όπως αναμενόταν, εξέπεμψαν διαφορετικά μηνύματα στην αποχαιρετιστήρια συνάντηση.
Η υπηρεσιακή, πλέον, καγκελάριος της Γερμανίας, που φροντίζει για την υστεροφημία της, λίγο πριν αποχωρήσει, υπενθύμισε στην κοινή γνώμη αυτά που θέλει να της πιστωθούν ως επιτυχίες. Ο Έλληνας πρωθυπουργός είχε κάθε λόγο να την αποχαιρετήσει με ανακούφιση, καθώς τους προηγούμενους πέντε πρωθυπουργούς της χώρας τους αποχαιρέτησε εκείνη. Η θητεία της Μέρκελ συνέπεσε με την περίοδο της εκτίναξης των ελλειμμάτων και του ελληνικού χρέους, της κρίσης, της πτώχευσης, των μνημονίων και των αναλώσιμων πρωθυπουργών.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης με την αποχαιρετιστήρια αυτή συναντηση θέλησε να στείλει το μήνυμα ότι αυτός ο κύκλος της κρίσης έκλεισε και η Ελλάδα μετατρέπεται σε σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος που προχωρά στην ανάπτυξη.
Όσο κι αν στην ελληνική κοινή γνώμη ακούγεται παράδοξο, η Άνγκελα Μέρκελ παρουσιάζει την ελληνική υπόθεση σαν το δικό της σαξές στόρι. Μη έχοντας να επιδείξει πολλές επιτυχίες κατά τη θητεία της, όπως την κατηγορούν πολλοί στη χώρα της, προωθεί την αφήγηση ότι εκείνη έσωσε το ευρώ, όταν η Ελλάδα πήγε να το τινάξει στον αέρα. Αυτός ήταν και ο βασικός επικοινωνιακός συμβολισμός της επίσκεψης της στην Αθήνα, καθώς θέλει να τη θυμούνται ως την καγκελάριο που έσωσε την Ευρωζώνη και η Ελλάδα (υπεν)θυμίζει τον κίνδυνο από τον οποίο γλίτωσε τους Ευρωπαίους. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης της το έδωσε αυτό, αλλά είπε δημόσια ότι υπήρχαν φορές που ήταν άδικη, ενώ μίλησε και για ευρωπαϊκή τυφλή λιτότητα. Εκείνη επανέλαβε για άλλη μια φορά ότι ζήτησε πολλά από τους Έλληνες πολίτες, προσθέτοντας αυτή τη φορά ότι είχε πλήρη επίγνωση για αυτό. Συγνώμη, όπως περίμεναν κάποιοι, δεν ζήτησε.
Σχετικά με τα ελληνοτουρκικά, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η Μέρκελ στις μεταξύ τους συνομιλίες επέμεινε ότι η Ελλάδα πρέπει να συζητήσει με την Τουρκία για να λύσει τα προβλήματα, προκαλώντας την αντίδραση του πρωθυπουργού, ο οποίος της είπε και δημόσια ότι φοβάται, πως συχνά η Δυτική ψυχραιμία ενθαρρύνει την τουρκική αυθαιρεσία και ότι είναι καιρός αυτά που πρεσβεύουν οι ευρωπαϊκές αρχές να μετουσιωθούν και σε πολιτική πράξη.
Όσο κι αν στην ελληνική κοινή γνώμη ακούγεται παράδοξο, η Άνγκελα Μέρκελ παρουσιάζει την ελληνική υπόθεση σαν το δικό της σαξές στόρι. Μη έχοντας να επιδείξει πολλές επιτυχίες κατά τη θητεία της, όπως την κατηγορούν πολλοί στη χώρα της, προωθεί την αφήγηση ότι εκείνη έσωσε το ευρώ, όταν η Ελλάδα πήγε να το τινάξει στον αέρα.
Ο πρωθυπουργός κατά τις συνομιλίες τους, φάνηκε και στην κοινή συνέντευξη αυτό, υπερασπίστηκε τη θέση που έχει μαζί με τον Πρόεδρο της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, για περισσότερη Ευρώπη και επιτάχυνση της ενοποίησης. Αυτή η τελευταία βέβαια έχει κολλήσει επειδή την καθυστερεί η Γερμανία, αλλά αυτό φυσικά δεν το είπε. Αναφέρθηκε και στο αγαπημένο ρήμα της Καγκελαρίου: «προσπάθησα», «προσπαθώ», το οποίο άκουσε πάρα πολλές φορές, ειδικά στο θέμα της Τουρκίας.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είπε και πράγματα που ήξερε ότι θα ακουστούν καλά στα αυτιά της Ανγκελα Μέρκελ και θα ηχήσουν εξίσου ωραία στα αυτιά κάθε Γερμανού, όταν ανέφερε ότι σε καμία περίπτωση η Ελλαδα δεν θα ξεχάσει τι σημαίνει δημοσιονομική πειθαρχία, ούτε σκοπεύει να επιστρέψει σε κακές συνήθειες του παρελθόντος και προέβλεψε ότι από το 2023 θα παράγει πρωτογενή πλεονάσματα.
Ιδιαίτερη σημασία είχε η απάντηση που έδωσε στην ερώτηση γερμανού δημοσιογράφου ο οποίος τον ρώτησε τι ελπίζει από τη νέα κυβέρνηση στη Γερμανία για τις σχέσεις Τουρκίας - Ευρωπαϊκής Ένωσης και αυτός απάντησε «τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο από το να γίνουν σεβαστές οι αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για την Τουρκία». Με αυτό ο πρωθυπουργός εννοούσε ότι αν η Τουρκία συνεχίσει αυτή τη συμπεριφορά, πρέπει να υπάρξουν κυρώσεις, αφήνοντας μια αδιόρατη σχεδόν αιχμή ότι η γερμανική κυβέρνηση ως τώρα δεν στήριξε αυτές τις αποφάσεις. Επεσήμανε επίσης, απαντώντας στον γερμανικό τύπο, ότι δεν γίνεται η Τουρκία να στέλνει στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών επιστολή με την οποία αμφισβητεί ουσιαστικά την κυριαρχία των ελληνικών νησιών και εμείς να ισχυριζόμαστε ότι δεν έχει συμβεί τίποτα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είπε και κάτι από αυτά που ενοχλούν τον Ερντογάν, πολύ περισσότερο που συμφώνησε κι η Μέρκελ μαζί του. Είπε ότι τα ελληνοτουρκικά προβλήματα είναι εξ ορισμού προβλήματα τα οποία αφορούν και την Ευρώπη. Δεν φαίνεται να συμφώνησαν όμως με τη Μέρκελ στο θέμα των εξοπλισμών της Τουρκίας το οποίο ο Έλληνας πρωθυπουργός της έχει ξαναναθέσει, ειδικά για την παράδοση των υποβρυχίων.
Προσφυγικό-μεταναστευτικό
Στο προσφυγικό-μεταναστευτικό ο πρωθυπουργός υπερασπίστηκε τη Γερμανία, υποστηρίζοντας ότι είναι μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος, παραβλέποντας έτσι τη στάση της καγκελαρίου τον Αύγουστο του 2015, τη μετατροπή των ελληνικών νησιών σε φυλακές για πρόσφυγες και μετανάστες, ενώ και μόνο η παράθεση δηλώσεων γερμανών υπουργών όπως ο Ζεεχόφερ αρκεί για να αποδυναμώσει τον ισχυρισμό αυτό.
Η Άνγκελα Μέρκελ κάλυψε κι αυτή την Τουρκία, δηλώνοντας ότι φιλοξενεί 3,5 εκατομμύρια πρόσφυγες και πρέπει να τύχει υποστήριξης. Είναι γνωστό όμως ότι η Τουρκία έχει εισβάλει στρατιωτικά στην Συρία, άρα ευθύνεται και ότι τους Σύριους πρόσφυγες ο Ερντογάν τους είχε προσκαλέσει δημόσια. Μόνο ελάχιστοι από αυτούς μένουν σε δομές στην Τουρκία.
Οι περισσότεροι είναι σκορπισμένοι στη χώρα, χωρίς καμία μέριμνα από το τουρκικό κράτος. Τα προηγούμενα χρόνια της οικονομικής ανάπτυξης αρκετοί από αυτούς εργάστηκαν στις βιομηχανίες που βρίσκονται στην Τουρκία με πενιχρούς μισθούς, ενώ ο Ερντογάν χρησιμοποιεί ισλαμιστές μαχητές της Συρίας ως μισθοφόρους. Εξίσου γνωστό είναι το σχέδιο του Ερντογάν για εγκατάσταση τους στις περιοχές που ζουν οι Κούρδοι, προκειμένου να τους διώξει από τις εστίες τους, σχέδιο για το οποίο απαιτεί και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Παρόλα αυτά, η Μέρκελ παραδέχτηκε ότι ο Ταγίπ Ερντογάν εργαλειοποίησε το προσφυγικό-μεταναστευτικό και ότι εκμεταλλεύεται αυτούς τους ανθρώπους για να πετύχει πολιτικούς σκοπούς, όπως κάνει τώρα και ο Λουκασένκο.
Η Μέρκελ δήλωσε επίσης ότι δεν μπορούν να στηρίξουν« λαθρεμπόρους και διακινητές» και να φτάνουν στην ΕΕ εκείνοι που είχαν κάποια οικονομική δυνατότητα και όχι αυτοί που η Ύπατη Αρμοστεια θα ήθελε να στηρίξει. Το βασικό πρόβλημα είπε, είναι ότι «Έχουμε τόσους παράνομους μετανάστες οι οποίοι μεταφέρονται μέσω διακινητών, που δεν είμαστε καν σε θέση ή είμαστε σε πολύ μικρό βαθμό, να προσεγγίσουμε εκείνους που πραγματικά χρειάζονται βοήθεια». Αναφέρθηκε στην προστασία των συνόρων, λέγοντας ότι είναι υπόθεση κάποιων μόνο χωρών και ότι για αυτό υπάρχει και η Frontex, για υποστήριξη. Επέμεινε ότι «η Ελλάδα έχει κάνει πολύ καλή δουλειά» στο θέμα αυτό και ότι όταν ασκήθηκε πίεση στα σύνορα, εκείνη είπε ότι ο Ερντογάν εκμεταλλεύθηκε τους ανθρώπους για να πετυχει πολιτικούς στόχους.
Την ίδια ώρα που οι δύο ηγέτες μιλούσαν για όλα αυτά, ένα νέο δημοσίευμα του SPIEGEL έγραφε ότι «ειδικές μονάδες της ελληνικής ακτοφυλακής επιδίδονται συστηματικά σε pushback στο Αιγαίο» με αρνητικές αναφορές στην κυβέρνηση και στον Κυριάκο Μητσοτάκη. Στο άρθρο αναφερόταν μεταξύ άλλων ότι «Τα pushback είναι ένας από τους πιο σημαντικούς λόγους, για τους οποίους ελάχιστοι πλέον καταφέρνουν να φτάσουν στην Ευρώπη από την Ανατολική Μεσόγειο και ότι οι αρχές καταγράφουν τώρα μόνο μερικές εκατοντάδες αφίξεις το μήνα».
Η Μέρκελ στη συνέντευξη που έδωσε μαζί με τον πρωθυπουργό υποστήριξε με έμφαση ότι ήταν πάντα υπέρ της παραμονής της Ελλάδας στο ευρώ, ενώ γερμανικά μέσα έχουν γράψει πως η Μέρκελ με τον Σαρκοζί είχαν απειλήσει τον Γιώργο Παπανδρέου με αποβολή από την ευρωζώνη, αλλά και στις συνομιλίες της με τον Αντώνη Σαμαρά το άφηνε ανοιχτό χωρίς να το αποκλείει.
Η Μέρκελ «κάρφωσε» προηγούμενες κυβερνήσεις - χωρίς να αναφέρει ποια ή ποιες ήταν υπέρ των «μεταρρυθμίσεων» (όπως το είπε, αλλά εννοούσε τα μέτρα λιτότητας) και θεωρούσαν ότι η χώρα άντεχε κι άλλες. Σίγουρα δεν εννοούσε τον Αντώνη Σαμαρά με τον οποίο είχε κακές σχέσεις, καθώς της ζητούσε να χαλαρώσουν τα μέτρα κι εκείνη αρνούνταν.
Άρθρο της Deutsche Welle που δημοσιεύθηκε την παραμονή της επίσκεψής της στην Αθήνα, δίνει μια εικόνα για τα προβλήματα που είχε η σχέση της καγκελαρίου με τους άλλους έλληνες πρωθυπουργούς και αναφερει ότι μόνο από τον Αλέξη Τσίπρα ήταν ικανοποιημένη. «Σε αντίθεση με τους προκατόχους του, ο Τσίπρας εφάρμοσε τα μνημόνια και έκανε τη δουλειά», όπως ειπώθηκε στο Βερολίνο. Το άρθρο γράφει ότι η επίσκεψή που πραγματοποίησε η Μέρκελ όταν ήταν ο Αλέξης Τσίπρας πρωθυπουργός, «ήταν μια αναγνώριση για τη λύση που δόθηκε στο ζήτημα του ονόματος με την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, τη σημερινή Βόρεια Μακεδονία. Ο Τσίπρας είπε αργότερα ότι η Μέρκελ δεν τον πίστεψε όταν της είπε ότι θα το έλυνε».
Τα γερμανικά ΜΜΕ αναφέρουν ως ενδεικτικό της βελτίωσης του κλίματος για τη γερμανίδα καγκελάριο στην Ελλάδα, ότι δεν υπήρχαν μαζικές διαμαρτυρίες εναντίον της επίσκεψης της και ότι τα μέτρα ασφαλείας ηταν ελάχιστα, ειδικα σε σύγκριση με αυτά που υπήρχαν πριν από δέκα χρόνια οταν «η ελληνική πρωτεύουσα έπρεπε να τεθεί σε ένα είδος κατάστασης έκτακτης ανάγκης για να εγγυηθεί την ασφάλεια της Γερμανίδας καγκελαρίου».
Άλλα μέσα ανέφεραν ως κεντρικού γερμανικού ενδιαφεροντος τα ζητήματα ανάπτυξης συστημάτων ανανεώσιμης ενέργειας. Η Γερμανία ενδιαφέρεται να πουλήσει τεχνογνωσία για τα έργα πράσινης ανάπτυξης που θα δρομολογηθούν, ενώ συζητηθηκαν και οι αγωγοί.
Η κ. Μέρκελ προωθεί πάντα τις γερμανικές εταιρείες και καθώς θα πέσουν αρκετά ευρωπαϊκά χρήματα το επόμενο διάστημα στην ελληνική αγορά, η Γερμανία θέλει να πάρουν δουλειές οι δικές τους επιχειρήσεις. Κάπως έτσι το κεφάλαιο Μέρκελ κλείνει στην Ελλάδα, για να ανοίξει το επόμενο με τον σοσιαλδημοκράτη Όλαφ Σολτς, χωρίς κανείς να περιμένει εκπλήξεις.
