Στις 10:30μμ μιας κρύας νύχτας του Σεπτεμβρίου του 2019, ο πρώην γίγαντας της παγκόσμιας βιομηχανίας αυτοκινήτων βρισκόταν χωμένος και κρυμμένος μέσα σε ένα κουτί, στο εσωτερικό ενός αεροπλάνου, ελπίζοντας να διαφύγει από την Ιαπωνία.
«Το αεροσκάφος ήταν προγραμματισμένο να απογειωθεί στις 11μμ», θυμάται ο Κάρλος Γκοσν. «Τα τριάντα λεπτά που περίμενα μέσα στο κουτί στο αεροπλάνο, αναμένοντας να απογειωθεί, ήταν πιθανότατα η μεγαλύτερη αναμονή που έχω βιώσει στη ζωή μου». Για πρώτη φορά, ο άνθρωπος που κάποτε υπήρξε το αφεντικό και στη Nissan και στη Renault περιγράφει την «απόδρασή» του, μιλώντας στο BBC.
O κ. Γκοσν παραδέχεται πως μεταμφιέστηκε για να ξεφύγει απαρατήρητος στους δρόμους του Τόκιο, περιγράφει γιατί χρειάστηκε ένα μεγάλο κουτί μουσικού εξοπλισμού για να φύγει από την Ιαπωνία και θυμάται την χαρά του όταν τελικά προσγειώθηκε στον Λίβανο. «Μπορούσα πλέον να αφηγηθώ την ιστορία».
Ο Γκοσν συνελήφθη τον Νοέμβριο του 2018, όταν η Nissan τον κατηγόρησε ότι δεν είχε δηλώσει όλο το ετήσιο εισόδημά του και κακομεταχειρίστηκε εταιρικά κονδύλια - κάτι που ο ίδιος αρνείται πεισματικά. Εκείνη την εποχή ο Γκοσν ήταν ακόμα πρόεδρος της ιαπωνικής αυτοκινητοβιομηχανίας. Ήταν επίσης πρόεδρος της Renault και επικεφαλής μιας τριμερούς συμφωνίας των δύο εταιρειών με την Mitsubishi.
Η περικοπή των εξόδων που επέβαλε στη Nissan, αρχικά αμφιλεγόμενη, τελικά έγινε αποδεκτή ως σωτήρια κίνηση για την αυτοκινητοβιομηχανία και ο ίδιος κέρδισε τον σεβασμό και την αναγνώριση, όπως σχολιάζει το BBC. Ο Γκοσν επιμένει πως υπήρξε «παράπλευρη απώλεια» της Nissan, όταν η εταιρεία αντιτάχθηκε στην επιρροή της Renault που εξακολουθεί να έχει στην κατοχή της το 43% της ιαπωνικής εταιρείας.
Περιγράφοντας την σύλληψή του στο αεροδρόμιο του Τόκιο, τρία χρόνια πριν, ο Γκοσν λέει πως ήταν μία πραγματικά τραυματική εμπειρία. «Η μόνη ανάμνηση που διατηρώ είναι το σοκ, η ψυχρότητα», λέει. Οι αρχές της χώρας τον μετέφεραν στο Κέντρο Κράτησης του Τόκιο όπου του δόθηκαν ρούχα φυλακής και περιορίστηκε σε ένα κελί. «Ξαφνικά έπρεπε να μάθω να ζω χωρίς ρολόι, χωρίς υπολογιστή, χωρίς τηλέφωνο, χωρίς νέα, χωρίς στυλό, τίποτα».
Για περισσότερο από έναν χρόνο, ο Γκοσν πέρασε μεγάλες περιόδους στη φυλακή ή σε κατ' οίκον περιορισμό. Δεν ήταν σαφές πότε θα εκδικαζόταν η υπόθεσή του - ο ίδιος φοβόταν ότι μπορεί να χρειάζονταν χρόνια - ενώ ήταν αντιμέτωπος ακόμα και με 15 χρόνια στη φυλακή αν καταδικαζόταν, σε μία χώρα που το ποσοστό καταδίκης είναι 99,4% σύμφωνα με το BBC.
Ήταν κατά τη διάρκεια του κατ' οίκον περιορισμού που είπαν στο πρώην αφεντικό της Nissan ότι δεν μπορούσε να έχει οποιαδήποτε επικοινωνία με την σύζυγό του Κάρολ, και εκείνος αποφάσισε να αποδράσει. «Δεν μπορούσα να δείξω το πρόσωπό μου οπότε έπρεπε να είμαι κρυμμένος κάπου. Και ό μόνος τρόπος που θα μπορούσα να κρυφτώ ήταν μέσα σε ένα κουτί ή σε κάποια αποσκευή, ώστε κανείς να μη με δει, κανείς να μην με αναγνωρίσει».
Η ιδέα να χρησιμοποιήσει ένα μεγάλο κουτί που κανονικά θα περιείχε μουσικά όργανα του φάνηκε η πιο «λογική», επειδή εκείνη την περίοδο γίνονταν πολλές συναυλίες στην Ιαπωνία.
Πώς όμως κάποιος τόσο διάσημος - πλέον διαβόητος - στην Ιαπωνία, θα μπορούσε να φύγει από το σπίτι του στην πρωτεύουσα, να φτάσει στο αεροδρόμιο και να απογειωθεί; Το σχέδιό του ήταν να συμπεριφερθεί όσο το δυνατόν πιο φυσιολογικά εκείνη την ημέρα. «Έπρεπε να είναι μία κανονική ημέρα, όπου θα περπατούσα με συνηθισμένα ρούχα, θα είχα κανονική συμπεριφορά και ξαφνικά θα άλλαζαν όλα».
Ο Γκοσν θα άλλαζε τα κουστούμια που φορούσε για χρόνια ως πρωτοκλασάτο στέλεχος για κάτι πιο κάζουαλ. Τζιν και αθλητικά. «Όπως φαντάζεστε έπρεπε να πάω σε μέρη που δεν είχα επισκεφτεί ξανά και να αγοράσω ρούχα που δεν είχα αγοράσει.»
Από το Τόκιο ο Γκοσν ταξίδεψε με υπερταχεία στην Οσάκα όπου ένα ιδιωτικό τζετ περίμενε σε ένα τοπικό αεροδρόμιο να αναχωρήσει. Αλλά πρώτα, έπρεπε να κρυφτεί στο κουτί, που τον περίμενε σε ένα κοντινό ξενοδοχείο. «Όταν μπαίνεις στο κουτί δεν σκέφτεσαι το παρελθόν, δεν σκέφτεσαι το μέλλον, απλώς σκέφτεσαι τη στιγμή», λέει. «Δεν φοβάσαι, δεν έχεις κανένα συναίσθημα πέρα από την απόλυτη συγκέντρωση στο ότι αυτή είναι η ευκαιρία σου και δεν μπορείς να την χάσεις. Αν τη χάσεις, θα το πληρώσεις με τη ζωή σου, με τη ζωή ενός ομήρου στην Ιαπωνία.»
Ο Γκοσν μεταφέρθηκε από το ξενοδοχείο στο αεροδρόμιο από δύο Αμερικανούς, έναν πατέρα και τον γιο του που προσποιήθηκαν τους μουσικούς. Το πρώην μεγαλοστέλεχος έμεινε στο κουτί για περίπου 90 λεπτά που του φάνηκαν «ενάμισης χρόνος».
Το ιδιωτικό σκάφος απογειώθηκε και ο Γκοσν, ελεύθερος από περιορισμούς, πέταξε μέσα στη νύχτα, άλλαξε αεροπλάνο στην Τουρκία και προσγειώθηκε στην Βηρυτό το επόμενο πρωί. Ο Λίβανος δεν έχει συμφωνία έκδοσης υπόδικων με την Ιαπωνία, οπότε του επιτράπηκε να μείνει εκεί.
Ωστόσο οι δύο Αμερικανοί, ο Μίκαελ και ο γιος του Πίτερ, έχουν εκδοθεί από τις ΗΠΑ στην Ιαπωνία και τώρα αντιμετωπίζουν ποινή φυλάκισης τριών ετών για την βοήθεια που έδωσαν στον Γκοσν. Αντιμέτωπος με ποινή κάθειρξης είναι και ο Γκρεγκ Κέλι, ο πρώην συνεργάτης του Γκοσν στη Nissan, που παραμένει σε κατ' οίκον περιορισμό στο Τόκιο. Κατηγορείται ότι βοήθησε το πρώην στέλεχος να αποκρύψει τις απολαβές του. Ο Κέλι αρνείται τις κατηγορίες.
«Μου λένε ότι η δίκη του (σ.σ του Κέλι) θα τελειώσει προς το τέλος της χρονιάς. Και μετά ένας θεός γνωρίζει ποια θα είναι η ετυμηγορία για έναν ανύπαρκτο λόγο όπως είπα», σχολιάζει ο Γκοσν. «Λυπάμαι για όλους τους ανθρώπους που πέφτουν θύματα του δικαστικού συστήματος ομηρίας στην Ιαπωνία. Για όλους», υποστηρίζει το έκπτωτο στέλεχος των μεγάλων αυτοκινητοβιομηχανιών.
