Μίχαελ Σμιτ: Ο φωτογράφος που μας έδειξε το αθέατο Βερολίνο του ψυχρού πολέμου και των πανκ Facebook Twitter
Michael Schmidt, Άτιτλο. από τη σειρά Πορτρέτα, 1992. © Foundation for Photography and Media Art with the Michael Schmidt Archive

Το αθέατο, πανκ Βερολίνο του ψυχρού πολέμου στον φακό του Μίχαελ Σμιτ

0

Με την έκθεση  «Michael Schmidt – A New German Perspective», το Jeu de Paume στο Παρίσι, τιμά έναν φωτογράφο που ιχνηλάτησε τη μεταπολεμική Γερμανία και το Βερολίνο πριν και μετά τον Ψυχρό Πόλεμο εστιάζοντας τον φακό του στην καθημερινότητα, τα πρόσωπα που συγκρότησαν την πόλη στην οποία έζησε μέχρι το θάνατό του το 2014.

Από τους πιο επιδραστικούς φωτογράφους του 20ού αιώνα, διάσημος για τις ασπρόμαυρες φωτογραφίες του, ο Σμιτ ήταν ο πρώτος Γερμανός φωτογράφος που τα έργα του εκτέθηκαν στο MoMA το 1996. Ο ίδιος έλεγε πως όταν φωτογραφίζει είναι σαν να μπαίνει σε ένα σοκάκι που τον αναστάτωνε και χρειάζεται πολύ χρόνο να το διαβεί και να βγει από αυτό.

Λίγο πριν πεθάνει, ο τότε Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Κόφι Ανάν του απένειμε για τη νεωτερικότητα και την ιδιαιτερότητα του θέματός του το Prix Pictet, ένα παγκόσμιο βραβείο που απονέμεται ετησίως σε έναν φωτογράφο του οποίου το έργο είναι εξαιρετικής ποιότητας και έχει συμβάλει στην περιβαλλοντική συνείδηση.

Ο Γάλλος φωτογράφος Luc Delahaye είπε για τον Σμιτ ότι «η γλώσσα του είναι μια γλώσσα ακριβείας και το εργαλείο του είναι το πιο απλό: μια μικρή κάμερα 35 χιλιοστών και λίγα ρολά ταινιών. Οι εικόνες του φαίνονται απλές με την πρώτη ματιά και η αντι-συναισθηματικότητά τους, η άρνησή τους για όλα τα κόλπα της συνηθισμένης αποπλάνησης του θεατή, η σύνεση και η διαύγεια τους δημιουργούν μεγάλη ένταση και επίδραση».

Το έργο για το οποίο βραβεύτηκε, το «Lebensmittel» (Τρόφιμα), ήταν μια εξαιρετικά διεισδυτική σειρά φωτογραφιών που αφορούσε την κατανάλωση τροφών και την παγκόσμια βιομηχανία τροφίμων. Ο Σμιτ, που εργαζόταν επίμονα τέσσερα ή περισσότερα χρόνια σε ένα και μόνο έργο, αφιέρωσε επτά χρόνια στην τεκμηρίωση της βιομηχανίας τροφίμων, τραβώντας χιλιάδες φωτογραφίες και στη συνέχεια φτιάχνοντας μια αφήγηση καρέ-καρέ, που πίστευε ότι αυξάνει τη συναισθηματική δύναμη του έργου.

Ο Γάλλος φωτογράφος Luc Delahaye είπε για τον Σμιτ ότι «η γλώσσα του είναι μια γλώσσα ακριβείας και το εργαλείο του είναι το πιο απλό: μια μικρή κάμερα 35 χιλιοστών και λίγα ρολά ταινιών. Οι εικόνες του φαίνονται απλές με την πρώτη ματιά και η αντι-συναισθηματικότητά τους, η άρνησή τους για όλα τα κόλπα της συνηθισμένης αποπλάνησης του θεατή, η σύνεση και η διαύγεια τους δημιουργούν μεγάλη ένταση και επίδραση». 

Ο Σμιτ γεννήθηκε στο ανατολικό τμήμα του Βερολίνου στις 6 Οκτωβρίου 1945. Η οικογένειά του μετακόμισε στο Δυτικό Βερολίνο πριν από την ανέγερση του Τείχους το 1961. Με την παρότρυνση της οικογένειάς του έπιασε δουλειά ως αστυνομικός για να εξασφαλίσει μια σταθερή διαβίωση, αλλά εγκατέλειψε για να ακολουθήσει το πάθος του για τη φωτογραφία. Ο Σμιτ ήταν αυτοδίδακτος φωτογράφος και πολύ αργότερα, ενώ δούλευε ήδη ως ελεύθερος επαγγελματίας, πήρε μαθήματα σε μια σχολή φωτογραφίας που την παρακολούθησε για αρκετά χρόνια.

Μίχαελ Σμιτ: Ο φωτογράφος που μας έδειξε το αθέατο Βερολίνο του ψυχρού πολέμου και των πανκ Facebook Twitter
Michael Schmidt, Άτιτλο, από το EIN-HEIT / U-NI-TY, 1991-94. © Foundation for Photography and Media Art with the Michael Schmidt Archive

Η αναδρομική έκθεση στο Jeu de Paume ανοίγει με τις πρώτες φωτογραφίες του αυτής της περιόδου, στα μέσα της δεκαετίας του 1960 στο Δυτικό Βερολίνο.

Αποτυπώνει με τον φακό του μια πόλη σημαδεμένη ακόμη από τον πόλεμο καθώς και τις ζωές των συμπολιτών του, όπως στη σειρά 28 φωτογραφιών του στις οποίες καταγράφει μια μέρα δύο εργαζόμενων γυναικών, μιας γιατρού και μιας εργάτριας.

Το 1976, ίδρυσε το Werkstatt für Fotografie στο VHS Berlin-Kreuzberg, το οποίο έγινε ένα σημαντικό φόρουμ για διεθνείς συζητήσεις για τη φωτογραφία στο (Δυτικό) Βερολίνο.

Μίχαελ Σμιτ: Ο φωτογράφος που μας έδειξε το αθέατο Βερολίνο του ψυχρού πολέμου και των πανκ Facebook Twitter
Michael Schmidt, Άτιτλο, από το Waffenruhe. © Foundation for Photography and Media Art with the Michael Schmidt Archive
Μίχαελ Σμιτ: Ο φωτογράφος που μας έδειξε το αθέατο Βερολίνο του ψυχρού πολέμου και των πανκ Facebook Twitter
Michael Schmidt, Άτιτλο, από το Waffenruhe. © Foundation for Photography and Media Art with the Michael Schmidt Archive

Το βιβλίο του Σμιτ του 1987, περιλαμβάνει την επική του σειρά «Waffenruhe» που καταγράφει την κατάσταση του Βερολίνου μετά από χρόνια Ψυχρού Πολέμου μέσω επαναλαμβανόμενων λήψεων του Τείχους του Βερολίνου, καθώς και εικόνες καταστραμμένων παραθύρων, σκουριασμένων μεταλλικών δοκών και σχεδόν μαύρων δρόμων.

Είναι η εποχή που παίρνει την κάμερα στο χέρι και αρχίζει να φωτογραφίζει αυθόρμητα χωρίς τριπόδι. Το 2018 το θέατρο Volksbühne στο Βερολίνο παρουσίασε το πιο διάσημο έργο του «Waffenruhe» ως νυχτερινή προβολή στην πρόσοψή του.

Στα εξήντα του, οκτώ χρόνια πριν από το θάνατό του, επανεφευρίσκει τον εαυτό του, χρησιμοποιώντας χρώμα για πρώτη φορά.

Η «Michael Schmidt – A New German Perspective» θα διαρκέσει στο Jeu de Paume μέχρι τις 29 Αυγούστου. Έπειτα θα ταξιδέψει στο μουσείο Reina Sofia της Μαδρίτης από τις 21 Σεπτεμβρίου 2021 έως τον Φεβρουάριο της επόμενης χρονιάς και μετά στο μουσείο Albertina της Βιέννης από τις 24 Μαρτίου έως τις 12 Ιουνίου 2022.

Μίχαελ Σμιτ: Ο φωτογράφος που μας έδειξε το αθέατο Βερολίνο του ψυχρού πολέμου και των πανκ Facebook Twitter
Michael Schmidt, Άτιτλο, από το Waffenruhe. © Foundation for Photography and Media Art with the Michael Schmidt Archive
Μίχαελ Σμιτ: Ο φωτογράφος που μας έδειξε το αθέατο Βερολίνο του ψυχρού πολέμου και των πανκ Facebook Twitter
Michael Schmidt, Άτιτλο, από το Lebensmittel, 2006-2010. © Foundation for Photography and Media Art with the Michael Schmidt Archive
Μίχαελ Σμιτ: Ο φωτογράφος που μας έδειξε το αθέατο Βερολίνο του ψυχρού πολέμου και των πανκ Facebook Twitter
Michael Schmidt, Άτιτλο, από το Stadtbilder, 1982/2009. © Foundation for Photography and Media Art with the Michael Schmidt Archive
Μίχαελ Σμιτ: Ο φωτογράφος που μας έδειξε το αθέατο Βερολίνο του ψυχρού πολέμου και των πανκ Facebook Twitter
Michael Schmidt, Άτιτλο, από το Berlin, Kreuzberg, 1982. © Foundation for Photography and Media Art with the Michael Schmidt Archive
Μίχαελ Σμιτ: Ο φωτογράφος που μας έδειξε το αθέατο Βερολίνο του ψυχρού πολέμου και των πανκ Facebook Twitter
Michael Schmidt, Χωρίς τίτλο, από το Waffenruhe. © Foundation for Photography and Media Art with the Michael Schmidt Archive
Μίχαελ Σμιτ: Ο φωτογράφος που μας έδειξε το αθέατο Βερολίνο του ψυχρού πολέμου και των πανκ Facebook Twitter
Michael Schmidt, Άτιτλο, από το IRGENDWO, 2001-2004. © Foundation for Photography and Media Art with the Michael Schmidt Archive
Μίχαελ Σμιτ: Ο φωτογράφος που μας έδειξε το αθέατο Βερολίνο του ψυχρού πολέμου και των πανκ Facebook Twitter
Michael Schmidt, Το κέντρο σας (Digital), 1997-98/2009. © Foundation for Photography and Media Art with the Michael Schmidt Archive
Μίχαελ Σμιτ: Ο φωτογράφος που μας έδειξε το αθέατο Βερολίνο του ψυχρού πολέμου και των πανκ Facebook Twitter
Michael Schmidt, Άτιτλο, από το Frauen, 1997-1999. © Foundation for Photography and Media Art with the Michael Schmidt Archive
Μίχαελ Σμιτ: Ο φωτογράφος που μας έδειξε το αθέατο Βερολίνο του ψυχρού πολέμου και των πανκ Facebook Twitter
Michael Schmidt, Άτιτλο, από το Berlin, Kreuzberg. © Foundation for Photography and Media Art with the Michael Schmidt Archive
Μίχαελ Σμιτ: Ο φωτογράφος που μας έδειξε το αθέατο Βερολίνο του ψυχρού πολέμου και των πανκ Facebook Twitter
Michael Schmidt, Άτιτλο. από τη σειρά Πορτρέτα, 1992. © Foundation for Photography and Media Art with the Michael Schmidt Archive
Μίχαελ Σμιτ: Ο φωτογράφος που μας έδειξε το αθέατο Βερολίνο του ψυχρού πολέμου και των πανκ Facebook Twitter
Michael Schmidt, Άτιτλο, από το EIN-HEIT / U-NI-TY, 1991-94. © Foundation for Photography and Media Art with the Michael Schmidt Archive
Μίχαελ Σμιτ: Ο φωτογράφος που μας έδειξε το αθέατο Βερολίνο του ψυχρού πολέμου και των πανκ Facebook Twitter
Michael Schmidt, © Foundation for Photography and Media Art with the Michael Schmidt Archive
Μίχαελ Σμιτ: Ο φωτογράφος που μας έδειξε το αθέατο Βερολίνο του ψυχρού πολέμου και των πανκ Facebook Twitter
Michael Schmidt, Άτιτλο, από το Berlin, Kreuzberg. © Foundation for Photography and Media Art with the Michael Schmidt Archive
Μίχαελ Σμιτ: Ο φωτογράφος που μας έδειξε το αθέατο Βερολίνο του ψυχρού πολέμου και των πανκ Facebook Twitter
Michael Schmidt. © Foundation for Photography and Media Art with the Michael Schmidt Archive
Μίχαελ Σμιτ: Ο φωτογράφος που μας έδειξε το αθέατο Βερολίνο του ψυχρού πολέμου και των πανκ Facebook Twitter
Michael Schmidt, Άτιτλο, από το Berlin, Kreuzberg. Stadtbilder [Berlin-Kreuzberg. Vues urbaines]. © Foundation for Photography and Media Art with the Michael Schmidt Archive
Μίχαελ Σμιτ: Ο φωτογράφος που μας έδειξε το αθέατο Βερολίνο του ψυχρού πολέμου και των πανκ Facebook Twitter
Michael Schmidt, Άτιτλο, από το Berlin, Kreuzberg. Stadtbilder (Berlin-Kreuzberg. Cityscapes) © Foundation for Photography and Media Art with the Michael Schmidt Archive
Μίχαελ Σμιτ: Ο φωτογράφος που μας έδειξε το αθέατο Βερολίνο του ψυχρού πολέμου και των πανκ Facebook Twitter
Michael Schmidt, Άτιτλο, Ein-heit [U-nité]. © Foundation for Photography and Media Art with the Michael Schmidt Archive Michael Schmidt
Μίχαελ Σμιτ: Ο φωτογράφος που μας έδειξε το αθέατο Βερολίνο του ψυχρού πολέμου και των πανκ Facebook Twitter
Michael Schmidt, Άτιτλο, από το Waffenruhe. / Ceasefire, 1985-87 Stiftung für Fotografie und Medienkunst mit Archiv Michael Schmidt
Μίχαελ Σμιτ: Ο φωτογράφος που μας έδειξε το αθέατο Βερολίνο του ψυχρού πολέμου και των πανκ Facebook Twitter
Michael Schmidt, Μαθητής της 4ης δημοτικού, από τη σειρά Berlin-Wedding. © Foundation for Photography and Media Art with the Michael Schmidt Archive
Μίχαελ Σμιτ: Ο φωτογράφος που μας έδειξε το αθέατο Βερολίνο του ψυχρού πολέμου και των πανκ Facebook Twitter
Michael Schmidt, Άτιτλο, από το Landschaft, 2007. © Foundation for Photography and Media Art with the Michael Schmidt Archive
Μίχαελ Σμιτ: Ο φωτογράφος που μας έδειξε το αθέατο Βερολίνο του ψυχρού πολέμου και των πανκ Facebook Twitter
Michael Schmidt, Άτιτλο, από το Waffenruhe. © Foundation for Photography and Media Art with the Michael Schmidt Archive
Μίχαελ Σμιτ: Ο φωτογράφος που μας έδειξε το αθέατο Βερολίνο του ψυχρού πολέμου και των πανκ Facebook Twitter
Michael Schmidt, Άτιτλο (από το NATUR), 1987/2014. © Foundation for Photography and Media Art with the Michael Schmidt Archive
Φωτογραφία
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Φαντάσματα, γυμνά και queer στέμματα: τι δείχνει για τη φωτογραφία σήμερα η φετινή AIPAD

Πολιτισμός / Φαντάσματα, γυμνά και queer στέμματα: τι δείχνει για τη φωτογραφία σήμερα η φετινή AIPAD

Από τα αινιγματικά “ghost” prints του Andy Mattern και τα παραμορφωμένα γυμνά του Bill Brandt μέχρι τη queer ορατότητα της Zanele Muholi και το ψηφιακό άγχος της Tania Franco Klein, η φετινή φωτογραφική έκθεση AIPAD στη Νέα Υόρκη δείχνει μια φωτογραφία πιο σωματική, πιο υβριδική και πιο ανήσυχη από ποτέ.
THE LIFO TEAM
Οι φωτογραφίες του Τζέιμς Νάχτγουεϊ ταξιδεύουν στα μουσεία του κόσμου

Φωτογραφία / Ένας βίαιος κόσμος στις φωτογραφίες του Τζέιμς Νάχτγουεϊ

Οι συγκλονιστικές εικόνες πολέμου, φτώχειας και εξαθλίωσης που συγκεντρώνει η αναδρομική έκθεση «Memoria» του κορυφαίου φωτορεπόρτερ ταξιδεύουν εδώ και λίγα χρόνια στις μεγάλες πρωτεύουσες
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
«Όποτε θελήσεις να κάνουμε έρωτα, απλώς πες το»: Η ιστορία αγάπης του Πίτερ Χούτζαρ και του Πολ Θεκ

Πολιτισμός / «Όποτε θελήσεις να κάνουμε έρωτα, απλώς πες το»: Η ιστορία αγάπης του Πίτερ Χούτζαρ και του Πολ Θεκ

Η νέα διπλή βιογραφία του Andrew Durbin φέρνει ξανά στο προσκήνιο τον φωτογράφο Πίτερ Χούτζαρ και τον καλλιτέχνη Πολ Θεκ, δύο μορφές της νεοϋρκέζικης πρωτοπορίας που έζησαν, δημιούργησαν και αγάπησαν στη σκιά μιας εποχής που διαλύθηκε από το AIDS.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
12 φωτογραφίες σαν μικρές Μεγάλες Εβδομάδες της δημόσιας ζωής

ΟΑΣΗ / 12 φωτογραφίες σαν μικρές Μεγάλες Εβδομάδες της δημόσιας ζωής

Από την Christine Keeler και τη Monica Lewinsky μέχρι τη Lee Miller, τον George Michael και τη Janet Jackson, αυτές οι εικόνες δεν έμειναν επειδή ήταν «σκανδαλώδεις», αλλά επειδή συμπύκνωσαν ολόκληρες εποχές: εξουσία, έκθεση, επιθυμία, ντροπή και τη βία του δημόσιου βλέμματος.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
Η γυναίκα που έκανε τη μόδα να μοιάζει με σκιά

Πολιτισμός / Λίλιαν Μπάσμαν: Η γυναίκα που έκανε τη μόδα να μοιάζει με σκιά

Η έκθεση Lillian Bassman: Bazaar and Beyond, που παρουσιάζεται στο Met έως τις 26 Ιουλίου, φωτίζει μια δημιουργό που δεν αντιμετώπισε ποτέ τη μόδα ως απλό αντικείμενο προβολής. Τη μετέτρεψε σε ίχνος, χειρονομία και πείραμα, ενώ επέστρεψε σε αυτό το έργο δεκαετίες αργότερα, ξεκινώντας σχεδόν μια δεύτερη καριέρα στα 75 της.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
Η Chloë Sevigny, η Pamela Anderson, η Bella Hadid και η Gwyneth Paltrow στο νέο βιβλίο της Brianna Capozzi

Πολιτισμός / Η Κλοέ Σεβινί, η Σελένα Γκομέζ και η Γκουίνεθ Πάλτρου σε ένα νέο photobook

Το Womanizer, το νέο λεύκωμα της Brianna Capozzi, συγκεντρώνει γνωστές γυναικείες παρουσίες σε εικόνες γεμάτες ερωτισμό, χιούμορ και αυτονομία. Το βιβλίο κυκλοφορεί από τη Rizzoli με πρόλογο της Chloë Sevigny.
THE LIFO TEAM
Για όλα όσα η ζωή δεν κατάφερε να θάψει: Η οδύνη του κόσμου της Nan Goldin απλώνεται στο Παρίσι

Πολιτισμός / Για όλα όσα η ζωή δεν κατάφερε να θάψει: Η οδύνη του κόσμου της Nan Goldin απλώνεται στο Παρίσι

Η νέα έκθεση της Nan Goldin στο Grand Palais φέρνει ξανά μπροστά έναν κόσμο γεμάτο από έρωτα, πένθος, εξάρτηση, queer ζωή και μνήμη. Το This Will Not End Well παρουσιάζεται στο Παρίσι έως τις 21 Ιουνίου.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
Ο φωτογράφος που δείχνει τι μένει από το σινεμά όταν πέφτει η φασαρία των Οσκαρ

Culture / Ο φωτογράφος που δείχνει τι μένει από το σινεμά όταν κοπάζει η φασαρία των Οσκαρ

Μετά την οσκαρική σεζόν, οι φωτογραφίες του Atsushi Nishijima από τα σετ του Marty Supreme, του Bugonia και άλλων ταινιών στρέφουν το βλέμμα όχι στη λάμψη της έτοιμης εικόνας αλλά στον κόσμο που τη χτίζει.
THE LIFO TEAM
Γκάζι 1982-1984: Οι φωτογραφίες του Νίκου Μάρκου από το παλιό εργοστάσιο εκτίθενται ξανά

Φωτογραφία / Οι φωτογραφίες του Νίκου Μάρκου από το παλιό εργοστάσιο στο Γκάζι εκτίθενται ξανά

Ο Νίκος Μάρκου φωτογράφισε τους εργάτες στο παλιό εργοστάσιο στο Γκάζι λίγο προτού κλείσει οριστικά. 44 χρόνια μετά, οι φωτογραφίες εκτίθενται ξανά. Ντοκουμέντο μιας εποχής στερημένης και αθώας.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Η Κατερίνα Αγγελοπούλου κατέγραψε ένα συλλογικό τραύμα, όσα συνέβησαν στο Μάτι

Φωτογραφία / «Η μυρωδιά, κάπως, έχει ξεχαστεί. Ο ήχος, όχι»

Στο Μάτι πέρασε τα παιδικά της καλοκαίρια. Την ημέρα της φονικής πυρκαγιάς βρισκόταν εκεί και πρόλαβε να σώσει το βαλιτσάκι του πατέρα της, σκηνοθέτη Θόδωρου Αγγελόπουλου. Η εικαστικός και φωτογράφος Κατερίνα Αγγελοπούλου μιλά στη LiFO για το πώς κατέγραψε με τον φακό της τις ιστορίες όσων χάθηκαν αλλά και όσων κατάφεραν να επιζήσουν, δημιουργώντας έναν τόμο-ντοκουμέντο.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ