Λονδίνο και Βρυξέλλες καλούνται να λάβουν αποφάσεις σήμερα σχετικά με μια αόριστη εμπορική συμφωνία, μετά από μια εβδομάδα έντασης και αδιεξόδου, για ένα Brexit «χωρίς συμφωνία».
Η χώρα αποχαιρετά και τυπικά την Ευρωπαϊκή Ένωση στις 31 Δεκεμβρίου και η αποτυχία στις διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο, μοιάζει πιο πιθανή από ποτέ.
Οι εμπορικές συνομιλίες έφτασαν στην τελική τους ημέρα με τις διαπραγματεύσεις να συνεχίζονται μέχρι το βράδυ σε μια ύστατη προσπάθεια.
Και οι δύο πλευρές έχουν προειδοποιήσει ότι είναι απίθανο να καταλήξουν σε συμφωνία.
Ωστόσο, κανένα σενάριο δεν μπορεί να αποκλεισθεί ακόμα, περιλαμβανομένης της απροσδόκητης ανακοίνωσης ενός συμβιβασμού, καθώς αυτές οι τεταμένες συνομιλίες, οι οποίες περιλάμβαναν μπλόφες και καταληκτικές προθεσμίες που δεν τηρήθηκαν, ήταν πλούσιες σε διακυμάνσεις αφότου άρχισαν τον Μάρτιο.
Όμως η τάση χθες, Σάββατο, το βράδυ έμοιαζε αρνητική. «Στη σημερινή κατάσταση, η προσφορά της ΕΕ παραμένει μη αποδεκτή», δήλωσε βρετανική κυβερνητική πηγή ενώ οι συνομιλίες συνεχίζονταν στις Βρυξέλλες και μπορεί να συνεχίζονταν και σήμερα.
«Οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να είναι δίκαιη και να σέβεται τη θεμελιώδη θέση, σύμφωνα με την οποία το Ηνωμένο Βασίλειο θα είναι μέσα σε τρεις εβδομάδες ένα κυρίαρχο έθνος», πρόσθεσε η πηγή.
Σε μια ένδειξη ενίσχυσης της έντασης, ο βρετανός υπουργός Άμυνας ανακοίνωσε την παραμονή αυτής της νέας προθεσμίας πως σκάφη του Βασιλικού Πολεμικού Ναυτικού είναι έτοιμα να προστατεύσουν τις εθνικές ζώνες αλιείας, στις οποίες θα μπορούσαν να υπάρξουν εντάσεις σε περίπτωση που δεν συναφθεί συμφωνία.
Η απόφαση για τη συνέχιση ή όχι των συνομιλιών θα ληφθεί από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον βρετανό πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον έπειτα από τηλεφωνική συνομιλία τους σήμερα, υπό το φως των τελευταίων διαπραγματεύσεων, οι οποίες μπορεί να συνεχισθούν εντός της ημέρας.
Αδύνατος συμβιβασμός
Οι δύο ηγέτες επιχειρούν εδώ και ημέρες να ξεμπλοκάρουν σε πολιτικό επίπεδο τις συνομιλίες, οι οποίες βρίσκονται σε αδιέξοδο.
Στη διάρκεια δείπνου το βράδυ της Τετάρτης στις Βρυξέλλες, το μόνο που μπόρεσαν ήταν να διαπιστώσουν και πάλι πως οι θέσεις τους «απέχουν πολύ μεταξύ τους».
Έδωσαν ωστόσο μία ακόμα ευκαιρία: επιπλέον τρεις ημέρες διαπραγματεύσεων για να βρεθεί μια συμφωνία, πριν από μια «οριστική απόφαση» την Κυριακή.
Αλλά ούτε αυτό στάθηκε ικανό για εποικοδομητικές αποφάσεις, με τον Τζόνσον να εκτιμά πως μια αποτυχία είναι «πολύ, πολύ πιθανή» και την φον ντερ Λάειν να κρίνει πως είναι «λιγοστές» οι ελπίδες για μια συμφωνία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε την Πέμπτη στη δημοσιότητα επείγοντα μέτρα για τη συνέχιση, σε περίπτωση «no deal», της αεροπορικής κυκλοφορίας ανάμεσα στο Ηνωμένο Βασίλειο και την ΕΕ για έξι μήνες, καθώς και για την αμοιβαία πρόσβαση στα ύδατα αλιείας για έναν χρόνο.
Τα μέτρα αυτά, τα ζητούσαν τα κράτη μέλη, τα οποία προσπαθούν εδώ και μήνες να παραμείνουν ενωμένα πίσω από τον διαπραγματευτή τους, τον Μισέλ Μπαρνιέ.
Σύμφωνα με υψηλόβαθμο ευρωπαίο αξιωματούχο, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και η Γερμανίδα καγκελάριος Άγγελα Μέρκελ αρνήθηκαν συνομιλία με τον Μπόρις Τζόνσον.
Πλέον ο συμβιβασμός μοιάζει αδύνατος για τους Βρετανούς, οι οποίοι θέλουν να ανακτήσουν πλήρη εμπορική ελευθερία, και τους Ευρωπαίους, που θέλουν να προστατεύσουν την τεράστια αγορά τους.
Το μόνο βέβαιο είναι πως το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο αποχώρησε επισήμως από την ΕΕ στις 31 Ιανουαρίου, θα εγκαταλείψει οριστικά την ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση στις 31 Δεκεμβρίου.
Το μέλλον για το Ηνωμένο Βασίλειο
Χωρίς εμπορική συμφωνία, οι ανταλλαγές του με την ΕΕ θα γίνονται βάσει μόνο των κανόνων του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ), που είναι συνώνυμοι με τελωνειακούς δασμούς και ποσοστώσεις.
Οι συζητήσεις σκοντάφτουν σε τρία θέματα:
- την πρόσβαση των ευρωπαίων αλιέων στα βρετανικά ύδατα,
- τον τρόπο διευθέτησης των διαφορών στο πλαίσιο της μελλοντικής συμφωνίας και κυρίως
- τις προϋποθέσεις που οι Ευρωπαίοι απαιτούν ώστε να αποφευχθεί ο αθέμιτος ανταγωνισμός.
Η ΕΕ είναι έτοιμη να προσφέρει στο Λονδίνο πρόσβαση χωρίς τελωνειακούς δασμούς ούτε ποσοστώσεις στην τεράστια αγορά της αλλά σε αυτή την περίπτωση θέλει να εξασφαλίσει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν θα επιδοθεί σε ντάμπινγκ παραμερίζοντας περιβαλλοντικές, κοινωνικές ή δημοσιονομικές προδιαγραφές ή τους κανόνες για τις κρατικές αρωγές.
Αν συμβεί κάτι τέτοιο, θέλει να μπορεί να προχωρήσει γρήγορα σε αντίμετρα, όπως τελωνειακούς δασμούς, χωρίς να περιμένει να κριθεί η διένεξη στο πλαίσιο μιας κλασικής διαδικασίας διαιτησίας, ώστε να προστατεύσει τις επιχειρήσεις της. Το Λονδίνο είναι σταθερά αντίθετο σε κάτι τέτοιο.
Με πληροφορίες του Reuters/BBC/ΑΠΕ/AFP
