Προδημοσίευση από τα ανέκδοτα ημερολόγια του Κωστή Παπαγιώργη

Προδημοσίευση από τα ανέκδοτα ημερολόγια του Κωστή Παπαγιώργη Facebook Twitter
Ο Κωστής ήταν ένας σπάνιος ανατόμος των ελληνικών και ανθρώπινων ηθών, ένας φοβερά διεισδυτικός αναγνώστης της μεγάλης ξένης και ελληνικής λογοτεχνίας, ένας ιστορικός δοκιμιογράφος, ιδίως της ελληνικής επανάστασης, με πάρα πολλή δουλειά πάνω στα τεκμήρια.
0

Δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι τρία χρόνια τώρα ο Κωστής Παπαγιώργης δεν είναι πια μαζί μας. Δύσκολο, για δύο βασικά λόγους. Πρώτον διότι το πλήθος των βιβλίων του, της αρθρογραφίας του και του μεταφραστικού του έργου είναι τόσο εντυπωσιακό και παραμένει τόσο ζωντανό στη θεματολογία του και τόσο πρωτότυπο στις προσεγγίσεις του, που καλεί συνεχώς το αναγνωστικό κοινό, παλιό και νέο, να το επισκέπτεται και να το ξαναεπισκέπτεται, σαν να είναι κάτι διαρκώς επίκαιρο. Ο Κωστής ήταν ένας σπάνιος ανατόμος των ελληνικών και ανθρώπινων ηθών, ένας φοβερά διεισδυτικός αναγνώστης της μεγάλης ξένης και ελληνικής λογοτεχνίας, ένας ιστορικός δοκιμιογράφος, ιδίως της ελληνικής επανάστασης, με πάρα πολλή δουλειά πάνω στα τεκμήρια. Αυτός ο ακάματος «γραφιάς», όπως του άρεσε να αυτοαποκαλείται, είναι συνεπώς μια σπάνια περίπτωση για τα ελληνική γράμματα, από εκείνες που δεν προκύπτουν εύκολα, και γι' αυτό είναι και θα είναι διαρκώς παρών. Δεν έχουμε την πολυτέλεια να τον λησμονήσουμε όπως οποιονδήποτε άλλο.


Αλλά ο Παπαγιώργης ήταν και ο άνθρωπος της παρέας, ο άνθρωπος των ατέρμονων συζητήσεων, που δενόταν και δινόταν στους φίλους, που τιμούσε τα μέρη που αγαπούσε, που λάτρευε την πόλη του, που είχε αφήσει τα ίχνη του σε πρόσωπα και στέκια τα οποία είναι αδύνατον να τον ξεχάσουν. Έτσι, το επετειακό τεύχος της «Νέας Εστίας» που κυκλοφορεί αυτόν το Μάρτιο, αφιερωμένο στη μνήμη του, μιλάει κατ' ουσίαν σε χρόνο ενεστώτα για τον Κωστή Παπαγιώργη. Και όσοι γράψαμε γι' αυτόν, ξέρουμε ότι αυτή η συνομιλία θα παραμείνει απολύτως ανοικτή στο μέλλον.

Δημήτρης Π. Σωτηρόπουλος, αναπλ. καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας, αρχισυντάκτης της «Νέας Εστίας»

1974 Παρασκευή 25.1.1974

1.45' Η απάντηση στην αγωνία του Kierkegaard δεν βρίσκεται έξω απ' αυτόν, στον υποτιθέμενο θεό, αλλά στην ίδια την ατομική ιστορία. Η κάθε ερώτηση φοβάμαι πως παίρνει την απάντησή της μετά από μια προσεχτική έρευνα αυτού που φέρει. Αν ρωτήσω «υπάρχει θεός;», η απάντηση βρίσκεται μέσα στην ίδια την ερώτηση που αφού την αποδομήσει κανείς, αναλύοντάς την στα ίδια συστατικά της στοιχεία (μυθικά, υποσυνείδητα, νοηματικά), βλέπει ότι είναι λάθος. Όταν ρωτάω «ποιος είμαι», ξέρω ή τουλάχιστον μαντεύω ότι αυτή η ερώτηση μπορεί να αποδομηθεί. Στον Foucault είδα ότι με την καταστροφή του Υποκειμένου ανοίγεται ένας δρόμος προς τα κει. Όταν το απόγευμα βγήκα αυτό τον περίπατο ως το quartier, περνώντας από το Montparnasse, έπλευσα σ' ένα ρεύμα από μνήμες, εντυπώσεις, αισθήματα που είναι κάτι σαν μουσική συμφωνία που αρχίζει να παίζεται, ή μάλλον παίζεται, κάθε στιγμή.

Ποιος έγραψε το λιμπρέτο της; Πώς γράφεται; Είμαι αρκετά ξυπνητός για να αντιληφθώ ότι είμαι θύμα μιας τεράστιας πλεχτάνης υποσυνείδητου νοήματος που με ξεπερνάει. Το ίδιο το νόημα είναι συνέχεια μια αγωνία για μένα. Το ότι θυμάμαι τώρα τη δύο ώρα να βάδιζα στους δρόμους, το να ξέρω ότι ο δρόμος είναι δρόμος είναι κάτι που με παραλύει. Είμαι ένα σύστημα σημείων και καθόλου ένα υποκείμενο – κάτι που θα μπορούσε να ζητήσει κάτι, π.χ. μια ολοκλήρωση ή μια σωτηρία.

6.30' Δεν τη ζω μόνο τη ζωή, τη γεύομαι. Γεύομαι τόσο τη σοκολάτα στον καφέ, την πορτοκαλάδα και το κονιάκ όσο το φως, μια επίσκεψη ενός φίλου, ένα ξύπνημα πριν από το ξημέρωμα, μια βόλτα με τα χέρια στις τσέπες μέσα στους δρόμους.

όπως τώρα,

6.35' Αυτό που θα 'θελα τούτο τον καιρό είναι να μπορούσα να ασχοληθώ με τη «μετα-φορά». Είναι κάτι που το σκέφτομαι τόσο έξω από υπαγόρευση βιβλίων, βγαίνει τόσο από μένα, ώστε θα μπορούσα να το αναλύω με οικειότητα ανάλογη μ' εκείνη που θα μίλαγα για τα όποια οικεία πράγματα.


6.40' Αυτό που με κάνει να κρατάω αυτήν τη σημείωση είναι κάτι ανάλογο μ' εκείνο που εμποδίζει το μικρό παιδί να λέει ψέματα: ένας παντοδύναμος πατέρας, ένα καλά κρυμμένο πίσω από την πλάτη του, υπερ-όπλο.


7.10' Ποδόσφαιρο με τα παιδιά του ελληνικού περιπτέρου πάνω στα λασπωμένα χόρτα. Παρ' όλη τη συγκατάβαση των τριαντάρηδων για το παιδικό παιχνίδι, η διαδικασία της επιβολής έδινε και έπαιρνε επί τρεις ώρες. Κάτι τέτοιες στιγμές μ' εξευτελίζουν κυριολεχτικά γιατί η χρεοκοπημένη μου ψυχολογία κάνει ανδραγαθήματα της απλής κίνησης, αναζητώντας κι εγώ δεν ξέρω τι αντισταθμίσεις.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO

Βιβλίο
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΕΠΕΞΕΡΓ. Παύλος Μεθενίτης «Αμανίτα μουσκάρια»

Το πίσω ράφι / Όταν μια ολόκληρη διμοιρία ανταρτών ξεκληρίστηκε από παραισθησιογόνα μανιτάρια

Στηριγμένο σε πραγματικά γεγονότα, το μυθιστόρημα «Αμανίτα μουσκάρια» του Παύλου Μεθενίτη εξερευνά το ζήτημα των ουσιών ως καταφύγιο αλλά και ως καταστροφή, και μας παρασύρει σ’ ένα ταξίδι ποτισμένο από την ελληνική πραγματικότητα, παραμονές της οικονομικής κρίσης.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Arsenale: Το πιο απρόσμενο βιβλιοπωλείο των Κυκλάδων φτιάχτηκε στην Ανάφη

Βιβλίο / Arsenale: Το πιο απρόσμενο βιβλιοπωλείο των Κυκλάδων φτιάχτηκε στην Ανάφη

Σε ένα νησί που μετρά λιγότερους από 300 μόνιμους κατοίκους, ένα παλιό καραβόσπιτο μεταμορφώθηκε σε ένα καταφύγιο πολιτισμού γεμάτο βιβλία, μουσικές και μικρούς θησαυρούς.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Μαρκ Τουέιν, «Οι περιπέτειες του Χακ Φιν»

Το πίσω ράφι / Το μυθιστόρημα του Μαρκ Τουέιν που έθαψαν οι κριτικοί και το αποθέωσε ο Χέμινγουεϊ

Στις «Περιπέτειες του Χακ Φιν» ο Μαρκ Τουέιν έπλασε τον πιο ελεύθερο ήρωα της αμερικανικής λογοτεχνίας, που αρνήθηκε τους κανόνες της κοινωνίας του και ένωσε την τύχη του με έναν σκλάβο δραπέτη.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Ο Σάχης του Ιράν και η Αμερική που δεν μπορούσε να φανταστεί την ζωή χωρίς αυτόν

Βιβλίο / Ο Σάχης του Ιράν και η Αμερική που δεν μπορούσε να φανταστεί τη ζωή χωρίς αυτόν

Ένα νέο βιβλίο με τίτλο «Βασιλεύς των Βασιλέων», όπως αποκαλούσε τον εαυτό του ο Ρεζά Παχλαβί, εστιάζει στις διαδοχικές κυβερνήσεις των ΗΠΑ που «αποδέχτηκαν πρόθυμα τις φαντασιώσεις του, τόσο για τον εαυτό του όσο και για τη χώρα του».
THE LIFO TEAM
Γωγώ Ατζολετάκη: «Οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας δεν είναι “ληγμένα προϊόντα”»

Βιβλίο / Γωγώ Ατζολετάκη: «Οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας δεν είναι “ληγμένα προϊόντα”»

Σταρ Ελλάς στα νιάτα της, διακρίθηκε ως ηθοποιός, θιασάρχης, ραδιοφωνική παραγωγός, δοκιμάστηκε επίσης στη συγγραφή έχοντας κυκλοφορήσει μέχρι τώρα επτά βιβλία μαζί με το πρόσφατο «Η τρίτη άνοιξη» (εκδ. Επίμετρο), που έδωσε και το έναυσμα γι’ αυτήν τη συνέντευξη.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
O Δημήτρης Γκιώνης, οι ένδοξες μέρες της «Ελευθεροτυπίας» και το σημερινό μιντιακό σούπερ μάρκετ

Οι Αθηναίοι / O Δημήτρης Γκιώνης, οι ένδοξες μέρες της «Ελευθεροτυπίας» και το σημερινό μιντιακό σούπερ μάρκετ

Ο 81χρονος δημοσιογράφος και συγγραφέας που για δεκαετίες διηύθηνε τις πολιτιστικές σελίδες της Ελευθεροτυπίας, αφηγείται τη συναρπαστική καριέρα του στη LiFO
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Κλαίρη Μιτσοτάκη: «Η αξιοπρέπεια και η φιλία είναι τα θεμέλια της ζωής μας»

Βιβλίο / Κλαίρη Μιτσοτάκη: «Η αξιοπρέπεια και η φιλία είναι τα θεμέλια της ζωής μας»

Η σπουδαία μεταφράστρια, που έχει αφιερώσει μεγάλο μέρος της δουλειάς της στον Μαρσέλ Προυστ, μας ξεναγεί στον πολύπλοκο κόσμο του και εκφράζει τον θυμό της για την πανταχού παρούσα απάτη της εποχής μας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Η αλήθεια για τον «Συνταγματάρχη» Πάρκερ, τον διαβόητο μάνατζερ του Έλβις Πρίσλεϊ

Βιβλίο / Η αλήθεια για τον «Συνταγματάρχη» Πάρκερ, τον διαβόητο μάνατζερ του Έλβις Πρίσλεϊ

Ένα νέο βιβλίο με τίτλο «Ο Συνταγματάρχης και ο Βασιλιάς» εξερευνά τη συναρπαστική ζωή ενός ακούραστου κομπιναδόρου που προσπαθούσε απεγνωσμένα να ανακαλύψει εκ νέου τον εαυτό του.
THE LIFO TEAM
Γνώριζαν ή όχι οι Γερμανοί για τα εγκλήματα του Χίτλερ;

Βιβλίο / Γνώριζαν ή όχι οι Γερμανοί για τα εγκλήματα του Χίτλερ;

Πότε ακριβώς χάθηκε ο πόλεμος για τον Άξονα; Ποια ήταν η πιο σημαντική μάχη του πολέμου; Πόσο «συμμέτοχος» ήταν ο Γερμανικός λαός στο ολοκαύτωμα; Σ’ αυτά τα ερωτήματα επιχειρεί να απαντήσει μια νέα ογκώδης έκδοση με τίτλο «Η συνολική ιστορία του Β' Παγκοσμίου Πολέμου».
THE LIFO TEAM
Αudiobooks: Αντί να διαβάσεις το νέο βιβλίο της Σάλι Ρούνεϊ, το ακούς

Βιβλίο / Αudiobooks: Αντί να διαβάσεις το νέο βιβλίο της Σάλι Ρούνεϊ, το ακούς

Είναι νωρίς να πούμε πως αυτά τα ηχητικά λογοτεχνικά αρχεία μπορούν να αντικαταστήσουν το βιβλίο. Είναι όμως μια υπέροχη λύση για όσους θέλουν να διαβάσουν αλλά δεν έχουν χρόνο ή έχουν μπλοκάρει με το κανονικό διάβασμα.
ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ
«Στα τέσσερα»: Το πιο καυτό και αμφιλεγόμενο βιβλίο του φετινού καλοκαιριού

Βιβλίο / «Στα τέσσερα»: Το πιο καυτό και αμφιλεγόμενο βιβλίο του φετινού καλοκαιριού

«Κάποιες το λάτρεψαν, άλλες το σιχάθηκαν»: Το βιβλίο της Miranda July για την ερωτική περιπλάνηση μιας γυναίκας στη μέση ηλικία που χαρακτηρίστηκε ως «το πρώτο μεγάλο μυθιστόρημα για την περιεμμηνόπαυση», είναι η λογοτεχνική επιτυχία της χρονιάς.
THE LIFO TEAM