ΑΠΕΡΓΙΑ ΓΣΕΕ

Οι μοναδικοί περιστεριώνες της Τήνου, όπως τους κατέγραψε ο Ελβετός αρχιτέκτονας Manuel Baud-Bovy

ΚΥΡΙΑΚΗ Οι μοναδικοί περιστεριώνες της Τήνου που δημοσιεύονται για πρώτη φορά, όπως τους κατέγραψε ο Ελβετός αρχιτέκτονας Manuel Baud-Bovy Facebook Twitter
0

Η ιστορία αρχίζει το 1955, όταν ο νεαρός φοιτητής της Αρχιτεκτονικής Σχολής της Γενεύης επισκέπτεται για πρώτη φορά την Τήνο και αντικρίζει ορισμένα ασυνήθιστα κτίσματα, για τα οποία ποτέ του δεν είχε ακούσει τίποτα.

Το 1955 ο Manuel Baud-Bovy ανακάλυψε στο πρώτο ταξίδι του στην Τήνο τους περιστεριώνες του νησιού, εντόπισε περί τους οκτακόσιους, τους σχεδίασε σε τέσσερα άλμπουμ και τα υπέβαλε στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης.

Για πρώτη φορά εκδίδεται από τις εκδόσεις Καπόν μια αντιπροσωπευτική επιλογή της αδημοσίευτης μελέτης του διακεκριμένου αρχιτέκτονα, μαζί με εισαγωγικό κείμενο και χάρτη με τη θέση των περιστεριώνων στο πεζοπορικό δίκτυο της Τήνου.

Εξερευνώντας το νησί, ο Manuel αντίκρισε ορισμένα ασυνήθιστα κτίσματα, για τα οποία ποτέ του δεν είχε ακούσει τίποτα. Με έκπληξη και ενθουσιασμό, σε κάθε μία από τις εκδρομές του ανακάλυπτε μοναχικούς περιστεριώνες σε αμμουδιές, άλλους ακουμπισμένους στις πλαγιές και άλλους να δεσπόζουν στα ψηλώματα, με τον καθένα να ξεπερνά τον προηγούμενο σε ομορφιά και περηφάνια.

.

Εξερευνώντας το νησί, ο Manuel αντίκρισε ορισμένα ασυνήθιστα κτίσματα. Με έκπληξη και ενθουσιασμό, σε κάθε μία από τις εκδρομές του ανακάλυπτε μοναχικούς περιστεριώνες σε αμμουδιές, άλλους ακουμπισμένους στις πλαγιές και άλλους να δεσπόζουν στα ψηλώματα, με τον καθένα να ξεπερνά τον προηγούμενο σε ομορφιά και περηφάνια.

Χάρις στον πατέρα του, Samuel, εθνομουσικολόγο, ο Manuel είχε αναπτύξει ενδιαφέρον για τη μελέτη του λαϊκού πολιτισμού. Άλλωστε, ο διάσημος παππούς του, Daniel, είχε δημοσιεύσει μελέτες και βιβλία με θέματα παραδοσιακής αρχιτεκτονικής της Ελβετίας.

Περιστερώνες
ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΕΔΩ ΓΙΑ ΝΑ ΤΟ ΑΓΟΡΑΣΕΤΕ: Manuel Baud-Bovy, Περιστεριώνες της Τήνου, εκδόσεις Καπόν

O Manuel Baud-Bovy, βαθιά συνεπαρμένος, σκέφτηκε να συντάξει έναν συστηματικό κατάλογο των περιστεριώνων. Ανακάλυψε περί τους οκτακόσιους και τους αποτύπωσε σε τέσσερα μεγάλα άλμπουμ με λεπτομερή σχέδια, θεωρίες και σκέψεις, τα οποία κατέθεσε στην Αρχιτεκτονική Σχολή της Γενεύης για τη διδακτορική του διατριβή.

Μετά από 60 και πλέον χρόνια, ένα μέρος αυτού του σπάνιου υλικού γίνεται βιβλίο, εμπλουτισμένο με εισαγωγικά κείμενα και πολλές φωτογραφίες-ντοκουμέντα που απαθανατίζουν τους περιστεριώνες όπως σώζονταν το 1955, επαναφέροντας έτσι στο προσκήνιο με έντονο τρόπο την ανάγκη προστασίας της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και προτρέποντάς μας να ακολουθήσουμε τα μονοπάτια του νησιού.

«Είχα αποφασίσει να κάνω μια συστηματική καταγραφή» γράφει ο Manuel Baud-Bovy. «Για δυο μήνες διέσχισα όλο το νησί, πότε με τα πόδια και πότε με μουλάρι, διότι τα αυτοκίνητα τότε σπάνιζαν. Κοιμόμουν πότε σε κάποιο χωριό και πότε κάτω από αστέρια, σε ένα αλώνι, σε ένα ξωκλήσι ή σε έναν εγκαταλελειμμένο περιστεριώνα. Ανακάλυψα γύρω στους οκτακόσιους περιστεριώνες. Τα κείμενα, τα σχέδια και τα ερωτήματά μου γέμισαν τέσσερα άλμπουμ, τα οποία παρουσίασα στην Αρχιτεκτονική σχολή της Γενεύης όπου σπούδαζα».

Σε μια εποχή που πολλοί από τους περιστεριώνες έχουν ήδη εξαφανιστεί ή ερειπωθεί, το βιβλίο αυτό αποτελεί μια εξαιρετική μαρτυρία. «Οι περισσότεροι χτίστηκαν στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα. Χτίζονταν ακόμα όταν βρέθηκα στο νησί στη δεκαετία του 1950. Πολλοί χρονολογούνται από το πρώτο μισό του 19ου αιώνα και ακόμα περισσότεροι από τα μέσα και τα τέλη του αιώνα.

Στην Τήνο οι περιστεριώνες απαντώνται παντού: οι ωραιότεροι είναι απομονωμένοι μέσα σε κήπους, κοντά σε ένα χωριό ή λίγο πιο μακριά, κοντά σε μια πηγή που αρδεύει έναν κήπο. Άλλοι, στη μέση ενός χωραφιού, μέσα στις συκιές και τις ελιές, συνδέονται συχνά με ένα πατητήρι ή ένα αλώνι για το σιτάρι.

Συνήθως, όμως, ο περιστεριώνας είναι μακριά από το χωριό και περιλαμβάνει σχεδόν πάντα στο ισόγειο ένα δωμάτιο, όπου ο ιδιοκτήτης μπορεί να αποθηκεύσει τα εργαλεία του και τη σοδειά, και ενδεχομένως να περάσει τη νύχτα. Μετατρέπεται τότε σε "καλύβι"».

Οι μοναδικοί περιστεριώνες της Τήνου που δημοσιεύονται για πρώτη φορά, όπως τους κατέγραψε ο Ελβετός αρχιτέκτονας Manuel Baud-Bovy Facebook Twitter
Περιστεριώνες στο Ταραμπάδο. Φωτο: Μ. Καπόν

«Χάρη στις αναρίθμητες πηγές της (που της έδωσαν στην αρχαιότητα την ονομασία Υδρούσα), η Τήνος είναι ένα από τα πιο καλλιεργήσιμα νησιά των Κυκλάδων: από τη θάλασσα και έως σχεδόν τις βουνοκορφές, οι κάτοικοι μετέτρεψαν τις πλαγιές σε βαθμιδωτά χωράφια, όπου καλλιεργούσαν σιτάρι, ελιές, συκιές και αμπέλια. Έχουν επιβιώσει μάλιστα λίγες μουριές από μια παλιά βιομηχανία μεταξιού.

Η πολλαπλότητα των πηγών και η επέκταση των καλλιεργειών σε όλο σχεδόν το νησί εξηγούν την παράλληλη εξάπλωση των περιστεριώνων σε ολόκληρη την Τήνο.

Άλλωστε, οι περιστεριώνες της Τήνου είναι οι πολυπληθέστεροι σε όλες τις Κυκλάδες. Συναντάμε αρκετούς ακόμα στην Άνδρο ή, πιο σπάνια, στη Μύκονο, τη Σύρο ή τη Νάξο, μοιάζουν όμως με χλωμές απομιμήσεις των τηνιακών προτύπων. Ακόμα και αν δεχτούμε ότι το τηνιακό μοντέλο εξαπλώθηκε στα γειτονικά νησιά, το ερώτημα της προέλευσής τους εξακολουθεί να προβληματίζει» γράφει ο Baud-Bovy.

Οι μοναδικοί περιστεριώνες της Τήνου που δημοσιεύονται για πρώτη φορά, όπως τους κατέγραψε ο Ελβετός αρχιτέκτονας Manuel Baud-Bovy Facebook Twitter
Οι περιστεριώνες της Τήνου είναι οι πολυπληθέστεροι σε όλες τις Κυκλάδες. Φωτο: Μ. Καπόν
Οι μοναδικοί περιστεριώνες της Τήνου που δημοσιεύονται για πρώτη φορά, όπως τους κατέγραψε ο Ελβετός αρχιτέκτονας Manuel Baud-Bovy Facebook Twitter
Φωτο: Μ. Καπόν
Οι μοναδικοί περιστεριώνες της Τήνου που δημοσιεύονται για πρώτη φορά, όπως τους κατέγραψε ο Ελβετός αρχιτέκτονας Manuel Baud-Bovy Facebook Twitter
Σε μια εποχή που πολλοί από τους περιστεριώνες έχουν ήδη εξαφανιστεί ή ερειπωθεί, το βιβλίο αυτό αποτελεί μια εξαιρετική μαρτυρία. Φωτο: Μ. Καπόν
Οι μοναδικοί περιστεριώνες της Τήνου που δημοσιεύονται για πρώτη φορά, όπως τους κατέγραψε ο Ελβετός αρχιτέκτονας Manuel Baud-Bovy Facebook Twitter
Σελίδες από το βιβλίο.
Οι μοναδικοί περιστεριώνες της Τήνου που δημοσιεύονται για πρώτη φορά, όπως τους κατέγραψε ο Ελβετός αρχιτέκτονας Manuel Baud-Bovy Facebook Twitter
Σελίδες από το βιβλίο.
Οι μοναδικοί περιστεριώνες της Τήνου που δημοσιεύονται για πρώτη φορά, όπως τους κατέγραψε ο Ελβετός αρχιτέκτονας Manuel Baud-Bovy Facebook Twitter
Σελίδες από το βιβλίο.
Οι μοναδικοί περιστεριώνες της Τήνου που δημοσιεύονται για πρώτη φορά, όπως τους κατέγραψε ο Ελβετός αρχιτέκτονας Manuel Baud-Bovy Facebook Twitter
Σελίδες από το βιβλίο.
Οι μοναδικοί περιστεριώνες της Τήνου που δημοσιεύονται για πρώτη φορά, όπως τους κατέγραψε ο Ελβετός αρχιτέκτονας Manuel Baud-Bovy Facebook Twitter
Σελίδες από το βιβλίο.

ΑΓΟΡΑΣΤΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΕΔΩ

Βιβλίο
0

ΑΠΕΡΓΙΑ ΓΣΕΕ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Στον Πύργο της Τήνου, το μοναδικό χωριό των μαρμαρογλυπτών

Φωτογραφία / Στον Πύργο της Τήνου, το μοναδικό χωριό των μαρμαρογλυπτών

Μια Αμερικανίδα δημοσιογράφος, η Σάρα Σούλη, και ένας επίσης Αμερικανός φωτογράφος, ο Μάρκο Αργκουέλο, επισκέφθηκαν τον Πύργο και κατέγραψαν τη μαγεία αυτού του συναρπαστικού τόπου. Μιλήσαμε με την Σάρα Σούλη.
ΜΕΡΟΠΗ ΚΟΚΚΙΝΗ
Το μεγαλείο της κλασικής γλυπτικής στην Τήνο - Επιτύμβιες στήλες στο Ξώμπουργο έφερε στο φως η ανασκαφή

Φωτογραφίες / Το μεγαλείο της κλασικής γλυπτικής στην Τήνο - Επιτύμβιες στήλες στο Ξώμπουργο έφερε στο φως η ανασκαφή

Επιτύμβιες στήλες στο Ξώμπουργο της Τήνου αποκαλύφθηκαν κατά την ανασκαφή του Πανεπιστημίου Αθηνών, οι οποίες και δίνουν νέες πληροφορίες για την κλασική γλυπτική του νησιού
Φωτογραφίζοντας έθιμα και πανηγύρια της Ελλάδας

Φωτογραφία / Φωτογραφίζοντας έθιμα και πανηγύρια της Ελλάδας

Ο φωτογράφος Μιχάλης Παππάς που ταξιδεύει και φωτογραφίζει παραδοσιακά δρώμενα σε κάθε γωνιά της χώρας, παρουσιάζει στο LiFO.gr μέρος της δουλειάς του και μιλάει για τα πρότυπα και τα βιώματά του αλλά και τη σημασία της φωτογραφίας στην εποχή των smartphones
ΒΑΣΙΛΗΣ ΚΑΨΑΣΚΗΣ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Έτσι μας πέταξαν μέσα στην Ιστορία

Βιβλίο / Το φιλόδοξο λογοτεχνικό ντεμπούτο του Κώστα Καλτσά είναι μια οικογενειακή σάγκα με απρόβλεπτες διαδρομές

«Νικήτρια Σκόνη»: Μια αξιοδιάβαστη αφήγηση της μεγάλης Ιστορίας του 20ού και του 21ου αιώνα στην Ελλάδα, από τα Δεκεμβριανά του 1944 έως το 2015.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
Γκρέγκορ φον Ρετσόρι: Αποχαιρετώντας μια Ευρώπη που χάνεται

Βιβλίο / Γκρέγκορ φον Ρετσόρι: Αποχαιρετώντας μια Ευρώπη που χάνεται

Ένας από τους τελευταίους κοσμοπολίτες καλλιτέχνες και συγγραφείς αυτοβιογραφείται στο αριστουργηματικό, σύμφωνα με κριτικούς και συγγραφείς όπως ο Τζον Μπάνβιλ, βιβλίο του «Τα περσινά χιόνια», θέτοντας ερωτήματα για τον παλιό, σχεδόν μυθικό κόσμο της Ευρώπης που έχει χαθεί για πάντα.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
CARRIE

Βιβλίο / H Carrie στα 50: Το φοβερό λογοτεχνικό ντεμπούτο του Στίβεν Κινγκ που παραλίγο να καταλήξει στα σκουπίδια

Πάνω από 60 μυθιστορήματα που έχουν πουλήσει περισσότερα από 350 εκατομμύρια αντίτυπα μετράει σήμερα ο «βασιλιάς του τρόμου», όλα όμως ξεκίνησαν πριν από μισό αιώνα με την πρώτη περίοδο μιας ντροπαλής και περιθωριοποιημένης μαθήτριας γυμνασίου.
THE LIFO TEAM
Οι «Αρχάριοι» του Ρέιμοντ Κάρβερ, ήρωες τσακισμένοι από το κυνήγι του αμερικανικού ονείρου

Το πίσω ράφι / Οι «Αρχάριοι» του Ρέιμοντ Κάρβερ, ήρωες τσακισμένοι από το κυνήγι του αμερικανικού ονείρου

Γεννημένος στο Όρεγκον τα χρόνια που ακολούθησαν την οικονομική κρίση του '29, γιος μιας σερβιτόρας κι ενός εργάτη σε εργοστάσιο ξυλείας, ο κορυφαίος εκπρόσωπος του «βρόμικου ρεαλισμού» βίωσε στο πετσί του την αθλιότητα, τις δυσκολίες και την αποξένωση που αποτύπωσε στο έργο του.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Μιχάλης Μακρόπουλος: «Ζούμε σε μια εποχή βαθιάς μοναξιάς, μέσα σε μια θάλασσα διαδικτυακών “φίλων”».

Βιβλίο / Μιχάλης Μακρόπουλος: «Ζούμε στη βαθιά μοναξιά των διαδικτυακών μας “φίλων”»

Ο συγγραφέας και μεταφραστής μιλά για τη δύναμη της λογοτεχνίας, για τα βιβλία που διαβάζει και απέχουν απ’ όσα σήμερα «συζητιούνται», για τη ζωή στην επαρχία αλλά και για το πόσο τον ενοχλεί η «αυτοπροσωπολατρία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης».
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
To «παράνομο» σεξ στην Αθήνα του Μεσοπολέμου σε μια νέα μελέτη

Βιβλίο / To «παράνομο» σεξ στην Αθήνα του Μεσοπολέμου σε μια νέα μελέτη

Κόντρα στα κυρίαρχα ήθη, ο Μεσοπόλεμος υπήρξε διεθνώς μια εποχή σεξουαλικής ελευθεριότητας. Μια πρωτότυπη έκδοση από τους Τάσο Θεοφίλου και Εύα Γανίδου εστιάζει στις επιδόσεις των Αθηναίων στο «παράνομο» σεξ, μέσα από δημοσιεύματα εφημερίδων της εποχής, με τα ευρήματα να είναι εντυπωσιακά, ενίοτε και σπαρταριστά.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Εύα Στεφανή: «Με συγκινεί ακόμα ο «Πεισίστρατος» του Γιώργου Χειμωνά»

The Book Lovers / Εύα Στεφανή: «Βρίσκω θεραπευτικά τα μυθιστορήματα της Άγκαθα Κρίστι»

Ο Νίκος Μπακουνάκης συζητάει με την Εύα Στεφανή, σκηνοθέτιδα και καθηγήτρια Κινηματογράφου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, για τη διαδρομή της από την Δάφνη ντι Μοριέ στον Ε.Χ. Γονατά κι από τον Τσβάιχ στον Γιώργο Χειμωνά.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
Το συναρπαστικό ντεμπούτο της Ρένας Λούνα είναι καλή λογοτεχνία

Βιβλίο / Το συναρπαστικό ντεμπούτο της Ρένας Λούνα είναι καλή λογοτεχνία

Οι «Αλεπούδες του Περ-Λασαίζ» είναι ένα μυθιστόρημα άριστα δομημένο, με πυκνό λόγο και πλήθος πραγματολογικών στοιχείων, που αναπλάθει τη γαλλική επαρχία των ’50s μέσα από μια απελπισμένη ερωτική ιστορία με φεμινιστική χροιά. 
M. HULOT
Η σημασία του Le Corbusier σήμερα

Βιβλίο / Η σημασία του Le Corbusier σήμερα

Ο σπουδαίος αρχιτέκτονας και στοχαστής, που έβαλε ποίηση στο σκυρόδερμα και συνέδεσε τα οράματα ενός σύγχρονου «Blade Runner» με τον Παρθενώνα, μοιάζει σήμερα να έχει μεγαλύτερο αντίκτυπο και σημασία όσο ποτέ. Η «Συζήτηση με τους φοιτητές της αρχιτεκτονικής» από εκδόσεις ΠΕΚ αποδεικνύει γιατί.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Οι δεσποινίδες της Αβινιόν ήταν από το Τσανάκ Καλέ

Βιβλίο / Οι δεσποινίδες της Αβινιόν ήταν από το Τσανάκ Καλέ

Τα κεραμικά των Δαρδανελλίων, ο συσχετισμός τους με την ταυτότητα, με το συναίσθημα. Ένα γοητευτικό βιβλίο δείχνει πώς τα «λαϊκά», «αγροτικά» κεραμικά συνδέονται με το κίνημα Arts & Crafts, με τον ιαπωνισμό, με τις διακοσμητικές τέχνες και το ντιζάιν στο τέλος του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ού.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
Τζούντιθ Μπάτλερ: Μιλώντας για το «φάντασμα του φύλου» χωρίς φόβο και πάθος

Βιβλίο / Τζούντιθ Μπάτλερ: Μιλώντας για το «φάντασμα του φύλου» χωρίς φόβο και πάθος

Mία από τις σημαντικότερες θεωρητικούς της εποχής μας, που έχει δεχθεί επιθέσεις και έχει λογοκριθεί για τις απόψεις της μόλις κυκλοφόρησε το τελευταίο της βιβλίο με τίτλο «Ποιος φοβάται το φύλο;» το οποίο αναμένεται να συζητηθεί, ενώ πολλοί αναρωτιούνται αν η ίδια έγινε mainstream.
EΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ντον Ντελίλο: «Άνθρωπος σε πτώση»

Το πίσω ράφι / «Άνθρωπος σε πτώση»: Το ρεαλιστικό έργο ενός από τους σπουδαιότερους εξερευνητές της μοντέρνας εποχής

Ο πολυβραβευμένος Ντον Ντελίλο γράφει για την ανάγκη των ανθρώπων να ανήκουν κάπου και να επικοινωνήσουν, όταν εισπράττουν από την Ιστορία οδύνη, απώλειες και χιλιάδες ερωτηματικά.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ