Όλα τα βλέμματα στο μικρό καφέ στα Πετράλωνα είναι στραμμένα στο ζευγάρι που φτάνει με μηχανή στο ραντεβού μας. Ο Δημήτρης Λάλος και η Έλενα Μαυρίδου μοιάζουν να νιώθουν πολύ άνετα με τον κόσμο που τους αναγνωρίζει.
Κάποιοι πλησιάζουν τον Μαθιό, τον ήρωα της σειράς του Alpha στην οποία πρωταγωνιστεί. Μετά τον «Σκοτεινό Δρόμο», όπου υποδύθηκε έναν αστυνομικό, στον «Σασμό» υποδύεται έναν δολοφόνο. Η Έλενα πρωταγωνιστεί στη μίνι σειρά του ANT1+ «Σώσε με» ως αστυνομικός ‒ λένε γελώντας ότι το καλοκαίρι το πέρασαν κάνοντας μαθήματα σκοποβολής.
Η βραβευμένη το 2008 με τα βραβεία Κουν και Μελίνα Μερκούρη ηθοποιός είναι η μόνη της γενιάς της που πέρασε περισσότερο από μία δεκαετία περιοδεύοντας, σαν σε μπουλούκι, σε κάθε άκρη της χώρας με την ομάδα Χώρος και παρουσιάζοντας την αλησμόνητη «Γκόλφω», πριν αποφασίσουν να κάνουν θεατρική τους έδρα την Αθήνα.
Υποψήφια για το βραβείο σκηνοθεσίας της Ένωσης Ελλήνων Θεατρικών και Μουσικών Κριτικών πριν από λίγους μήνες για την παράσταση «Λάμπρος», εμπνευσμένη από το ποίημα του Διονύσιου Σολωμού, νιώθει υπερήφανη που αξιολογήθηκε και συμπεριλήφθηκε σε μια λίστα με άξιους συναδέλφους της, κάτι που επιβεβαιώνει την προσπάθεια που γίνεται στο θέατρο του Βοτανικού με επιμονή και έρευνα. «Για πολλά χρόνια δούλεψα ως ηθοποιός φορώντας μάσκες, δεν ήξεραν το πρόσωπό μου», λέει.
Τα ίδια χρονιά ο Δημήτρης ήταν «κλεισμένος» στο θέατρο Επί Κολωνώ, σε μια ομάδα που έκανε τη δική της διαδρομή σταθερά στη βάση της, ασχολούμενος, εκτός από την υποκριτική, με κατασκευές και μαθήματα σχετικά με το θέατρο συνολικά. «Ήξερα την Έλενα ως όνομα, αλλά δεν ήξερα το πρόσωπό της», λέει γελώντας.
Η πορεία τους υπήρξε διαφορετική. Ηθοποιοί και οι δύο, που όμως δούλεψαν με διαφορετικό τρόπο και με εντελώς διαφορετικούς σκηνοθέτες, εκείνη σε περιοδείες και εκείνος σταθερά σε ένα θέατρο. Ωστόσο η διαδικασία του «κάνω θέατρο» και «μαθαίνω μέσα σε ένα θέατρο από διαφορετικά πόστα», το ενδιαφέρον για το θέατρο στο σύνολό του είναι ένας συνδετικός κρίκος που τους ενώνει μέχρι σήμερα κι αυτό, όπως λένε, είναι δύσκολο να διατηρηθεί στο πέρασμα του χρόνου.
«Είμαστε εργάτες του θεάτρου και αυτό δεν μπορεί κανείς να μας το πάρει», λέει ο Δημήτρης, «δεν κουνιέται αυτό πράγμα όταν το έχεις χτίσει τούβλο-τούβλο. Αυτό με κάνει να νιώθω πραγματικά εντάξει και ηθικά, το ότι δεν μου χαρίστηκε από κάποιον».
Ο Δημήτρης και η Έλενα γνωρίστηκαν το 2015 στον «Ορέστη». «Ήξερα τον Δημήτρη που δούλευε στο επί Κολωνώ και έτρεφα βαθιά εκτίμηση για εκείνον, για την αφοσίωση όλων στο θέατρο, θαύμαζα τη δουλειά του», λέει η Έλενα.
Μετά την εκτίμηση και τον θαυμασμό του ενός προς τον άλλο ήρθε ο έρωτας και η δημιουργία της οικογένειάς τους με τη γέννηση της Νικολέτας. Η περιπέτεια της νοσηλείας της Έλενας στο νοσοκομείο Αλεξάνδρα όταν γέννησε την κόρη της, μια αληθινή μάχη για τη ζωή της που έδωσε με γενναιότητα, αποτυπώθηκε στην παράσταση «Πτέρυγα» που είναι αφιερωμένη στον αγώνα που κάνουν οι γυναίκες για να γίνουν μητέρες ‒ ένας ύμνος στη ζωή, στον κενό χώρο μεταξύ της γέννησης και του θανάτου.
Καθένας τους έστησε τον δικό του θεατρικό χώρο, τον Χώρο η Έλενα και το Tempus Verum εν Αθήναις ο Δημήτρης, περίπου την ίδια εποχή. «Είμαστε ζευγάρι στη ζωή, οικογένεια, και το ότι δουλεύουμε στο θέατρο και οι δύο είναι κάτι που δεν μας δεσμεύει καθόλου. Γνωριστήκαμε σε μεγαλύτερη ηλικία, όπου πλέον δεν ήταν η μέγιστη ανάγκη μας να συμπορευτούμε καλλιτεχνικά αλλά να μπορούμε να μοιραστούμε την εμπειρία.
Λειτουργούμε επικουρικά, παίρνουμε ο ένας τη γνώμη του άλλου, τη βοήθειά του σε ουσιαστικά θέματα και σε πρακτικά, κι αυτό συμβαίνει με μια αίσθηση ελευθερίας και ενώ η πορεία μας δεν είναι αλληλένδετη, εξού και το ότι από τότε που γνωριστήκαμε, στον “Ορέστη”, δεν έχουμε ξαναπαίξει μαζί. Τώρα ήρθε η ώρα, το έφερε η επιλογή μας αλλά και η συγκυρία», λέει ο Δημήτρης.
Όταν τους ρωτάω πόσο δύσκολο είναι να κρατήσεις σήμερα έναν θεατρικό χώρο, μου απαντούν με μια φωνή «πολύ». «Κάθε σου βήμα, κάθε σου κίνηση μπορεί να σου κοστίσει τα πάντα», λέει ο Δημήτρης που πιστεύει πως όταν δεν μπορείς να κάνεις το μικρό βήμα πρέπει να περνάς στο μεγάλο. «Μέσα στην κρίση αποφάσισα να κάνω κάτι μεγάλο, το μικρό δεν μπορεί να σε στηρίξει ποτέ πραγματικά. To Tempus Verum, όταν το άνοιξα, ήταν μια βουτιά από την ταράτσα, αλλά όταν κάνεις μια τέτοια τρέλα εμφανίζονται πολλοί άνθρωποι που θα σε κρατήσουν».
Λίγο νωρίτερα η ομάδα Χώρος είχε αρχίσει στην Αθήνα την έρευνα για ένα «φτωχό θέατρο», συμπεριλαμβάνοντας στο πρόγραμμά της ετήσια εργαστήρια, συνδυάζοντας την υποκριτική και την εκπαίδευση, κάτι που ενδιαφέρει απόλυτα την Έλενα.
«Η διαρκής εργασία, η υποκριτική με μάσκα, το σωματικό θέατρο, η εκπαίδευση σε μεθοδολογίες που βελτιώνουν την υποκριτική σου γενικότερα σε φέρνουν διαρκώς σε επαφή με νέους και πολύ ταλαντούχους ανθρώπους που ίσως δεν είχες τη δυνατότητα να συναντήσεις σε μια παράσταση και να αναγνωρίσεις τη δυναμική τους.
Η εκπαίδευση των ηθοποιών με απασχολεί πολύ, είναι χρονοβόρα η διαδικασία και πολύ σημαντικό να μπαίνει ο ηθοποιός απενοχοποιημένος σε αυτή. Βήμα-βήμα παρακολουθούμε αν θα πετύχει αυτό στην παράσταση, παίρνοντας ρίσκα. Οι επιχορηγήσεις με βοήθησαν πολύ, μου έδωσαν μια ανάσα. Εκτός από αυτές που χρηματοδοτούμε εμείς, μπόρεσα να κάνω δουλειές πειραματικές που θέλουν χρόνο», λέει η Έλενα.
Ένας από τους λόγους που ο Δημήτρης αποφάσισε να κάνει δικό του θέατρο, το οποίο χρηματοδοτεί παίζοντας σε ταινίες, ή στην τηλεόραση, ή κάνοντας σεμινάρια για επαγγελματίες του θεάτρου αποκλειστικά, ήταν το υλικό που έβλεπε ότι υπήρχε γύρω του όταν έκανε τους κύκλους μαθημάτων στο Bios.
Σύντομα, η μικρή ακαδημία μέσα στο Τempus Verum, στην οποία διδάσκουν πολλοί συνάδελφοί του, θα επεκταθεί με μια μικρή ακαδημία κινηματογράφου, όπου επαγγελματίες θα εκπαιδεύονται στην τεχνική του κινηματογράφου.
«Χαμογελάω όταν μου λένε ότι παίζω καλά στον “Σασμό”. Παίζεις στην τηλεόραση και νομίζουν ότι σκόνταψες και σου συνέβη ή ότι το κατάφερες με την προσωπική σου γοητεία, ωστόσο με το σινεμά ασχολούμαι από το 2003», λέει ο Δημήτρης, συμπληρώνοντας ότι τα προηγούμενα χρόνια είχε θυσιάσει την ιδιότητα του ηθοποιού.
Από τότε που απέκτησε χώρο δικό του σταμάτησε να παίζει στο θέατρο, για να αφοσιωθεί στη λειτουργία του και να κάνει μέσα σε κατάλληλες συνθήκες τις παραγωγές που διάλεγε, αλλά, όπως και η Έλενα, αισιοδοξεί, αφού κατάφεραν να βγουν νικητές από την οικονομική κρίση και την πανδημία.
Αυτόν τον χειμώνα θα χρηματοδοτήσει τη νέα δουλειά της Γεωργίας Μαυραγάνη που θα ανέβει στην αρχή της σεζόν και παράλληλα αποφάσισε να επιστρέψει στην υποκριτική, που του έχει λείψει πολύ, και να δουλέψει μαζί με την Έλενα, που τον σκηνοθετεί στην «Άλκηστη» του Ευριπίδη. Θα την ανεβάσουν στον Χώρο.
«Η συνεργασία αυτή ήρθε αβίαστα, δεν είπαμε “πάμε να κάνουμε αρχαίο δράμα”. Την “Άλκηστη” μου την πρότεινε η Σύλβια Λιούλιου στις Παραβάσεις του ΚΠΙΣΝ. Μου κίνησε το ενδιαφέρον γιατί αναρωτιόμουν αν είναι σατυρικό δράμα ή τραγωδία και αρχικά κάναμε κάτι μικρό, σαν δοκιμή. Ξεκίνησε χωρίς μεγάλα σχέδια και προσδοκίες για κάτι μεγάλο. Ήταν η εποχή που δούλευα τον “Λάμπρο” με επιδιασκόπια, χάρτινες φιγούρες μιας ναΐφ αισθητικής, ερευνώντας πώς αυτά τα στοιχεία μπορούν να έχουν θεατρική και όχι εικαστική αξία για το κοινό.
Ήθελα να δουλέψω με τον ίδιο τρόπο τις “Βάκχες” και ήρθε και η “Άλκηστη”. Έτσι ήθελα να μπω στον Ευριπίδη και αυτό συνέβη εύκολα και οργανικά μετά τον “Λάμπρο”, γιατί η παράσταση πάτησε σε υλικά που είχαν άμεση συγγένεια με αυτόν σε επίπεδο σκηνοθετικής προσέγγισης.
Μου αρέσει να σκέφτομαι ότι ο Ευριπίδης άρχισε αυτό το έργο σαν αστείο. Γελάς με το γεγονός ότι θέλουν όλοι τόσο πολύ να ζήσουν, είναι ένας θρήνος και μια γιορτή συγχρόνως για τη ζωή το πόσο γενναιόδωρα δίνει μια γυναίκα που αγαπά τη ζωή της».
Ο Δημήτρης συνεχίζει: «Αυτό που μου αποκαλύφθηκε με τον Άδμητο, έναν ήρωα πολύ κόντρα στον δικό μου τρόπο σκέψης, είναι τι σημαίνει να πεθαίνει για σένα ο αγαπημένος σου άνθρωπος και ποια χαρά σού δίνει το ότι δεν πεθαίνεις εσύ. Φεύγει η γυναίκα του κι εκείνος ζει, λέει σε όλους “γιατί δεν πεθαίνετε για μένα;”.
Οπότε σε αυτή την παράσταση θέλουμε να εξερευνήσουμε το έργο με χιούμορ και τραγικότητα, λειτουργώντας με τον μυστικισμό και το βάθος, απλά υλικά με τα οποία δουλεύει η Έλενα. Ως ηθοποιός βιώνω έναν συνδυασμό του παραδοσιακού με το σύγχρονο».
Μιλώντας για την τηλεόραση, δεν παραλείπουν να μου πουν ότι φέρνει στο θέατρο κόσμο που δεν θα έμπαινε διαφορετικά σε αυτό. «Δεν μου αρέσουν οι ταμπέλες. Στην τηλεόραση παίζουν ηθοποιοί που έχουν ιδρώσει στο θέατρο, αλλά ως τότε δεν τους ήξερε κανένας», λέει η Έλενα.
«Θέατρο κάνεις με τη δυναμική και τις διαφορετικές ταχύτητες που φέρνουν σε έναν χώρο παλιοί και νέοι ηθοποιοί και δεν έχει σημασία το αν κάνουν τηλεόραση αλλά το να είναι εκεί, ενεργοί, και να φέρνουν την εμπειρία τους από κάθε μέσο στο οποίο δουλεύουν.
«Εμείς είμαστε εργάτες του θεάτρου και αυτό δεν μπορεί κανείς να μας το πάρει», λέει ο Δημήτρης, «δεν κουνιέται αυτό πράγμα, όταν το έχεις χτίσει τούβλο τούβλο. Αυτό με κάνει να νιώθω πραγματικά εντάξει και ηθικά, το ότι δεν μου χαρίστηκε από κάποιον. Γι’ αυτό δουλεύουμε, για να χτίσουμε σε βάθος χρόνου, να έχει η δουλειά μας διαχρονική αξία».
«Άλκηστις» του Ευριπίδη
Μετάφραση: Κωνσταντίνος Χρηστομάνος
Σύλληψη – σκηνοθεσία: Έλενα Μαυρίδου
Ερμηνεύουν: Έλενα Μαυρίδου, Δημήτρης Λάλος, Σωτήρης Τσακομίδης, Δήμητρα Κούζα, Γιώργος Τριανταφυλλίδης, Στέργιος Κοντακιώτης
Θέατρο Χώρος
Πρεμιέρα: 1/10
Ο Δημήτρης Λάλος πρωταγωνιστεί στον «Σασμό» (δεύτερος κύκλος από τις 19/9 στον Alpha) και η Έλενα Μαυρίδου στη νέα μίνι σειρά «Σώσε με» (σύντομα στο ANT1+).
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
