ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΘΕΟΔΩΡΟ ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗ*
Όταν ξεπήδησε η ανάρτηση του Advocate στον τοίχο μου με την φωτογραφία των παλαιστών αναπήδησα. Δυόμισι χιλιάδες Like και 500 share για ένα μικρό άρθρο στο οποίο ο συντάκτης αναρωτιόταν πώς σε μερικές χώρες, ακόμη και ομοφοβικές, επιτρέπονται ανάμεσα σε άντρες τέτοιες σκηνές σωματικής επαφής. Δεν αμφιβάλλω για την έκπληξη τους: είκοσι χρόνια πριν, σε ένα ταξίδι μου στην Αμερική, ακούμπησα κατά λάθος το πόδι μιας κυρίας και παραλίγο να καλέσει την αστυνομία. Ο φωτογράφος των παλαιστών κατονομαζόταν ως Jim Mavro και δινόταν το link στο flickr.
Ο “φωτογράφος” χαμογελούσε ικανοποιημένος: λίγες μέρες νωρίτερα ο Jim Mavro μου είχε τηλεφωνήσει από τις Σέρρες και με ρώτησε τι ακριβώς είναι το Advocate, “εσύ που είσαι της αγγλόφωνης λογοτεχνίας” τόνισε με τον πάντα περιπαικτικό του τρόπο. Κάποιοι του περιοδικού είχαν δει τυχαία στο flickr τις φωτογραφίες, που ο Jim ανεβάζει τακτικά, και του ζήτησαν την άδεια να αναδημοσιεύσουν κάποιες από αυτές. Τόσο επίσημα.
Η συζήτηση που άνοιξε το δημοσίευμα με τα δεκάδες σχόλια απλωνόταν σε διαφορετικά πεδία. Κάποιοι κατηγορούσαν το περιοδικό ότι προσεταιρίζεται την αισθητική της φωτογραφίας ως gay, ενώ δεκάδες σχολιαστές επέμεναν ότι η πάλη με λάδι είναι αποκλειστικά τουρκικό έθιμο, ανάμεσά τους και Έλληνες που αγνοούσαν τα ήθη και έθιμα της πατρίδας τους, τα ήμερα και τα άγρια του τόπου τους, τις κοινές παραδόσεις.
Του εξήγησα ότι το Advocate είναι ένα σοβαρό LGBT διμηνιαίο περιοδικό με web site. Φιλοξενεί ακόμη και συνεντεύξεις επιφανών πολιτικών όπως της Χίλαρι Κλίντον το 2007. Στην ίδια εταιρεία εκδίδεται και το συγγενές Out, στο οποίο πρόσφατα έδωσε συνέντευξη-προς έκπληξη όλων- ο Ομπάμα.
Βέβαια η συζήτηση που άνοιξε το δημοσίευμα με τα δεκάδες σχόλια απλωνόταν σε διαφορετικά πεδία. Κάποιοι κατηγορούσαν το περιοδικό ότι προσεταιρίζεται την αισθητική της φωτογραφίας ως gay, ενώ δεκάδες σχολιαστές επέμεναν ότι η πάλη με λάδι είναι αποκλειστικά τουρκικό έθιμο, ανάμεσά τους και Έλληνες που αγνοούσαν τα ήθη και έθιμα της πατρίδας τους, τα ήμερα και τα άγρια του τόπου τους, τις κοινές παραδόσεις.
Ωστόσο ο Jim Mavro αισθανόταν δικαιωμένος και είχαμε τους λόγους μας να γελάμε τηλεφωνικά. Από 10 χιλιάδες επισκέψεις στο flickr έφτασε τις 180 χιλιάδες σε δύο μέρες, τόσος πανικός για τα βαλκανικά κορμιά, βουτηγμένα στο λάδι που γραπώνονται με επικίνδυνες λαβές. Κακά τα ψέματα, πολλοί από τους επισκέπτες του στο flickr τον ακολουθούσαν για τη χαρά αυτών των κορμιών που σε κάποιους άλλους άντρες ή γυναίκες μπορεί και να φαντάζουν αδιάφορα και αντιερωτικά. Ο Jim Mavro παρακολουθεί από κοντά ποιοι δανείζονται τις φωτογραφίες του και μόλις αντιληφθεί να μετακομίζουν σε πορνό blogs, αυτόματα τους διαγράφει. Γι αυτόν η πάλη είναι μια τελετουργία, ριζωμένη στον κόσμο και στον τόπο του.
Ποιος στ' αλήθεια είναι ο Jim Mavro;
Ο Δημήτρης Μαυρογιάννης γεννήθηκε σ ένα χωριό κοντά στον Στρυμόνα, το Ζευγολατιό και μετά ήρθαν οικογενειακώς στις 
Σέρρες. Σπούδασε οικονομικές επιστήμες στην Θεσσαλονίκη. Πριν όμως διοριστεί καθηγητής στο Δημόσιο είχε ταξιδέψει, ως φοιτητής από το πρώτο κιόλας έτος, σε πολλά μέρη, ολομόναχος. Με ένα σακίδιο στην πλάτη γύρισε την Ευρώπη, μέσα δεκαετίας του εβδομήντα, κοιμήθηκε σε ξενώνες και κοινόβια, πήγε μόνος για δυο μήνες στην Αίγυπτο και έμενε σε φελούκες. Γνωριστήκαμε στον Φοιτητικό Όμιλο Θεάτρου Κινηματογράφου το 1975. Μαζί τριγυρίζαμε στο Βαρδάρη και ανακαλύπταμε την πόλη και τα μυστικά της. Ύστερα κάναμε αρκετά ταξίδια στην Τουρκία, στην Συρία χτίζοντας μια φαντασιακή σχέση με την Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική. Πολλά καλοκαίρια μείναμε στην Τυνησία, βδομάδες στην Πόλη, όταν ακόμη ήταν γκρίζα και υποβαθμισμένη. Αυτός ήταν ο πρακτικός στα ταξίδια, εγώ ο θεωρητικός, ο γραφιάς. Ωστόσο είχαμε πολλά κοινά: προσφυγικές ρίζες, μεγαλώσαμε σε χωριά και (μετα)μορφωθήκαμε στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης στην μεταπολίτευση, την πιο χρυσή φοιτητική περίοδο.
Διαδρομές και επιρροές
Ο Δημήτρης είναι ένας γειωμένος κυριολεκτικά άνθρωπος. Όταν δεν διδάσκει στο λύκειο στην Θεσσαλονίκη, επιστρέφει στις Σέρρες και στο χωριό, στον μπαχτσέ του όπου καλλιεργεί τα πάντα. Αγαπάει τη φύση, το χώμα, τα νερά. Αγαπάει τα πανηγύρια και τα καφενεία, τις καφετέριες και τα άχαρα χωριά. Με προσωπικό τρόπο. Μιλάει με τους ντόπιους στη γλώσσα τους, γίνεται φίλος αβίαστα. Από αυτόν έμαθα τα χαμάμ της βόρειας Ελλάδας και τα πανηγύρια όπου διοργανώνονται αγώνες παραδοσιακής πάλης. Αρχαίες τελετές, ενσωματωμένες από τον παγανισμό μέχρι τον χριστιανισμό από τα Βαλκάνια ως την Ανατολή.
Αυτά τα χαμάμ και πανηγύρια και πάλη, οι στέρνες και ιαματικά νερά θα κυριαρχήσουν στον μυθοπλαστικό μου χώρο από το πρώτο μου μυθιστόρημα “Κρυμμένοι άνθρωποι”. Η συλλογή διηγημάτων “Ο αρχαίος φαλλός” είναι αφιερωμένη στον Δημήτρη. Στα “Νερά της χερσονήσου” με τους παλαιστές στο εξώφυλλο τον ευχαριστώ στην τελευταία σελίδα για τις βαλκανικές περιπλανήσεις. Στο “Παρτάλι” συμμετέχει στην παρέα των φοιτητών του ΦΟΘΚ ως “ο Σερραίος με το μουστάκι”. Στο “Παλαιστής και ο δερβίσης” αποθεώνεται η εμμονή μας για την πάλη και τον μυστικισμό της ανατολής ενώ κάποιοι ήρωες του βιβλίου λέχθηκε ότι μας θύμιζαν.
Η ζωή ως μια ατέρμονη πάλη
Φέτος τον Ιούλιο βρεθήκαμε στην Αδριανούπολη στο τριήμερο της παντουρκικής πάλης που διεξάγεται στο στάδιο του Kirkpinar. Η μεγαλύτερη διοργάνωση πάλης στην Τουρκία και ίσως στην Ευρώπη. Δύο χιλιάδες παλαιστές από όλη την χώρα και τόνοι λαδιού ανακατεμένο με ιδρώτα. Η διοργανωτική επιτροπή μας έδωσε διαπιστευτήρια δημοσιογράφων και έτσι μπήκαμε κατευθείαν στην καρδιά των δρώμενων, στο γήπεδο και στα αποδυτήρια, μαζί με άλλα τηλεοπτικά συνεργεία αφού οι αγώνες αυτοί αποκτούν συνεχώς φήμη. Άλλωστε τον Δημήτρη τον γνώριζαν ως φωτογράφο, μιλάει και τέλεια τουρκικά. Παλαιστές ξαπλωμένοι στη χλόη σηκώνονταν να του μιλήσουν με χαρά και σεβασμό. Ήξεραν ότι θα βρεθούν απεικονισμένοι στο διαδίκτυο, ότι ένας αρχειοθέτης της εποχής τους και των παραδοσιακών εθίμων της βρίσκεται κοντά τους. Η εμπειρία των αγώνων αυτών είναι μοναδική, επική αλλά και οι ταπεινοί αγώνες στα χωριά της Μακεδονίας, μέσα στα χωράφια και δίπλα στις εκκλησιές, έχουν κι αυτές τη χάρη τους, μια χάρη παλιά, αρχέγονη, ιεροτελεστική.
Είτε στην αλάνα είτε στις κερκίδες, θεατές και παλαιστές βρίσκονται μέσα στο ίδιο δρώμενο, και είναι κάτι τέτοιες εικόνες, απρόβλεπτες και αληθινές, μακριά από τα καλοστημένα θεάματα των πόλεων, που μας κρατάνε συνωμοτικά δεμένους με την Ιστορία, το πάθος για ζωή, για αγώνες και ανθρώπινες συναντήσεις.
Θεόδωρος Γρηγοριάδης
Νέα Σμύρνη 29/12/2015
____________
*Ο Θεόδωρος Γρηγοριάδης είναι συγγραφέας. Μέσα στο 2015 κυκλοφόρησαν δύο βιβλία του: το μυθιστόρημα "Ζωή μεθόρια" και το αφήγημα "Ο ξεχασμένος άγγελος των Φιλίππων" -και τα δύο από τις εκδόσεις Πατάκη.
ΜΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΦΩΤΟ ΤΟΥ JIM MAVRO
Για αποκλειστική χρήση στο LIFO.gr
σχόλια