Ο ήχος του Σωκράτη Σινόπουλου στην πολίτικη λύρα είναι χαρακτηριστικός και νιώθει κανείς πως μεταφέρει μια μεγάλη ποσότητα πολιτισμικής ιστορίας και «ελληνικότητας», αλλά παράλληλα ότι παραμένει ανοιχτός σε όλες τις σύγχρονες προσεγγίσεις ή μουσικές προκλήσεις. Τον Σωκράτη Σινόπουλο τον έχουμε ακούσει –ζωντανά ή σε ηχογραφήσεις– να παίζει με τον Ross Daly, την Ελένη Καραΐνδρου, τη Δόμνα Σαμίου, τον Ara Dinkjian και τον Charles Lloyd, και να βάζει τη δική του εκφραστική σφραγίδα σε ιδιώματα που καλύπτουν μια ευρύτατη γκάμα, από την παράδοση έως τη σύγχρονη, διεθνή δημιουργική μουσική.
Πρόσφατα, κυκλοφόρησε ο πρώτος του προσωπικός δίσκος, με τίτλο Eight Wings, στη γνωστή μας γερμανική εταιρία ECM και σε παραγωγή του εμβληματικού ιδρυτή και διευθυντή της, Manfred Eicher. Οι μουσικοί άνεμοι, δηλαδή τα χιλιάδες διαφορετικά ακούσματα, στυλ, είδη, τάσεις ενός σημερινού δημιουργού αλλά και ακροατή, μπορούν να γεννήσουν άπειρους συνδυασμούς από και προς τα χθες-σήμερα-αύριο.
Xωρίς να το ξέρω, διάλεξα ένα όργανο ιστορικό το οποίο όμως είχε σχεδόν εγκαταλειφθεί από τους Έλληνες μουσικούς με αποτέλεσμα να υπάρχει έντονο ενδιαφέρον για αυτό και συνεπώς και για εμένα τον ίδιο.
Τα κομμάτια του άλμπουμ είναι εν μέρει αυτοσχεδιαστικά και. έως ένα βαθμό, γραμμένα με νότες. Ο Σινόπουλος περιγράφει αυτή την ιδιαίτερη ποιητική ως «ασπρόμαυρα μουσικά σκίτσα τα οποία χρωματίζουμε κάθε φορά με ένα διαφορετικό τρόπο. Ο τίτλος του άλμπουμ περιγράφει, τρόπον τινά, τη μουσική μας τεχνοτροπία και αισθητική κατεύθυνση...». Ο Σωκράτης Σινόπουλος, συνεργάζεται με πολλά σχήματα στην Ελλάδα και το εξωτερικό, ενώ είναι επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.
Τον συναντήσαμε ανάμεσα σε πρόβες και μαθήματα λίγο πριν την παρουσίαση της δουλειάς του στο κοινό.
— Πως αποφασίσατε, και σε ποια φάση των σπουδών σας να ασχοληθείτε με την πολίτικη λύρα;
Ήμουν δεκατεσσάρων χρονών όταν άκουσα για πρώτη φορά αυτό το όργανο. Είχα ήδη από παιδί μια αρκετά σφαιρική μουσική παιδεία, κάτι που οφείλεται στους γονείς μου. Μάθαινα κλασική κιθάρα στο ωδείο με την Μαρία Γαλάνη και τον Βασίλη Γρατσούνα και παράλληλα δημοτικό τραγούδι και βυζαντινή μουσική στην παιδική χορωδία του Γιάννη Τσιαμούλη. Οπότε είχα και τα χέρια μου έτοιμα και την μουσική μου αντίληψη σε σχετικά καλό επίπεδο και ύστερα από μερικά πολύ σημαντικά μαθήματα λύρας με τον Ross Daly άρχισα να παίζω σε κοινό.
— Θα ήθελα να μου πείτε γιατί διαλέξατε αυτό το όργανο και ποιοί είναι οι δρόμοι που άνοιξε στην δική σας μουσική εμπειρία.
Το διάλεξα γιατί μου άρεσε ο ήχος του. Και πράγματι μου άνοιξε δρόμους από πολύ νωρίς και νιώθω πολύ τυχερός για αυτό. Και ο λόγος είναι ότι χωρίς να το ξέρω, διάλεξα ένα όργανο ιστορικό το οποίο όμως είχε σχεδόν εγκαταλειφθεί από τους Έλληνες μουσικούς με αποτέλεσμα να υπάρχει έντονο ενδιαφέρον για αυτό και συνεπώς και για εμένα τον ίδιο. Η αείμνηστη Δόμνα Σαμίου με κάλεσε όταν ήμουν δεκαεπτά χρονών να ηχογραφήσω μαζί της γιατί άκουσε ότι υπάρχει "ένας πιτσιρικάς που παίζει την πολίτικη λύρα". Η ίδια είχε συνεργαστεί και με τον τελευταίο Πολίτη λυράρη στην Ελλάδα, απόγονο ιστορικής μουσικής οικογένειας της Κωνσταντινούπολης, τον Λαμπρο Λεονταρίδη. Είχε έναν έντονο συμβολισμό για την ίδια όλο αυτό.
— Σήμερα, θεωρείστε ο σπουδαιότερος Έλληνας δεξιοτέχνης της πολίτικης λύρας. Έχετε διαμορφώσει το δικό σας μουσικό ιδίωμα και τον δικό σας ήχο. Πώς έχετε συνδυάσει όλες αυτές τις κουλτούρες ανατολής και δύσης;
Η αλήθεια είναι ότι δεν τον προσπάθησα αυτόν τον συνδυασμό. Ούτε και τον απώθησα βέβαια. Θέλω να πω ότι προέκυψε εκ του φυσικού ως αποτέλεσμα των πολλών συνεργασιών που είχα και έχω σε μια πληθώρα μουσικών τεχνοτροπιών και των αντίστοιχων ενδιαφερόντων μου. Και της μουσικής μου παιδείας μάλλον.
— Ποιό είναι κατά τη γνώμη σας το ενδιαφέρον μέρος της παράδοσής μας που πρέπει να στηρίξουμε σήμερα και με ποιό τρόπο να το προσφέρουμε σε ένα νέο κοινό ώστε να είναι ενδιαφέρον;
Η παράδοση, με την ερμηνεία που της ταιριάζει, ως κάτι το διαρκώς εξελισσόμενο δηλαδή, είναι από μόνη τόσο ισχυρή και με τόσο έντονη δυναμική, σαν χείμαρρος που είναι μάλλον αδύνατον να χαλιναγωγηθεί. Και όσες προσπάθειες έγιναν κατά καιρούς προς αυτή την κατεύθυνση αργά ή γρήγορα υποχώρησαν μπροστά στην ορμή αυτού του χειμάρρου. Τα τελευταία χρόνια, ευτυχώς, σπανίζουν αυτές οι προσπάθειες με αποτέλεσμα οι μουσικοί και κυρίως οι νεότεροι να προσεγγίζουν πλέον την ουσία αυτής της μουσικής χωρίς περιττά ιδεολογήματα. Συνηθίζω να λέω στους φοιτητές μου στο Τμήμα Μουσικής Επιστήμης & Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας ότι την παράδοση την διασώσαμε πλέον. Ας δούμε τώρα τί άλλο μπορούμε να κάνουμε με αυτήν.
— Μιλήστε μου για το τι θα μας παρουσιάσετε στη στέγη και για το κουαρτέτο σας.
Στο κουαρτέτο συμμετέχουν ο Γιάννης Κυριμκυρίδης στο πιάνο, ο Δημήτρης Τσεκούρας στο μπάσο και ο Δημήτρης Εμμανουήλ στα τύμπανα. Τους εκτιμώ βαθιά. Και οφείλεται στη μεταξύ μας "χημεία" και συνεργασία το τελικό αποτέλεσμα της ηχογράφησης του άλμπουμ Eight Winds που εκδόθηκε πρόσφατα από την ECM records όπου οι τέσσερις μας επεξεργαζόμαστε ελεύθερα κάποια δικά μου μουσικά θέματα. Αυτό το υλικό θα παρουσιάσουμε στις 24 Οκτωβρίου στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών. Θα είναι και η πρεμιέρα μας.
Info:
Sokratis Sinopoulos Quartet / Eight Winds
Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, 24 Οκτωβρίου, 20.30
Σωκράτης Σινόπουλος: πολίτικη λύρα
Γιάννης Κυριμκυρίδης: πιάνο
Δημήτρης Τσεκούρας: μπάσο
Δημήτρης Εμμανουήλ: τύμπανα
Σχεδιασμός ήχου/ηχοληψία: Γιώργος Καρυώτης
Σχεδιασμός και επιμέλεια φωτισμού: Μαρία Βενετάκη
Video: Θωμάς Φίλιος
