Οι προσωπογραφίες του Cézanne στο Musée d'Orsay Facebook Twitter
Αυτοπροσωπογραφία σε ροζ φόντο, λάδι σε καμβά, 1875

Οι προσωπογραφίες του Cézanne στο Musée d'Orsay

0

Στην παρθενική του εμφάνιση ως συνεργάτης του Musée d'Orsay, του μουσείου που στεγάζεται στο υπέροχο αρχιτεκτόνημα που ανεγέρθηκε ως σιδηροδρομικός σταθμός για την παγκόσμια έκθεση του 1900, ο ιστορικός τέχνης και επιμελητής εκθέσεων John Elderfield επιμελήθηκε μία μοναδική έκθεση αφιερωμένη αποκλειστικά στις προσωπογραφίες που φιλοτέχνησε ένας από τους επιδραστικότερους ζωγράφους του 19ου αιώνα, ο Paul Cézanne.

Η έκθεση Portraits de Cézanne, η οποία μετά το Παρίσι θα ταξιδέψει και στο Λονδίνο και την Ουάσινγκτον, παρουσιάζει συνολικά 60 ζωγραφικούς πίνακες, τέσσερα σχέδια και δύο τετράδια προσχεδίων που καλύπτουν όλες τις δημιουργικές περιόδους του καλλιτέχνη. Σκοπός των διοργανωτών είναι να επιτρέψουν στον επισκέπτη να εξερευνήσει τα ιδιαίτερα θεματικά και εικονογραφικά χαρακτηριστικά των προσωπογραφιών του μέσα από την παράθεση των συμπληρωματικών έργων που δημιούργησε καθώς και των πολλαπλών αποδόσεων του ιδίου θέματος. Το στήσιμο της έκθεσης στοχεύει στο να αναδείξει την χρονολογική εξέλιξη των πορτρέτων και το πώς αντιλαμβανόταν ο Cézanne την σχέση μορφής και ταυτότητας, καθιστώντας αντιληπτές τις αλλαγές που προκύπτουν τόσο στο ύφος όσο και την τεχνική του. Μια άλλη πρόθεση της ομάδας που επιμελήθηκε την έκθεση είναι να εξετασθεί το κατά πόσον συγκεκριμένα μοντέλα όπως για παράδειγμα η συμβία του, της οποίας το πορτραίτο φιλοτέχνησε τουλάχιστον 29 φορές, επέδρασαν δραστικά στα χαρακτηριστικά και την εξέλιξη της τεχνοτροπίας του.

Μελετώντας τα έργα αυτά καθίσταται σαφές ότι αποκρυσταλλώνουν οικείες στιγμές της ζωής του καλλιτέχνη και οριακά αποτελούν προσωπικές εξομολογήσεις, ιδίως αν αναλογιστεί κανείς την πλειάδα έργων με την σύζυγο του ή τους ταπεινούς αγρότες της Προβηγκίας.

Οι προσωπογραφίες του Cézanne στο Musée d'Orsay Facebook Twitter
Αγόρι με κόκκινο γιλέκο, λάδι με καμβά, 1888-1890

Ο λίαν παραγωγικός μεταϊμπρεισιονιστής ζωγράφος -υπολογίζεται πως συνολικά φιλοτέχνησε περίπου χίλιους πίνακες- εμβαπτίστηκε στον ιμπρεσιονισμό για να αναδυθεί με μία πρωτοποριακή θεώρηση για την αποτύπωση του κόσμου και μία ολόδική του τεχνική που έμελλε να καθορίσει τους ζωγράφους του επόμενου αιώνα. Η χρήση του χρώματος από τον Cézanne έμοιαζε να υπακούει περισσότερο στους κανόνες της γλυπτικής, κι η αλλαγή χρωματισμού των μορφών και των αντικειμένων συντελεί στην αλλαγή της ίδιας της δομής τους. Η προσθήκη καθαρών γεωμετρικών στοιχείων και η αναλυτική προσέγγιση της φύσης επηρέασαν τόσο την τέχνη των Κυβιστών και των Φωβιστών καθώς και τις μέλλουσες γενιές αβανγκάρντ καλλιτεχνών, ώστε να δικαιολογείται το ότι ο Matisse και ο Picasso τον αποκαλούσαν "πατέρα όλων μας".

Όπως τα παιδάκια παίζουν κλείνοντας διαδοχικά πότε το ένα μάτι και πότε το άλλο μόλις καταλάβουν ότι ο κάθε οφθαλμός κοιτάζει τα αντικείμενα από διαφορετική οπτική γωνία, έτσι κι ο Cézanne -επηρεασμένος από την ανάγνωση της θεωρίας της χωρικής αντίληψης και την μανία της στερεοσκοπίας που ήταν του συρμού την εποχή εκείνη- αποδίδοντας μεγάλη σημασία στο ζήτημα της οπτικής και του βάθους πεδίου ζωγράφιζε το θέμα του δημιουργώντας ελάχιστα διαφοροποιημένες εικόνες. Αυτή η μικρή μετατόπιση δημιουργεί σε εκείνον που κοιτάζει το έργο μία αισθητική εμπειρία βάθους που διαφέρει πολύ από το αποτέλεσμα της κλασικής προοπτικής απόδοσης στην ζωγραφική και δημιουργεί μία έντονη εντύπωση είτε πρόκειται για απεικόνιση μιας νεκρής φύσης, ενός τοπίου ή μιας προσωπογραφίας. 

Οι προσωπογραφίες του Cézanne στο Musée d'Orsay Facebook Twitter
Η κυρία Cézanne στα γαλάζια, λάδι σε καμβά, 1888-1890

Οι προσωπογραφίες που συμπεριλαμβάνονται στην έκθεση ιχνηλατούν την ενδιαφέρουσα εξέλιξη ενός καλλιτέχνη που χαρακτηρίζεται από μια πρωτοτυπία και ανεξαρτησία πνεύματος που εκδηλώνονται ήδη από τα πρώτα έργα του. Κατά την 45ετή σταδιοδρομία του ο Cézanne δημιούργησε περίπου 200 πορτραίτα που αναπαριστούσαν κυρίως μέλη της οικογένειας του, στενούς φίλους όπως ο συγγραφέας Emile Zola κι ο έμπορος έργων τέχνης Ambroise Vollard, χωρικούς από την Προβηγκία, 29 προσωπογραφίες της συζύγου του Hortense Fiquet και 26 αυτοπροσωπογραφίες του. Μελετώντας τα έργα αυτά καθίσταται σαφές ότι αποκρυσταλλώνουν οικείες στιγμές της ζωής του καλλιτέχνη και οριακά αποτελούν προσωπικές εξομολογήσεις, ιδίως αν αναλογιστεί κανείς την πλειάδα έργων με την σύζυγο του ή τους ταπεινούς αγρότες της Προβηγκίας που απαθανάτισε σε συνθέσεις που αποτίουν φόρο τιμής στην αγαπημένη πατρίδα του ζωγράφου.

Το πορτραίτο του Achille Emperaire 

Οι προσωπογραφίες του Cézanne στο Musée d'Orsay Facebook Twitter
Ο Achille Emperaire, λάδι σε καμβά, 1867-1868

Ο Achille Emperaire καταγόταν επίσης από την Αιξ και υπήρξε στενός φίλος του Cézanne επί μία δεκαετία τουλάχιστον. Η φτώχια κι η κακοτυχία του φιλάσθενου ζωγράφου στάθηκαν εμπόδιο στο να αναγνωριστεί ευρύτερα το έργο του, ωστόσο ο φίλος του πάντα αναφερόταν σε εκείνον με τα καλύτερα λόγια. Το πορτραίτο του που φιλοτέχνησε ο Cézanne παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον εξαιτίας την αντίθεσης μεταξύ των σχεδίων με κάρβουνο και του τελικού πίνακα. Στα προσχέδια, σύμφωνα με περιγραφές συγχρόνων τους, βλέπει κανείς "ένα εντυπωσιακό κεφάλι ιππότη, σαν σε πίνακα του Van Dyck", και δίνει την εντύπωση "ενός φλογερού πνεύματος με ατσάλινα νεύρα και μία χαλύβδινη υπερηφάνεια μέσα σε ένα δύσμορφο σώμα, ένα αμάλγαμα Δον Κιχώτη και Προμηθέα."

Ο πίνακας όμως του Cézanne προκρίνει τον καχεκτικό χαρακτήρα του δύσμοιρου Emperaire σε μία διφορούμενη εικόνα: η μεγαλειώδης ανφάς πόζα του καθήμενου σαν σε θρόνο ταπεινού μοντέλου χρησιμεύει για να αρθρωθεί ένα λογοπαίγνιο μεταξύ της λέξης Empereur (αυτοκράτορας) και του ονόματος Emperaire.

Το γεγονός πως ο σπουδαίος αυτός πίνακας είχε απορριφθεί από το Σαλόνι του 1870 επικυρώνει το γεγονός πως ο καλλιτέχνης επέλεξε συνειδητά να γυρίσει την πλάτη του στους πατροπαράδοτους κανόνες της τέχνης της προσωπογραφίας, κλείνοντας τους ειρωνικά το μάτι. 

Οι προσωπογραφίες του Cézanne στο Musée d'Orsay Facebook Twitter
Ο Louis-Auguste Cézanne, πατέρας του καλλιτέχνη, διαβάζοντας το L'Evénement, λάδι σε καμβά, 1866
Οι προσωπογραφίες του Cézanne στο Musée d'Orsay Facebook Twitter
Ο άνδρας με τον βαμβακερό σκούφο (Ο Θείος Dominique), λάδι σε καμβά, περ. 1866
Οι προσωπογραφίες του Cézanne στο Musée d'Orsay Facebook Twitter
Η κυρία Cézanne στην κίτρινη πολυθρόνα, λάδι σε καμβά, 1888-1890
Οι προσωπογραφίες του Cézanne στο Musée d'Orsay Facebook Twitter
Ο κηπουρός Vallier, λάδι σε καμβά, περ. 1906
Οι προσωπογραφίες του Cézanne στο Musée d'Orsay Facebook Twitter
Προσωπογραφία του Ambroise Vollard, λάδι σε καμβά, 1899
 

 

Ιnfo

Η έκθεση Portraits de Cézanne (Προσωπογραφίες του Cézanne) παρουσιάζεται στο Musée d'Orsay στο Παρίσι έως τις 24 Σεπτεμβρίου και στη συνέχεια θα μεταφερθεί στην National Portrait Gallery του Λονδίνου από τις 26 Οκτωβρίου έως τις 11 Φεβρουαρίου 2018 και ο τελικός σταθμός της θα είναι στην National Gallery of Art στην Ουάσινγκτον από τις 25 Μαρτίου και θα διαρκέσει ως την 1η Ιουλίου 2018.

 

Εικαστικά
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ευγένιος Ντελακρουά: Ο ρομαντικός επαναστάτης που ύμνησε την Ελλάδα όσο λίγοι

Πέθανε Σαν Σήμερα / Ευγένιος Ντελακρουά: «Ηγέτης μεταξύ των συγχρόνων του και κέντρισμα για τη δημιουργικότητα των καλλιτεχνών 50 χρόνια μετά τον θάνατό του»

Σαν σήμερα πέθανε ο Γάλλος ρομαντικός ζωγράφος που ύμνησε την Ελλάδα και την Επανάστασή της όσο λίγοι.
ΚΟΡΙΝΑ ΦΑΡΜΑΚΟΡΗ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η «λίστα Τραμπ» και τα «απαράδεκτα έργα τέχνης» οδηγούν σε μια άλλη Αμερική

Εικαστικά / Τραμπ vs Smithsonian: Λογοκρισία, ρατσισμός, λίστες με «απαράδεκτα» έργα

Με στόχο το μεγαλύτερο συγκρότημα μουσείων και ερευνητικών κέντρων στον κόσμο, ο Τραμπ επιχειρεί να ασκήσει έλεγχο και λογοκρισία σε έργα τέχνης και στο περιεχόμενο εκθέσεων, κατηγορώντας το Smithsonian ως «woke» και απειλώντας με περικοπές της χρηματοδότησής του.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Το σπίτι-μουσείο της Πολίν Καρπίδα βγάζει τους θησαυρούς του στο σφυρί (μέχρι κεραίας)

Εικαστικά / Το σπίτι-μουσείο της Πολίν Καρπίδα βγάζει τους θησαυρούς του στο σφυρί (μέχρι κεραίας)

Μια από τις πιο εξέχουσες συλλέκτριες στην Ευρώπη, η οποία έχει αφήσει το αποτύπωμά της και στην Ύδρα, αποφάσισε να πουλήσει τη συλλογή σουρεαλιστικής και μεταπολεμικής τέχνης που στεγάζει στο σπίτι της στο Λονδίνο -τη μεγαλύτερη αυτού του είδους- σε μια δημοπρασία-ορόσημο.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Χάρις Επαμεινώνδα: Η γλώσσα μου δεν είναι οι λέξεις

Εικαστικά / Χάρις Επαμεινώνδα: «Η γλώσσα μου δεν είναι οι λέξεις»

Η βραβευμένη με Αργυρό Λέοντα Κύπρια εικαστικός συνθέτει έναν κόσμο θραυσμάτων, αποκομμάτων της εσωτερικότητας, με ελλειπτικές εικόνες, τον οποίο μας προκαλεί να ανακατασκευάσουμε μέσα από τη σταδιακή του αποκάλυψη.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
 Μαρία Λοϊζίδου και Πέτρος Μώρης στη 13η Μπιενάλε του Λίβερπουλ

Εικαστικά / Μαρία Λοϊζίδου και Πέτρος Μώρης στη 13η Μπιενάλε του Λίβερπουλ

Οι δύο καλλιτέχνες με καταγωγή από Κύπρο και Ελλάδα αντίστοιχα, παρουσιάζουν νέα έργα τους σε μια από τις σημαντικότερες εικαστικές διοργανώσεις της Βρετανίας που φιλοξενεί 30 καλλιτέχνες και συλλογικότητες, με αναθέσεις και θεματικές που έχουν να κάνουν με τη γεωγραφία και τις αξίες που διαπερνούν την πόλη αυτή: καταγωγή και μνήμη.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Μια έκθεση για την πολύχρωμη, πολύπλοκη Αθήνα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Εικαστικά / Μια έκθεση για την πολύχρωμη και πολύπλοκη Αθήνα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Ο Τόνι Μιλάκης καταγράφει μια πόλη που η πραγματικότητα προσφέρει τις καλύτερες ζωγραφικές λύσεις, που ακόμη και το πιο ευφάνταστο μυαλό ενός καλλιτέχνη δεν μπορεί να τις επινοήσει.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
CHECK Ο Ζαν Φρανσουά Μιλέ και η ατέρμονη γοητεία της φύσης και των εργατών της γης

Εικαστικά / Ζαν Φρανσουά Μιλέ: ο ζωγράφος που ο Βαν Γκογκ αποκαλούσε «πρωτοπόρο»

«Όσο το σκέφτομαι, τόσο περισσότερο νομίζω ότι ο Μιλέ πίστευε σε κάτι ανώτερο» έγραφε ο Βαν Γκογκ για τον «ζωγράφο των χωρικών» αλλά και έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του γαλλικού ρεαλισμού. Η Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου τον τιμά με μια μεγάλη έκθεση.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Το Μοναστήρι του Καρόλου: Το μουσείο του «κομμωτή των σταρ»

Εικαστικά / Κάρολος: O «κομμωτής των σταρ» έχει πλέον δικό του μουσείο στα Χανιά

Το «Μοναστήρι του Καρόλου», ένα ενετικό κτίσμα του 1583 και κατοικία του αυτοδίδακτου δημιουργού από το 1991, έχει μετατραπεί σε ένα μοναδικό καταφύγιο όπου συνυπάρχουν η ιστορία της κομμωτικής, έργα Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών μαζί με μνήμες της Μαρίας Κάλλας, της Μπριζίτ Μπαρντό αλλά και της Μαντάμ Ορτάνς.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Γιγάντιοι φαλλοί, το σεξ ως ζωτική δύναμη: Τα «ερωτικά» του Takis αναστατώνουν ακόμα

Εικαστικά / Γιγάντιοι φαλλοί, το σεξ ως ζωτική δύναμη: Τα «ερωτικά» του Takis αναστατώνουν ακόμα

«Τα έργα του αποθεώνουν την ικανότητα του έρωτα να μας αποσπά από την ιδέα του θανάτου». Και έχουμε την ευκαιρία να τα δούμε στην αναδρομική έκθεση του Ιδρύματος Γουλανδρή στην Άνδρο, και στην Αθήνα. Όλα σχεδόν, εκτός από το πιο γνωστό του, το οποίο οι επιμελητές απέρριψαν ως «κραυγαλέο»...
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Το Fondation Louis Vuitton υποδέχεται 270 έργα του Gerhard Richter σε μια μεγάλη αναδρομική έκθεση

Εικαστικά / Gerhard Richter: «Τώρα που δεν απέμειναν ιερείς ή φιλόσοφοι, οι καλλιτέχνες είναι οι σημαντικότεροι άνθρωποι στον κόσμο»

270 έργα ενός από τους σημαντικότερους εν ζωή ζωγράφους θα εκτεθούν το φθινόπωρο στο Fondation Louis Vuitton σε μια μεγάλη αναδρομική έκθεση.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Μια αθέατη ως τώρα πλευρά της Φρίντα Κάλο στη Θεσσαλονίκη

Εικαστικά / Μια αθέατη ως τώρα πλευρά της Φρίντα Κάλο στη Θεσσαλονίκη

Μια διεθνής έκθεση με 241 φωτογραφίες, που μέχρι πρόσφατα δεν είχαν δει το φως δημοσιότητας και αποκαλύπτουν άγνωστες πτυχές της ζωής της πιο διάσημης ζωγράφου του 20ού αιώνα, κάνει στάση το φθινόπωρο στη συμπρωτεύουσα.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Έκθεση αφισών στην Ύδρα μιας Ελλάδας ανόθευτης και ταπεινής

Εικαστικά / Πώς διαφήμιζε η Ελλάδα τον εαυτό της στο εξωτερικό από το ’30 έως το ’60;

Μια σειρά αφισών του ΕΟΤ, σε μια έκθεση που φιλοξενείται στην οικία Λαζάρου Κουντουριώτη, αποκαλύπτει τις πρώτες απόπειρες και τα αρχικά βήματα του ελληνικού τουρισμού, με την υπογραφή σημαντικών Ελλήνων καλλιτεχνών.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Νίκος Τρανός: «Η τέχνη είναι ένα πολύ αποτελεσματικό αντικαταθλιπτικό» 

Εικαστικά / Νίκος Τρανός: «Η τέχνη είναι ένα πολύ αποτελεσματικό αντικαταθλιπτικό» 

Έχει βοσκήσει πρόβατα, έχει πουλήσει κουλούρια και έχει δουλέψει στην οικοδομή, μέχρι που αποφάσισε ότι το μόνο που ήθελε να γίνει είναι καλλιτέχνης. Τελικά, εξελίχθηκε σε έναν από τους κορυφαίους και διεθνώς αναγνωρισμένους Έλληνες δημιουργούς. Ο πρώην πρύτανης της ΑΣΚΤ είναι άνθρωπος από σπάνια πάστα.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
«Οι πρώτοι ομοφυλόφιλοι» και η γέννηση μιας νέας ταυτότητας

Εικαστικά / «Οι πρώτοι ομοφυλόφιλοι» και η γέννηση μιας νέας ταυτότητας

Μια μεγάλη έκθεση στο Σικάγο εξετάζει την γκέι ταυτότητα ως ιστορικό φαινόμενο μέσα από 300 έργα που δημιουργήθηκαν κυρίως στην περίοδο μεταξύ του 1869, όταν δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά η λέξη «ομοφυλόφιλος», και του 1939
THE LIFO TEAM
Η Χίλμα αφ Κλιντ έβρισκε γαλήνη ζωγραφίζοντας λουλούδια

Εικαστικά / Η Χίλμα αφ Κλιντ έβρισκε γαλήνη ζωγραφίζοντας λουλούδια

Σε μια σειρά έργων που παρουσιάζει το θαύμα της ανθοφορίας των λουλουδιών και των φυτών, μια από τις πιο αξιοσέβαστες καλλιτέχνιδες της Σουηδίας στρέφεται σε έναν κόσμο ομορφιάς, γαλήνης και ισορροπίας για να αποκαλύψει αλήθειες για την ανθρώπινη κατάσταση.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Το «Πλέγμα των Κυκλάδων» και μια έκθεση που μας ταξιδεύει στις διαχρονικές του συνδέσεις

Εικαστικά / Το «Πλέγμα των Κυκλάδων» και μια έκθεση για τις διαχρονικές του συνδέσεις

Μπορεί η σύγχρονη τέχνη να συνομιλήσει δημιουργικά με την αρχαία πολιτιστική κληρονομιά; Στην ΕΦΑ Κυκλάδων πίστεψαν στο «στοίχημα» και έτσι προέκυψε μια έκθεση με ξεχωριστό ενδιαφέρον στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ίου.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ