— Δημήτρη, τι είναι το θέατρο-ντοκουμέντο;

Είναι ένα θεατρικό είδος που θέτει, ως δραματουργική αφετηρία, κάποιο ιστορικό πρόσωπο ή γεγονός, με στόχο να δομήσει μια δραματοποιημένη αφήγηση, επιστημονικά τεκμηριωμένη. Είναι μια θεατρική φόρμα που γεννήθηκε από τα σπλάχνα του Εθνικού Ινστιτούτου Δημοσιογραφίας της Μόσχας, μετά την Επανάσταση του 1917, για τις ανάγκες της κρατικής προπαγάνδας. Δημοσιογράφοι διάβαζαν δυνατά την εφημερίδα της ημέρας σε συγκεντρωμένο πλήθος, το οποίο, λόγω των υψηλών ποσοστών αναλφαβητισμού, δεν γνώριζε ανάγνωση. Στη συνέχεια, η «ομιλούσα εφημερίδα» έγινε «ζωντανή εφημερίδα». Άρχισε να παρουσιάζει στη σκηνή αφίσες, διαγράμματα και στατιστικούς πίνακες και να προσθέτει δραματοποιημένο υλικό, σκετς, ακόμη και μουσική. Ο Πισκάτορ και ο Μπρεχτ δανείστηκαν πολλά στοιχεία από τις θεατρικές αυτές πρωτοβουλίες προκειμένου να δημιουργήσουν το περίφημο «επικό» θέατρο.

 

— Αυτό είναι το νέο καλλιτεχνικό / δραματουργικό στίγμα της ομάδας;

Αντιλαμβάνομαι την ανάγκη των θεατρολόγων να ορίσουν το θεατρικό γεγονός, μια παράσταση ή μια θεατρική ομάδα. Ειδικά σήμερα, που όλα είναι χύμα. Η ομάδα μας, όμως, μάλλον ασυναίσθητα, κάνει αυτό που έκανε και ο Πισκάτορ, που ως διευθυντής της Volksbühne ενθάρρυνε τους θεατρικούς συγγραφείς της εποχής του να καταπιάνονται με θέματα που αφορούν τη «σύγχρονη πραγματικότητα». Η επικαιρότητα είναι και θα παραμείνει η πυξίδα της Ομάδας 90οC. Ανεβάζουμε παραστάσεις όταν θεωρούμε ότι κάτι μας ενοχλεί ή μας «τσιγκλάει». Και κάθε φορά τις ανεβάζουμε με το δραματουργικό εργαλείο που θεωρούμε ότι βοηθάει στην αφήγηση. Αυτό απελευθερώνει τον πειραματισμό και μας οδηγεί σε νέα όρια.

 

Ο Σεφέρης υποστήριζε πως οι ξένοι δεν μπορούν να μεταφράσουν την ελληνική ποίηση, γιατί δεν είναι «συνένοχοι στο υπονοούμενο». Αυτό είναι η Ομάδα 90οC, για εμάς: είμαστε όλοι συνένοχοι στο υπονοούμενο.

 

— Πες μου λίγα πράγματα για τον Τιούρινγκ.

Ο Τιούρινγκ ήταν ο μαθηματικός που αποκρυπτογράφησε τους κώδικες επικοινωνίας των Ναζί, συντομεύοντας τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο κατά 2 χρόνια – εκτιμάται πως έσωσε τουλάχιστον 17 εκατομμύρια ψυχές. Επινόησε τον προγραμματίσιμο υπολογιστή κι έθεσε τα θεωρητικά θεμέλια της Τεχνητής Νοημοσύνης. Ο Turing ήταν πρωταθλητής - μαραθωνοδρόμος. Ήταν αυτιστικός. Ήταν άθεος. Ήταν ομοφυλόφιλος. Έζησε την ερωτική του ζωή κόντρα στο πουριτανισμό της εποχής του, από τον οποίο καταδικάστηκε σε χημικό ευνουχισμό. Βρέθηκε νεκρός στα 41 του χρόνια. Μισό αιώνα μετά τον θάνατό του, η ανθρωπότητα αναγνώρισε το έργο του. Το μελέτησε. Η συγκλονιστική του ιστορία συγκίνησε. Η ζωή του έγινε βιβλία, ιστότοποι, ταινίες και θεατρικά έργα. Το 2019 ανακηρύχθηκε ως η «πιο εμβληματική προσωπικότητα του 20ού αιώνα» (πηγές: ΒΒC/ΤΙΜΕ). Η προσωπογραφία του θα κοσμεί στο εξής το χαρτονόμισμα των 50 βρετανικών λιρών.

 

Φέτος, έχω τη τεράστια τιμή, τύχη και χαρά να συνεργάζομαι με μια παρέα νέων ανθρώπων, εξαιρετικά ταλαντούχων, όλοι μαθητές μου από τη Σχολή Θεοδοσιάδη, στην οποία είχα τη τύχη να διδάξω υποκριτική από το 2014 έως και το 2019. Φωτο: Μάνος Χρυσοβέργης
Φέτος, έχω τη τεράστια τιμή, τύχη και χαρά να συνεργάζομαι με μια παρέα νέων ανθρώπων, εξαιρετικά ταλαντούχων, όλοι μαθητές μου από τη Σχολή Θεοδοσιάδη, στην οποία είχα τη τύχη να διδάξω υποκριτική από το 2014 έως και το 2019. Φωτο: Μάνος Χρυσοβέργης

 

— Τι επίκαιρο υπάρχει στην υπόθεση «Άλαν Τιούρινγκ»;

Μεταξύ πολλών –όπως π.χ. το ότι όλοι πια κρατάμε μια μηχανή Τιούρινγκ στα χέρια μας– ο, by the way ομοφυλόφιλος, Τιούρινγκ καταδικάστηκε από το ίδιο το κράτος που ευεργέτησε, επειδή κάποιοι συντηρητικοί κύκλοι της εποχής, καβαλημένα καλάμια της κοινωνικής τους τάξης, σε συνθήκες υστερικού συντηρητισμού, υπερεκτίμησαν κατά πολύ το προσωπικό τους IQ. Η παράσταση αυτή, σε εξοργιστική αντιστοιχία, 70 χρόνια μετά τον θάνατο του Turing, ανεβαίνει λίγες εβδομάδες αφότου 178 βουλευτές του Ελληνικού Κοινοβουλίου (χώρα της Ε.Ε.;), έπειτα από εισήγηση της υπερσυντηρητικής κυβερνητικής πλειοψηφίας (Ν.Δ.), προφανώς καθ' υπόδειξη των άπληστων παπάδων, αδιαφορώντας για όλες τις διεθνείς συνθήκες ανθρωπίνων δικαιωμάτων (ΟΗΕ - Ε.Ε.), καταψήφισαν τη συνταγματική ισότητα, μεταξύ άλλων (ΑμεΑ), και στους ομοφυλόφιλους συμπολίτες σας.

 

— Η παράσταση, είναι εμπλουτισμένη με πλούσιο οπτικοακουστικό υλικό.

Υλικό που εάν απουσίαζε δεν θα υπήρχε παράσταση. Υλικό που συλλέξαμε έπειτα από επίπονη και επιμελή έρευνα. Ο Ανδρέας Τρούσσας είναι ένας από τους καλύτερους μοντέρ της χώρας μας κι ένας σπουδαίος μουσικός. Έχει γράψει τις μουσικές για όλες τις παραστάσεις μας. Πέρα από αδελφικός φίλος είναι ο πιο πολύτιμος συνεργάτης μου.

 

— Πες μου για την ομάδα.

Ο Ανδρέας με τον Μελέτη Γεωργιάδη, τη Ζώγια Σεβαστιανού και τον Γιώργο Λυντζέρη αποτελούν τον πυρήνα. Το θέατρο που μας αφορά πρέπει να έχει την απλότητα ενός μικρού παιδιού. Είναι η «συμμορία συνενοχής» της ομάδας.

 

Ο Στέλιος Ψαρουδάκης είναι ο λόγος, ο άνθρωπος και ηθοποιός που με ώθησε να αναλάβω αυτό το στοίχημα, το «ΑΙΝΙΓΜΑ». Φωτο: Μάνος Χρυσοβέργης
Ο Στέλιος Ψαρουδάκης είναι ο λόγος, ο άνθρωπος και ηθοποιός που με ώθησε να αναλάβω αυτό το στοίχημα, το «ΑΙΝΙΓΜΑ». Φωτο: Μάνος Χρυσοβέργης

 

— Συνενοχής σε ποιο πράγμα;

Είναι μία φράση του Σεφέρη, που όταν μου την είπε ο Βουτσινάς, τρελάθηκα. Ο Σεφέρης υποστήριζε πως οι ξένοι δεν μπορούν να μεταφράσουν την ελληνική ποίηση, γιατί δεν είναι «συνένοχοι στο υπονοούμενο». Αυτό είναι η Ομάδα 90οC, για εμάς: είμαστε όλοι συνένοχοι στο υπονοούμενο. Και οφείλουμε μαζί με τους ηθοποιούς, που εναλλάσσονται ανάλογα με το ρεπερτόριο, να οδηγήσουμε τον θεατή να καταλάβει αυτό το υπονοούμενο, που δεν είναι ποτέ το ίδιο, και το ανακαλύπτουμε κάθε φορά από την αρχή.

 

— Ο Στέλιος Ψαρουδάκης;

Αγάπη. Με τον Στέλιο Ψαρουδάκη συνεργαστήκαμε για πρώτη φορά στο «FiT». Ο Στέλιος είναι ο λόγος, ο άνθρωπος και ηθοποιός που με ώθησε να αναλάβω αυτό το στοίχημα, το «Αίνιγμα». Χωρίς Τιούρινγκ είναι προφανές πως δεν θα υπήρχε παράσταση. Όμως ο Τιούρινγκ που δόμησε ο Στέλιος Ψαρουδάκης, με πολύ διάβασμα και σκληρή δουλειά, είναι ότι πιο κοντινό έχω σε Τιούρινγκ, μετά τον ίδιο τον Τιούρινγκ. Και το λέω μετά λόγου γνώσεως. Κάνει κάτι εξαιρετικά δύσκολο, πολύ αποτελεσματικά. Είναι ένας σπουδαίος ηθοποιός ο Στέλιος. Είναι λαμπερός, ταλαντούχος, ουσιαστικός καλλιτέχνης, ακούραστος εργάτης, γενναιόδωρος συνεργάτης, ευγενής, μεθοδικός και με άποψη.

 

— Φέτος έχεις και μαθητές σου από τη Σχολή Θεοδοσιάδη.

Πράγματι. Φέτος, έχω τη τεράστια τιμή, τύχη και χαρά να συνεργάζομαι με μια παρέα νέων ανθρώπων, εξαιρετικά ταλαντούχων, όλοι μαθητές μου από τη Σχολή Θεοδοσιάδη, στην οποία είχα τη τύχη να διδάξω υποκριτική από το 2014 έως και το 2019. Είναι ο James Rodi που πρωταγωνίστησε ως «μαθητευόμενο άτομο» στο ανορθόγραφο «Μάθειμα» μας, η Σεμέλη Παπαοικονόμου που έπαιξε την «υπηρέτρια» στην ίδια παράσταση και έκανε και τη μετάφραση για το «Αίνιγμα», πάνω στην οποία βασίστηκα για να κάνω τη διασκευή μου, ο Φοίβος Παπακώστας, η Ειρήνη Βαλατσού, και ο Πέτρος Λιόντας. Όλοι τους λαμπερά πλάσματα, ταλαντούχοι, εργάτες και επαγγελματίες που μοιραζόμαστε το ίδιο ακούραστο κέφι για θέατρο, άγχος, αντιξοότητες, απρόβλεπτα, παράδοξα, σκληρή δουλειά και όνειρα, δείπνα, κρασιά και άλλες νυχτερινές τρέλες. Είμαι περήφανος και τους εκτιμώ βαθύτατα.

 

Φωτο: Μάνος Χρυσοβέργης
Φωτο: Μάνος Χρυσοβέργης

 

— Πες μου κάτι τελευταίο...

«Δεν έχω βλάψει ποτέ κανέναν με τις πράξεις μου!»: Αυτή η φράση που ψέλλισε ο Turing, στο δικαστήριο, με συνθλίβει...

 

— Επόμενο βήμα;

Στον δικό μας χώρο πια.

 

Αίνιγμα

BIOS (Πειραιώς 84, 21 0342 5335)

Κρατήσεις: Viva.gr

Ημέρες & Ώρες Παραστάσεων: Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο στις 21:00 και Κυριακή στις 20:00

Τελευταία παράσταση: Κυριακή 16/02/2020

Facebook / Instagram / YouTube

www.90vathmoic.com