«Αίνιγμα»: Η αληθινή ιστορία του μαθηματικού Alan Turing σε μια παράσταση στο Bios

«Αίνιγμα»: Η αληθινή ιστορία του μαθηματικού Alan Turing σε μια παράσταση στο Bios Facebook Twitter
Η επικαιρότητα είναι και θα παραμείνει η πυξίδα της Ομάδας 90οC. Ανεβάζουμε παραστάσεις όταν θεωρούμε ότι κάτι μας ενοχλεί ή μας «τσιγκλάει». Φωτο: Μάνος Χρυσοβέργης
3

— Δημήτρη, τι είναι το θέατρο-ντοκουμέντο;

Είναι ένα θεατρικό είδος που θέτει, ως δραματουργική αφετηρία, κάποιο ιστορικό πρόσωπο ή γεγονός, με στόχο να δομήσει μια δραματοποιημένη αφήγηση, επιστημονικά τεκμηριωμένη. Είναι μια θεατρική φόρμα που γεννήθηκε από τα σπλάχνα του Εθνικού Ινστιτούτου Δημοσιογραφίας της Μόσχας, μετά την Επανάσταση του 1917, για τις ανάγκες της κρατικής προπαγάνδας. Δημοσιογράφοι διάβαζαν δυνατά την εφημερίδα της ημέρας σε συγκεντρωμένο πλήθος, το οποίο, λόγω των υψηλών ποσοστών αναλφαβητισμού, δεν γνώριζε ανάγνωση. Στη συνέχεια, η «ομιλούσα εφημερίδα» έγινε «ζωντανή εφημερίδα». Άρχισε να παρουσιάζει στη σκηνή αφίσες, διαγράμματα και στατιστικούς πίνακες και να προσθέτει δραματοποιημένο υλικό, σκετς, ακόμη και μουσική. Ο Πισκάτορ και ο Μπρεχτ δανείστηκαν πολλά στοιχεία από τις θεατρικές αυτές πρωτοβουλίες προκειμένου να δημιουργήσουν το περίφημο «επικό» θέατρο.

— Αυτό είναι το νέο καλλιτεχνικό / δραματουργικό στίγμα της ομάδας;

Αντιλαμβάνομαι την ανάγκη των θεατρολόγων να ορίσουν το θεατρικό γεγονός, μια παράσταση ή μια θεατρική ομάδα. Ειδικά σήμερα, που όλα είναι χύμα. Η ομάδα μας, όμως, μάλλον ασυναίσθητα, κάνει αυτό που έκανε και ο Πισκάτορ, που ως διευθυντής της Volksbühne ενθάρρυνε τους θεατρικούς συγγραφείς της εποχής του να καταπιάνονται με θέματα που αφορούν τη «σύγχρονη πραγματικότητα». Η επικαιρότητα είναι και θα παραμείνει η πυξίδα της Ομάδας 90οC. Ανεβάζουμε παραστάσεις όταν θεωρούμε ότι κάτι μας ενοχλεί ή μας «τσιγκλάει». Και κάθε φορά τις ανεβάζουμε με το δραματουργικό εργαλείο που θεωρούμε ότι βοηθάει στην αφήγηση. Αυτό απελευθερώνει τον πειραματισμό και μας οδηγεί σε νέα όρια.

Ο Σεφέρης υποστήριζε πως οι ξένοι δεν μπορούν να μεταφράσουν την ελληνική ποίηση, γιατί δεν είναι «συνένοχοι στο υπονοούμενο». Αυτό είναι η Ομάδα 90οC, για εμάς: είμαστε όλοι συνένοχοι στο υπονοούμενο.

— Πες μου λίγα πράγματα για τον Τιούρινγκ.

Ο Τιούρινγκ ήταν ο μαθηματικός που αποκρυπτογράφησε τους κώδικες επικοινωνίας των Ναζί, συντομεύοντας τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο κατά 2 χρόνια – εκτιμάται πως έσωσε τουλάχιστον 17 εκατομμύρια ψυχές. Επινόησε τον προγραμματίσιμο υπολογιστή κι έθεσε τα θεωρητικά θεμέλια της Τεχνητής Νοημοσύνης. Ο Turing ήταν πρωταθλητής - μαραθωνοδρόμος. Ήταν αυτιστικός. Ήταν άθεος. Ήταν ομοφυλόφιλος. Έζησε την ερωτική του ζωή κόντρα στο πουριτανισμό της εποχής του, από τον οποίο καταδικάστηκε σε χημικό ευνουχισμό. Βρέθηκε νεκρός στα 41 του χρόνια. Μισό αιώνα μετά τον θάνατό του, η ανθρωπότητα αναγνώρισε το έργο του. Το μελέτησε. Η συγκλονιστική του ιστορία συγκίνησε. Η ζωή του έγινε βιβλία, ιστότοποι, ταινίες και θεατρικά έργα. Το 2019 ανακηρύχθηκε ως η «πιο εμβληματική προσωπικότητα του 20ού αιώνα» (πηγές: ΒΒC/ΤΙΜΕ). Η προσωπογραφία του θα κοσμεί στο εξής το χαρτονόμισμα των 50 βρετανικών λιρών.

«Αίνιγμα»: Η αληθινή ιστορία του μαθηματικού Alan Turing σε μια παράσταση στο Bios Facebook Twitter
Φέτος, έχω τη τεράστια τιμή, τύχη και χαρά να συνεργάζομαι με μια παρέα νέων ανθρώπων, εξαιρετικά ταλαντούχων, όλοι μαθητές μου από τη Σχολή Θεοδοσιάδη, στην οποία είχα τη τύχη να διδάξω υποκριτική από το 2014 έως και το 2019. Φωτο: Μάνος Χρυσοβέργης

— Τι επίκαιρο υπάρχει στην υπόθεση «Άλαν Τιούρινγκ»;

Μεταξύ πολλών –όπως π.χ. το ότι όλοι πια κρατάμε μια μηχανή Τιούρινγκ στα χέρια μας– ο, by the way ομοφυλόφιλος, Τιούρινγκ καταδικάστηκε από το ίδιο το κράτος που ευεργέτησε, επειδή κάποιοι συντηρητικοί κύκλοι της εποχής, καβαλημένα καλάμια της κοινωνικής τους τάξης, σε συνθήκες υστερικού συντηρητισμού, υπερεκτίμησαν κατά πολύ το προσωπικό τους IQ. Η παράσταση αυτή, σε εξοργιστική αντιστοιχία, 70 χρόνια μετά τον θάνατο του Turing, ανεβαίνει λίγες εβδομάδες αφότου 178 βουλευτές του Ελληνικού Κοινοβουλίου (χώρα της Ε.Ε.;), έπειτα από εισήγηση της υπερσυντηρητικής κυβερνητικής πλειοψηφίας (Ν.Δ.), προφανώς καθ' υπόδειξη των άπληστων παπάδων, αδιαφορώντας για όλες τις διεθνείς συνθήκες ανθρωπίνων δικαιωμάτων (ΟΗΕ - Ε.Ε.), καταψήφισαν τη συνταγματική ισότητα, μεταξύ άλλων (ΑμεΑ), και στους ομοφυλόφιλους συμπολίτες σας.

— Η παράσταση, είναι εμπλουτισμένη με πλούσιο οπτικοακουστικό υλικό.

Υλικό που εάν απουσίαζε δεν θα υπήρχε παράσταση. Υλικό που συλλέξαμε έπειτα από επίπονη και επιμελή έρευνα. Ο Ανδρέας Τρούσσας είναι ένας από τους καλύτερους μοντέρ της χώρας μας κι ένας σπουδαίος μουσικός. Έχει γράψει τις μουσικές για όλες τις παραστάσεις μας. Πέρα από αδελφικός φίλος είναι ο πιο πολύτιμος συνεργάτης μου.

— Πες μου για την ομάδα.

Ο Ανδρέας με τον Μελέτη Γεωργιάδη, τη Ζώγια Σεβαστιανού και τον Γιώργο Λυντζέρη αποτελούν τον πυρήνα. Το θέατρο που μας αφορά πρέπει να έχει την απλότητα ενός μικρού παιδιού. Είναι η «συμμορία συνενοχής» της ομάδας.

«Αίνιγμα»: Η αληθινή ιστορία του μαθηματικού Alan Turing σε μια παράσταση στο Bios Facebook Twitter
Ο Στέλιος Ψαρουδάκης είναι ο λόγος, ο άνθρωπος και ηθοποιός που με ώθησε να αναλάβω αυτό το στοίχημα, το «ΑΙΝΙΓΜΑ». Φωτο: Μάνος Χρυσοβέργης

— Συνενοχής σε ποιο πράγμα;

Είναι μία φράση του Σεφέρη, που όταν μου την είπε ο Βουτσινάς, τρελάθηκα. Ο Σεφέρης υποστήριζε πως οι ξένοι δεν μπορούν να μεταφράσουν την ελληνική ποίηση, γιατί δεν είναι «συνένοχοι στο υπονοούμενο». Αυτό είναι η Ομάδα 90οC, για εμάς: είμαστε όλοι συνένοχοι στο υπονοούμενο. Και οφείλουμε μαζί με τους ηθοποιούς, που εναλλάσσονται ανάλογα με το ρεπερτόριο, να οδηγήσουμε τον θεατή να καταλάβει αυτό το υπονοούμενο, που δεν είναι ποτέ το ίδιο, και το ανακαλύπτουμε κάθε φορά από την αρχή.

— Ο Στέλιος Ψαρουδάκης;

Αγάπη. Με τον Στέλιο Ψαρουδάκη συνεργαστήκαμε για πρώτη φορά στο «FiT». Ο Στέλιος είναι ο λόγος, ο άνθρωπος και ηθοποιός που με ώθησε να αναλάβω αυτό το στοίχημα, το «Αίνιγμα». Χωρίς Τιούρινγκ είναι προφανές πως δεν θα υπήρχε παράσταση. Όμως ο Τιούρινγκ που δόμησε ο Στέλιος Ψαρουδάκης, με πολύ διάβασμα και σκληρή δουλειά, είναι ότι πιο κοντινό έχω σε Τιούρινγκ, μετά τον ίδιο τον Τιούρινγκ. Και το λέω μετά λόγου γνώσεως. Κάνει κάτι εξαιρετικά δύσκολο, πολύ αποτελεσματικά. Είναι ένας σπουδαίος ηθοποιός ο Στέλιος. Είναι λαμπερός, ταλαντούχος, ουσιαστικός καλλιτέχνης, ακούραστος εργάτης, γενναιόδωρος συνεργάτης, ευγενής, μεθοδικός και με άποψη.

— Φέτος έχεις και μαθητές σου από τη Σχολή Θεοδοσιάδη.

Πράγματι. Φέτος, έχω τη τεράστια τιμή, τύχη και χαρά να συνεργάζομαι με μια παρέα νέων ανθρώπων, εξαιρετικά ταλαντούχων, όλοι μαθητές μου από τη Σχολή Θεοδοσιάδη, στην οποία είχα τη τύχη να διδάξω υποκριτική από το 2014 έως και το 2019. Είναι ο James Rodi που πρωταγωνίστησε ως «μαθητευόμενο άτομο» στο ανορθόγραφο «Μάθειμα» μας, η Σεμέλη Παπαοικονόμου που έπαιξε την «υπηρέτρια» στην ίδια παράσταση και έκανε και τη μετάφραση για το «Αίνιγμα», πάνω στην οποία βασίστηκα για να κάνω τη διασκευή μου, ο Φοίβος Παπακώστας, η Ειρήνη Βαλατσού, και ο Πέτρος Λιόντας. Όλοι τους λαμπερά πλάσματα, ταλαντούχοι, εργάτες και επαγγελματίες που μοιραζόμαστε το ίδιο ακούραστο κέφι για θέατρο, άγχος, αντιξοότητες, απρόβλεπτα, παράδοξα, σκληρή δουλειά και όνειρα, δείπνα, κρασιά και άλλες νυχτερινές τρέλες. Είμαι περήφανος και τους εκτιμώ βαθύτατα.

«Αίνιγμα»: Η αληθινή ιστορία του μαθηματικού Alan Turing σε μια παράσταση στο Bios Facebook Twitter
Φωτο: Μάνος Χρυσοβέργης

— Πες μου κάτι τελευταίο...

«Δεν έχω βλάψει ποτέ κανέναν με τις πράξεις μου!»: Αυτή η φράση που ψέλλισε ο Turing, στο δικαστήριο, με συνθλίβει...

— Επόμενο βήμα;

Στον δικό μας χώρο πια.

Αίνιγμα

BIOS (Πειραιώς 84, 21 0342 5335)

Κρατήσεις: Viva.gr

Ημέρες & Ώρες Παραστάσεων: Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο στις 21:00 και Κυριακή στις 20:00

Τελευταία παράσταση: Κυριακή 16/02/2020

Facebook / Instagram / YouTube

www.90vathmoic.com 

 

Θέατρο
3

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η «Μήδεια» του Τσαρούχη επιστρέφει στην Επίδαυρο

Όπερα / Η «Μήδεια» της Κάλλας, του Τσαρούχη και του Μινωτή ξανά στην Επίδαυρο

Μετά τη θρυλική παράσταση του 1961, με τη Μαρία Κάλλας στον ομώνυμο ρόλο, σκηνικά και κοστούμια του Γιάννη Τσαρούχη και σκηνοθεσία του Αλέξη Μινωτή, η Εθνική Λυρική Σκηνή παρουσιάζει ξανά τη «Μήδεια» του Λουίτζι Κερουμπίνι στο αρχαίο θέατρο, με τα υλικά του σήμερα.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Γιώργος Βαλαής: Οι απαισιόδοξοι άνθρωποι ψωνίζουν πολύ περισσότερο από τους αισιόδοξους

Θέατρο στην Πειραιώς 260 / Γιώργος Βαλαής: Τα ψώνια είναι το γιατρικό των απαισιόδοξων

Στην παράστασή του, «Stores», που ανεβαίνει στο Φεστιβάλ Αθηνών, ο Έλληνας σκηνοθέτης μετατρέπει ένα πολυκατάστημα σε σκηνή όπου η κατανάλωση αποκαλύπτει –με χιούμορ και τρυφερότητα– το μυστικό δράμα της σύγχρονης ζωής. 
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Gen 260 με τη φωνή έξι νέων δημιουργών

Θέατρο / Gen 260: Το νέο αίμα του θεάτρου καταλαμβάνει την Πειραιώς

Με έξι δημιουργούς που οι παραστάσεις τους μιλούν για το τραύμα, τη μοναξιά, τη βία και την απώλεια της κατοικίας, το Gen 260 λειτουργεί ως μίνι φεστιβάλ νέων φωνών που δοκιμάζουν τα όρια της θεατρικής αφήγησης.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Τι χορό θα δούμε φέτος στην Πειραιώς 260; Τον καλύτερο

Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου / Τι χορό θα δούμε φέτος στην Πειραιώς 260; Τον καλύτερο

Το πρόγραμμα χορού φέτος καλύπτει ένα εύρος από τη φλεγόμενη Ανατολή μέχρι την ανήσυχη Δύση, ενώ ένα σημαντικό αφιέρωμα φέρνει στην Αθήνα μια εμβληματική φιγούρα της αμερικανικής πρωτοπορίας.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Το ΑΦΤΕR θα σε κάνει να ανυπομονείς για τα μεσάνυχτα

Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου / Το ΑΦΤΕR θα σε κάνει να ανυπομονείς να πάει μεσάνυχτα

Ο χώρος πολιτισμού κλείνει τα 20 χρόνια του και το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου γιορτάζει τα γενέθλια με μεταμεσονύκτιες προβολές και ένα μεγάλο νυχτερινό μουσικό πρόγραμμα
ΝΙΚΗΤΑΣ ΔΕΣΠΟΤΙΔΗΣ
Μιχαήλ Μαρμαρινός: «Αυτό είναι το Φεστιβάλ. Ένας Άγιος Βασίλης για μεγάλους»

Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου / Μιχαήλ Μαρμαρινός: «Αυτό είναι το Φεστιβάλ. Ένας Άγιος Βασίλης για μεγάλους»

Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου μάς ξεναγεί στο «Δάσος» της Πειραιώς 260 και μιλά για τις προκλήσεις ενός προγράμματος που απηχεί συνειδητά διασταυρώσεις και καλλιτεχνικές γονιμοποιήσεις και τον στόχο τού να φέρει το κοινό σε επαφή με την πιο τρέχουσα «ταραχή» της καλλιτεχνικής δημιουργίας σε διεθνές επίπεδο.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Τι θα δούμε την περίοδο 2026-27 στο Εθνικό Θέατρο

Θέατρο / Τι θα δούμε την περίοδο 2026-27 στο Εθνικό Θέατρο

Πίνα Μπάους (ξανά), η Φόνισσα, η Τρικυμία, Πολύ κακό για το τίποτα, η Δεσποινίς Διευθυντής, η αμαρτωλή Ομόνοια και ένα πρότζεκτ για τον Μάκβεθ και τον Πρόσπερο ανάμεσα στα έργα της νέας περιόδου από καταξιωμένους και νέους δημιουργούς.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Σταμάτης Κραουνάκης: «Σε αυτήν τη Λυσιστράτη θα γίνει μεγάλη γιορτή»

Θέατρο / Σταμάτης Κραουνάκης: «Σε αυτήν τη Λυσιστράτη θα γίνει μεγάλη γιορτή»

Σαράντα χρόνια μετά το πρώτο της ανέβασμα σε δική του διασκευή, ο συνθέτης ανεβάζει μια νέα, πιο επίκαιρη και μπριόζα «Λυσιστράτη» ως λαϊκή όπερα στην οποία συνυφαίνονται η κωμωδία, το δράμα και ο πολιτικός προβληματισμός.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
CHECK «Ο χορός δεν είναι μόνο τέχνη αλλά τόπος συνάντησης και έχει για πρώτη ύλη τη διαφορετικότητα»

Χορός / Τι θα δούμε φέτος στο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας

Yoann Bourgeois, Leila Ka, Jefta van Dinther και άλλα σημαντικά ονόματα της σύγχρονης χορευτικής σκηνής πρωταγωνιστούν στο πρόγραμμα του 32ου Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, που επιστρέφει δυναμικά από τις 17 έως τις 26 Ιουλίου.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Χρήστος Πασσαλής: «Κάνουμε καταγγελτική τέχνη επειδή κάτι δεν πάει καλά»

Θέατρο / Χρήστος Πασσαλής: «Κάνουμε καταγγελτική τέχνη επειδή κάτι δεν πάει καλά»

Ενώ ένας κομήτης πλησιάζει τη Γη, δυο ραδιοφωνικοί παραγωγοί κρατούν παρέα στους τρομαγμένους ακροατές διαβάζοντας ιστορίες: ο ηθοποιός και σκηνοθέτης εξηγεί πώς η νέα του παράσταση, «RADIO 1: Η πιο λυπημένη μέρα της ζωής μου», συνδέεται με την τρέχουσα πολιτικοκοινωνική κατάσταση.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Στη νέα παράσταση του Γιώργου Κουτλή παίζουν μόνο νέοι ηθοποιοί

Θέατρο / Στη νέα παράσταση του Γιώργου Κουτλή παίζουν μόνο νέοι ηθοποιοί

Ένας από τους σημαντικότερους νέους σκηνοθέτες του ελληνικού θεάτρου ανεβάζει την «Αντιγόνη» του Ανούιγ με είκοσι νέους ηθοποιούς, ακολουθώντας έναν διαφορετικό τρόπο δουλειάς που του αποκάλυψε πράγματα για τον εαυτό του, σκηνοθετικά και προσωπικά.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ

σχόλια

2 σχόλια
Με αφορμη την μαυρη αυτη ιστορια και την πολυλογια για το "Ιραν της Ευρωπης" - η οποια επαναλαμβανεται εν μερει και στο αρθρο δυστυχως. Την χρονια που ο Τουριγνκ αυτοκτουσε επειδη τον ειχαν αναγκασει νομικα να υποστει χημικο ευνουχισμο (ή κατι αντίστοιχο) διαβαζα προχθες οτι απαλειφοταν το αδικημα της ομοφυλοφιλιας απο τον Ελληνικο ποινικο κωδικα. (1951)Η για να το γραψω αλλοιως: παρα την δηθεν καθυστερηση της Ελληνικης κοινωνιας, και την καταπιεση που οντως υπηρχε κανενας ομοφυλοφιλος στην Ελλαδα δεν θα ειχε αναγκαστει ακομα και τοτε να περασει αυτα που περασε ο Τουριγνκ. Και φυσικα το εργο του δεν εχει αναγνωριστει 50 χρονια μετα - το εργο του ηταν αναγνωρισμενο και η ιστορια του σε οποιον εχει στοιχειωδως ασχοληθει με την πληροφορικη ως επιστημη.
Όντως η κοινή λογική έκανε τους Έλληνες νομοθέτες να απαλείψουν το ποινικό αδίκημα νωρίς. Αυτό όμως δεν αναιρεί το γεγονός ότι για πολλές δεκαετίες μείναμε μετά εκεί. Μας ξεπέρασε κατά πολύ η δυτική Ευρώπη, κυρίως στο κοινωνικό κομμάτι, και τα τελευταία χρόνια μας ξεπερνάει και μέρος της ανατολικής. Ο βαθύς συντηρητισμός, η ατολμία και η υποκρισία είναι χαρσκτηρηστικά της χώρας μας σε όλους τους τομείς. Για τον Τιούριγκ δεν είχα ακούσει πριν να γίνει η "αποκατάστασή" του στη Βρετανία πριν μερικά χρόνια, με συνέχεια την ταινία κλπΠιστεύω ότι ο κύριος λόγος που δεν είχα ακούσει ποτέ γι αυτόν είναι η ομοφυλοφιλία του και το δυσάρεστο σχετικό τέλος του. Θα πρεπε όλοι να τον ξέρουμε για την προσφορά του στον πόλεμο και όχι μόνο ως πρωτεργάτη της πληροφορικής. Μη μαλώνεις εμάς λοιπόν που δεν τον ξέραμε.
Το είδα πριν 2 βδομάδες. Πολύ καλή παράσταση. Η έξυπνη αφήγηση και η χρήση των σκηνικών με τις προβολές δίνουν στον θεατή της παράστασης την αίσθηση ότι παρακολουθεί ένα μονταρισμένο δραματοποιημένο ντοκυμαντέρ. Οι ερμηνείες επίσης πολύ καλές, όπως και τα γενικότερα μηνύματα που περνάει.Ευχάριστη έκπληξη, κυρίως γιατί πήγα τυχαία. Δείτε το.