Αν χρειάζεται όλοι μας να πάρουμε ένα μάθημα από την ψηφιακή ιδιωτικότητα, τότε σίγουρα αυτό είναι ότι ποτέ δε μπορούμε να είμαστε απόλυτα ευχαριστημένοι. Ακόμη και αν προστατεύουμε τα δεδομένα μας, προκειμένου να μην ανιχνεύονται από τον πρώτο τυχόντα σε online επίπεδο, η βιομηχανία της τεχνολογίας και της διαφήμισης έχει δημιουργήσει τους κατάλληλους τρόπους, έτσι ώστε να ελέγχει τις ψηφιακές μας δραστηριότητες. 

Τι είναι, όμως, το fingerprinting; Η αναγνώριση δακτυλικού αποτυπώματος (ή αλλιώς fingerprinting) περιλαμβάνει τη δυνατότητα επιτήρησης πολλών χαρακτηριστικών της κινητής σου συσκευής ή του υπολογιστή σου, όπως η ανάλυση της οθόνης, το λειτουργικό σύστημα, καθώς επίσης και η χρήση των πληροφοριών, που εντοπίζουν επακριβώς και σε ακολουθούν κατά τη διάρκεια της περιήγησής σου σε εφαρμογές και ευρύτερα στο Διαδίκτυο. Εφόσον τα χαρακτηριστικά της συσκευής είναι γνωστά, τότε τα δεδομένα μπορούν εύκολα να συλλεχθούν από ένα προφίλ και μετέπειτα, η διαδικασία ταυτοποίησης του χρήστη με το δακτυλικό του αποτύπωμα είναι απλώς θέμα χρόνου.

 

Και τα άσχημα νέα αυτής της τεχνικής είναι τα εξής: η αναγνώριση του bar code γίνεται στο background των εφαρμογών και των ιστοσελίδων. Κάτι τέτοιο σημαίνει πως με τον πρόγονο του fingerprinting, τα web cookies, οι χρήστες είχαν πιο εύκολα τη δυνατότητα να ανιχνεύσουν τις πληροφορίες που τους αφορούσαν, καθώς αυτές αποθηκεύονταν απευθείας στις συσκευές τους - συν ότι οι δυνατότητες μπλοκαρίσματος του fingerprinting είναι αισθητά περιορισμένες. 

 

Πώς φτάσαμε να μιλάμε για το fingerprinting;

Τα τελευταία χρόνια, τεχνολογικοί κολοσσοί όπως η Apple και η Mozilla, εισήγαγαν επιθετικές πολιτικές προστασίας αναφορικά με την ιδιωτικότητα μέσα στα προγράμματα περιήγησης. Η δυνατότητα μπλοκαρίσματος του ανιχνευτή έχει ήδη εφαρμοστεί σε browsers όπως το Safari και το Firefox, προκειμένου να μη μπορούν οι διαφημιστές να ακολουθούν το διαδικτυακό μας "ταξίδι" και κυρίως να μην μας στέλνονται διαρκώς στοχευμένες διαφημίσεις. Αυτές οι παραδοσιακές μέθοδοι ελέγχου και επιτήρησης, όπως τα cookies και τα pixels, εφαρμόστηκαν ακόμη και στα κοινωνικά δίκτυα. 

 

Πώς λειτουργεί το fingerprinting;

 

Κάθε φορά που περιηγείσαι στο Διαδίκτυο, ο browser παρέχει αυτόματα στις ιστοσελίδες ορισμένες πληροφορίες για το λογισμικό σου. Αυτό εν μέρει συμβαίνει, επειδή κάθε ιστοσελίδα χρειάζεται να γνωρίζει μερικά στοιχεία, όπως για παράδειγμα η ανάλυση της οθόνης σου, έτσι ώστε να μπορεί να φορτώσει μια σελίδα στο κατάλληλο μέγεθος παραθύρου. 

 

Παρομοίως, κάθε φορά που κατεβάζεις μια εφαρμογή στο κινητό σου, το λειτουργικό σύστημα στέλνει ένα σύνολο δεδομένων στην εφαρμογή. Για παράδειγμα, στα iPhones και στις Android συσκευές, χρειάζεται να δώσεις την άδεια στην εφαρμογή για να έχει πρόσβαση στα γεωγραφικά σου δεδομένα, στην κάμερα και το μικρόφωνο. Με τον ίδιο τρόπο, αρκετοί browsers απαιτούν την άδειά σου πριν μια ιστοσελίδα έχει πρόσβαση σε αυτούς τους αισθητήρες. 

 

Ωστόσο, το fingerprinting συγκεντρώνει φαινομενικά και μόνο αθώα χαρακτηριστικά, τα οποία κατόπιν προεπιλογής κοινοποιούνται, προκειμένου οι ιστοσελίδες και οι εφαρμογές να μπορούν να λειτουργούν κανονικά. Ύστερα, λοιπόν, από τη συλλογή αρκετών πληροφοριών, το fingerprinting συνιστά μια εξαιρετικά αξιόπιστη πηγή για την ταυτοποίηση του χρήστη. Οι υπέρμαχοι της ιδιωτικότητας σε ψηφιακό περιβάλλον συχνά υπογραμμίζουν ότι το fingerprinting είναι παράνομο, δεδομένου ότι δε μπορεί κανείς να δει τι πραγματικά συμβαίνει με τα δεδομένα και κατά βάση αρνούνται να έχουν πρόσβαση οι διαφημιστικές εταιρίες σε αυτά.

 

Πώς μπορώ να προστατευτώ;

 

Οι λύσεις για την παρεμπόδιση του fingerprinting είναι σχετικά πρόσφατες με την πλειοψηφία εξ'αυτών να βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο. Αν και είναι δύσκολο να κριθεί η αποτελεσματικότητα του fingerprinting, καθώς σαν διαδικασία είναι αόρατη στους χρήστες, ακολουθούν μερικές συμβουλές, αν θέλετε να πλοηγήστε με μεγαλύτερη άνεση: 

 

1. Οι χρήστες της Apple προστατεύονται πλήρως στο Safari τόσο σε κινητές συσκευές όσο και σε υπολογιστές: Για τους χρήστες των iPhones και των Macs, η Apple εισήγαγε πέρυσι έναν μηχανισμό προστασίας από το fingerprinting για τον browser της Safari. Αυτό που βασικά εξυπηρετεί ο συγκεκριμένος μηχανισμός είναι να επιτρέπει τον διαμοιρασμό ενός ελάχιστου όγκου πληροφοριών που χρειάζεται η εκάστοτε ιστοσελίδα έτσι ώστε να φορτώνει κανονικά. 

 

2. Οι χρήστες των Windows και των Android μπορούν να δοκιμάσουν και τον browser της Firefox: Πέρυσι, η Mozilla εισήγαγε το μπλοκάρισμα του fingerprinting για το Firefox, το οποίο σε μελλοντική έκδοση αναμένεται να είναι μπλοκαρισμένο από προεπιλογή. Προς το παρόν, όμως, μπορεί κανείς να ενεργοποιήσει αυτό το χαρακτηριστικό, ανοίγοντας το πεδίο preferences του browser, κλικάροντας έπειτα στην ιδιωτικότητα και την ασφάλεια της σελίδας, και τέλος, χρειάζεται να επιλέξει "Custom" και να μαρκάρει το "fingerprinters".

3. Η αποσύνδεση παρέχει στις εφαρμογές των κινητών συσκευών το μπλοκάρισμα των trackers μέσα από άλλες εφαρμογές: Για iPhone και Android συσκευές, το Privacy Pro και το Disconnect Premium μπορούν να αναλύσουν τις δραστηριότητες της εφαρμογής στη συσκευή σου και έτσι, ανιχνεύουν και μπλοκάρουν τους trackers, συμπεριλαμβανομένων και των fingerprinters. Με την εγκατάσταση και την ενεργοποίηση των εφαρμογών Disconnect, η διαδικασία μπλοκαρίσματος του tracker γίνεται αυτόματα. 

 

Πηγή: The New York Times